Қара топырақ

Қазақша Уикипедияның мағлұматы

Қара топырақ — екі жарты шардың дала және ормандыдала зоналарында тараған топырақ түрі; физикалық құрылымы жақсы, қара шіріндіге бай болуының нәтижесінде ол өте құнарлы келеді. Қара топырақ көп ғасырлар бойы жылы да құрғақ климат жағдайында саздақ, құмдақ және лёсс топырақтарда өскегі өсімдіктердің өлуінен түзілген, қара шіріндінің қорлануынан пайда болады. Далалық аймақта қара топырақ жер қыртысын түгелдей дерлік алып жатады да, ормандыдала аймаңта күлгінделген топырақтармен алмаг сып келеді. Оңтүстікке қарай климат құрғаңтығының артуы мен шөптің сиреуіне сәйкес қара топырақтың құнарлылығы азая береді де, қара шіріктің түсі бозғылдана отырып, қара шірінді горизонты 1—2 м-ден 60—70 см-ге дейін жұқарады, Сондықтан қара топырақ ендік бағытымен оңтүстікке қарай шау қара топырақ, кәдімгі қара топырақ, оңтүстік немесе жұқа қара топырақ деп бөлінеді.

[өңдеу] Пайдаланылған әдебиеттер

• Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.