Қадиянилер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу


Ұлыбританиядағы қадиянилердің Байт әл-Футух мешіті

ҚадиянилерИсламның, Үндістан діндерінің, мистицизмҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген мен христиан гностицизмінің сенімдеріҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген араласқан діни ағым. Кейде ахмадилер деп діни көсемдері мырза Ғуләм Ахмад Қадиянидің есіміне сәйкес аталады. Бұл діни ағымның өкілдері мұсылман ретінде қабылданбайды[1].

Тарихы мен діни сенімдері[өңдеу]

Ислам діні мен Үндістандық сенімдерді біріктіу ойлары кейбір мистиктермен бұрын да ұсынылған еді. Үндістанды ағылшындар бодандыққа алғаннан кейін, ағылшындар өздеріне жақсы көзбен қараған үнді сенімдерімен Ислам дінін араластырыпҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген , сонымен Үндістандық мұсылмандардың ұлт-азаттық қозғалысын бәсеңдеткісіҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген келді. Қадиянилер қозғалысы Пенджабтың (Үндістан) кішкене ғана Қадиян елді мекенінде мырза Ғуләм Ахмадпен 1889 жылы құрылған. Мырза Ғуләмның отбасы британ үкіметінің қызметінде болыпҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген , ол өмірінің соңына шейін британдықтарға жақсы көзқарасын жасырмады.

Бастапқыда Ғуләм Ахмадтың сенімдері дәстүрлі Ислами сенімге сәйкес болды, бірақ артынан ол Кашмирге барып, сол жақта Иса пайғамбардың қабірін тапқанын жариялайды. Оның айтуынша Иса қайтыс болып, жерленген және бұл өмірге қайтып кемейді. Бұнымен ол Исламның Құран мен Сүннетте бекітілген Иса пайғамбардың Аллаһқа көтерілгендігі , оның Қиямет алдында қайтып Үлгі:Дереккөздері келтірілмеген келетіндігі туралы сеніміне қайшы келді. Содан кейін ол Исаның күші оған дарығанын айтты. Бұнымен қоймай ол өзін «муджаддид» (дінді жаңартушы) және «мәһди» деп жариялайды, өзін Құдайдан аян алатынын, Аллаһтың және үнді құдайы Кришнаның жердегі кейіпіҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген екенін айтады. Өзін жаңа пайғамбар деп, Мұхаммед пайғамбардың La bracket.pngMohamed peace be upon him.svgRa bracket.png соңғы елші екенін жоққа шығарады. Өзінің тылсым күштері бар деген ол 1894 жылы болған күн тұтылуын өзінің қалауыменҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген болғанын айтады.

Қадиянилер адамдарды үш топқп бөледі:Үлгі:Дереккөздері келтірілмеген

  • Ғуләм Ахмадқа бағынып, оның миссиясына сенетін адамдар;
  • Олардың сенімі туралы нақты мағлұмат жоқ адамдар;
  • Оның миссиясын жоққа шығарып, оған қарсы шығатындар.

Қадияни әйелдерге мұсылмандарға күйеуге шығуға болмайды, алайда қадияни ерлерге мұсылман әйелдерге үйленуге болады. Яғни мұсылмандар дәрежесі оларда Кітап иелері саналатын христиандар мен яһудилермен теңҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген . Меккеге қажылықтың орнына олар Қадиян ауылына жиналады.Үлгі:Дереккөздері келтірілмеген

Қадиянилердің Исламға қайшы тұстарын Үлгі:Дереккөздері келтірілмеген мұсылман ғалымдар әшкерелеген соң Ғуләм Ахмад оған сенбегендердің барлығын «кәпір» деп жариялайды. Мырза Ғуләм Ахмад 1908 жылы холера ауруынан қайтыс болыпҮлгі:Дереккөздері келтірілмеген , өлердің алдында өзінен кейін халифа таңдауды өсиет етеді. Қадиянилердің бірінші «халифасы» болып Маула Нур әд-Дин сайланады[1].

Дереккөздер[өңдеу]

  1. a b Кадианиты — Исламский энциклопедический словарь. А. Али-заде, Ансар 2007 жыл

Тағы қараңыз[өңдеу]