Ұйғыр Жазуы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
UighurPrincess.png

Ұйғыр Жазуы - соғды жазуынан (б.з.б. 1 ғ. — б.з. 9 ғ.) бастау алатын тік әріпті жазу түрі. Кейіннен ұйғыр жазуының алфавитін монғолдар қабылдаған еді, ал 16 ғасырда ол ішінара өзгерістерімен маньчжурларға етеді. Үйғыр жазуының ескерткіштері бізге Шығыс Түркістаннан (қазіргі ҚХР-дегі Шыңжаң өлкесі) табылған қолжазбалар арқылы жетті. Үйғыр жазуына жататын қолжазбалар ғылымға бұрыннан белгілі болатын. Олардың ішіндегі ең көрнектісі—Жүсіп Баласағұнидің 1069 жылғы Қарахан әулеті кезеңіндегі көне түркі тілінде жазылған "Құдатғу білік" поэмасы. Ұйғыр жазуы туралы мәліметтерді Махмуд Қашғаридің "Диуан лұғат ит-түрк" (1073) шығармасынан да кездестіруге болады. "Құдатғу біліктен" басқа ұйғыр жазуына жататын "Манихейлердіңжалбарыну дұғасы" (6 ғасыр). "Волхтардың тәжім етуі" (христиандық діни мазмұндағы шығарма, 13 ғасыр.), "Алтын ярук" ("Алтын жарық". 11 ғасыр), т.б. 17-18 ғасырлардағы қолжазбаларды атауға болады. Ұйғыр жазуының алфавиті түрліше варианттағы 22 әріптен тұрады.Жетісу энциклопедия. [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3