Қазан (аспап)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қазан

Қазантамақ пісіруге арналған шойыннан немесе басқа металдан құйылып жасалған ыдыс.[1]

Қазан – тамақ пісіретін ыдыс. Қоладан, мыстан, шойыннан құйылады. Мыс пен қоладан қалыпқа құйылып, түрлі өрнекпен, аңдар бейнесімен әшекейленген Қазандар алғаш рет сақ дәуірі ескерткіштерінен қазып алынған. Бұл кезеңде құрбан шалуға арналған қола Қазандар кең тараған. Кейінірек Қазан шойыннан құйылатын болған. Қазанды көтеруге ыңғайлы болуы үшін ернеу тұсына сырт жағынан 2 – 4 құлақ жасалады. Ертеректе қазақтар көші-қон кезінде Қазанды қазанқапқа салып, арбаның артқы жағына немесе түйенің ашамайына іліп алып жүрген. Қазанның сыйымдылығы әр түрлі. Он екі қарыс тай қазаннан бастап, екі литр ғана су сиятын кішкене Қазан болады. Дәстүрлі қазақ қоғамында Қазан қасиетті саналады. Ә.МарғұланҚұламерген” жырының желісіне ерекше назар аудара келе, Қазанға байланысты “Қазан мықты болса, ел де мықты. Қазан – шаңырақ сияқты, бүтіндіктің белгісі. Ол құрыса, ел де құриды”, – деп жазады. Күнделікті тәжірибеде киелі саналатын Қазанға қатысты наным-сенім, ырым, жоралғылар қазақ арасында жеткілікті.Қазан культі көшпелі халықтардың бірқатарында сақталған.

Пайдаланылған әдебиет[өңдеу]

  1. Қазақ тілі терминдер сөздігі I том