Қоңыржай белдеу

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Klimagürtel-der-erde.png

Қоңыржай белдеу, қоңыржай ендік, орта ендік, климатологиядаЖер шарының 40с және 65с солтүстік ендік және 42с пен 58с оңтүстік ендік (солтүстік және оңтүстік жарты шардың субтропиктік және субполюстік ендіктері аралығында) аралығындағы шартты түрде алынған орта ендіктер; Солтүстік және Оңтүстік жарты шарлардағы субтропиктік және субполюстік ендіктердің арасында орналасқан зоналардың шартты атауы. Қоңыржай ендік климатында ауыспалы маусым (көктем, күз) айқын байқалады.[1]

Жалпы аумағы 132 миллион км2-ге шамалас (Жер беті аумағының 1/4 бөлігі). Солт. жарты шардағы қоңыржай белдеудің 55%-ы құрлық, қалғаны мұхит; оңтүстік жарты шарда оның 98%-ы теңіз. Температуралық жағдай мен ылғалдың молдығы орман ағаштарының өсуіне қолайлы болса, қысының қатаңдығы мәңгі жасыл жапырақты ағаштың өсуіне мүмкіндік бермейді және ішкі өңірлердегі ылғалдың жетіспеуі, онда ормансыз аридтік ландшафтың қалыптасуына қолайлы әсер етеді. Қоңыржай белдеудің құрлық бөлігінде аралас орман, жалпақ жапырақты орман, орманды дала, шөлейт, шөл белдемдері қалыптасқан. Белдеудің басым бөлігі егіншілікке жарамды. Қазақстанның барлық аумағы дерлік қоңыржай белдеу аймағына жатады.[2]

Пайдаланған әдебиетттер[өңдеу]

  1. Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6
  2. Қазақ энциклопедиясы