Ызылдақ қоңыздар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Carabus auratus with prey.jpg

Ызылдақ қоңыздар (Carabidae) - ет қоректі қоңыздар тұқымдастары. Дене ұзындығы 1,2-90 мм. Денесі сопақшалау, мұрттары жіп тәрізді ұзын, аяқтары ұзын, жүгіруге бейімделген. Үстіңгі қанаттары бір-бірімен жалғасқан, қанаттары жақсы жетілмеген. Түсі қара, қоңыр, жылтыр, кейде әртүсті. Көпшілік түрлерінің жаман иіс шығаратын аналь тесігі жақсы жетілген. Әлемде 25 мың түрі белгілі, оның 2300-дейі ТМД аймағында таралаған. Көпшілік түрі топырақпен топырақ бетін мекендейді, жыртқыштар, топырақ омыртқасыздармен қоректенеді. Нағыз ызылдауық қоңыздар көптеген жәндіктер мен ұлуларды құртады. Кейбір түрлері, (Zabrus tenebrioides) бидайға, басқа өсімдіктерге кауіпті. Кейбір қоңыз дернәсілдері басқа қоңыз қауыршақтарының эктопаразиттері. Қоңыздар сыртқы өзгерістерге өте сезімтал, сондықтан олар табиғи биоиндикатор болып есептеледі. 19 түрі КСРО Қызыл кітабына енгізілген.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – Павлодар: 2007 - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3