Чулымдар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Чулымдар, шұлымдарРесей Федерациясындағы Обтың сағасы Чулым өзені жағалауын мекендейтін түркі тілдес аз санды халық. Орыстар оларды чулым татары деп атап кеткен.

Саны[өңдеу]

Жалпы саны 700-дей адам (2002).

Тарих[өңдеу]

Тілі түркі тілдері аралық бұтағының ұйғыр-оғыз тобына жатады. Ол төмнегі және ортаңғы чулым аталатын екі диалектіге бөлінеді. Чулымдар Сібір хандығы құлатылғаннан кейін 17 — 18 ғасырларда Батыс Сібір түркілерінің телеут және енисей қырғыздарымен, ішінара селькуп, кет тайпаларымен араласуы нәтижесінде қалыптасқан. Кейіннен егіншілікті үйреніп, отырықшы халыққа айналды. Хакас, орыс секілді халықтармен етене тығыз араласқаннан кейін Чулымдардың көпшілігі дербес этн. келбетін жоғалтып алған. Тұрмыс-тіршілігі, тілі мен ділі, наным-сенімдері, салт-дәстүрлері, мәдениеті тофаларға өте ұқсас. Ауызекі сөйлеу тілінен басқа жалпыхалықтық әдеби нормасы қалыптаспаған. Жазу-сызуы жасалмаған. Жастар орыс тілінде ғана білім алады. Нәтижесінде Чулымдар тілі біртіндеп ұмыт болуға айналған.


Сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]


Ciлтемелер :[өңдеу]

"Қазақ Энциклопедиясы", 18 том