Қасқалдақ

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қасқалдақ
Тасмания
Тасмания
Амандық күйі
Status iucn3.1 LC.svg
Least Concern (IUCN3.1) [1]
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар
Табы: Құстар
Сабы: Тырнатәрізділер
Тұқымдасы: Rallidae
Тегі: Fulica
Түрі: F. atra
Екі-есімді атауы
Fulica atra
Линней, 1758
██ Ұялайтын██ Жыл бойы██ Қыста
██ Ұялайтын██ Жыл бойы██ Қыста
Синонимдері
  • Fulica prior De Vis, 1888[2]

Қасқалдақ (лат. Fulica atra)[3] - тырнатәрізділер отрядының сутартарлар тұқымдасына жататын құс.

Биологиялық сипаты[өңдеу]

2006-06-05 blaesshuhn.jpg
  • Дене тұрқы 40 см-дей.
  • Басқа құстардан ерекшелігі - маңдайында ақ тері қатпары болады (аталуы осыдан).
  • Аяғы қысқа, башайларында жапырақ тәрізді тері қатпарлары бар.
  • Қанаттары қысқа (19-23 см), ұшқанда суды қанаттарымен сабалап ауыр көтеріледі, ұзаққа ұша алмайды. Жақсы жүзеді, құрлыққа көп шықпайды, өте сирек сүңгиді.
  • Ересек құстардың бас, мойын және құйрықасты қауырсындарының түсі қара, арқасы жылтыр қара сұр, бауыры жылтыр сұр.
  • Мекиенінің салмағы 500-700 г, қоразы ірілеу, 600-900 г-дай болады.

Қоректенуі[өңдеу]

Балапанын тамақтандыруы

Қорегі - әр түрлі омыртқасыздар (су жәндіктері мен олардың дернәсілдері, моллюскілер) мен су өсімдіктерінің жапырақтары, жасыл сабақтары, тұқымдары, кейде майда шабақтарды да ұстайды.

Тршілік жағдайы мен көбеюуі[өңдеу]

Таяз суға салынған ұясы

Қасқалдақ - жыл құсы. Наурызда ұшып келеді. Ұясын жағасы батпақты, қамыс пен өлеңшөп өскен шағын көлдер мен олардың жайылымдарына, қалың жықпылдар арасына салады. Жасыл сарғыш түсті дағы бар ақшыл түсті 5-12 (көбінесе 7-9) жұмыртқаны мекиені мен қоразы бірге 2-3 апта шайқайды. Жұмыртқадан қара мамықты балапан шығады.

Таралу аймағы мен өрісі[өңдеу]

Қазақстанда сусыз шөлдерден басқа аймақтарда жаппай кездеседі. Қысқа қарай Каспий, Жерорта теңіздері, Алдыңғы жане Оңтүстік Азия, Солтүстік Африкаға ұшып кетеді.
Еті дәмді, күзге қарай семіреді. Қасқалдақтың саны өте көп болғандықтан, олар әуесқойлық және кәсіптік жолмен ауланатын құстардың қатарына жатады.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. BirdLife International (2004). Fulica atra. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 10 May 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern.
  2. Condon, H. T. (1975) Checklist of the Birds of Australia: Non-Passerines Royal Australasian Ornithologists Union, 57:311
  3. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5