Әубәкіров, Тоқтар Оңғарбайұлы
Уикипедияден
 |
|
| Ғарышкер | |
|---|---|
| Азаматтығы | Қазақстан |
| Туған | 1946 ж. маусымның 27-інде «1-інші май» ұжымшары, Қарқаралы ауданы, Қарағанды облысы |
| Мансабы1 | Зерттеуші-ғарышкер |
| Дәреже | генерал-майор |
| Ғарыштағы уақыт | 7 күн 22 сағ 12 мин |
| Іріктелуі | 1991 |
| Тапсырыс(тары) | Союз ТМ-13 |
| 1 алдыңғы не ағымдағы | |
Әубәкіров, Тоқтар Оңғарбайұлы — Қазақстанның тұңғыш ғарышкер-ұшқышы.
Мазмұны |
[өңдеу] Қысқаша өмірбаяны
1946 ж. маусымның 27-інде Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы, «1-інші май» ұжымшарында дүниеге келген, қазақ. Жоғары білімді. Техника ғылымдарының докторы, профессор, академик, авиация генерал-майоры.
1965—69 жж. — Армавир Әуе қорғанысы ұшқыштарының жоғары әскери оқу орнында оқыды, ұшқыш- инженер.
1969 ж. КСРО Әскери әуе күштерінде. 1976 Авиация өнеркәсібі миниистрлігінің сынаушы ұшқыш мектебі, сынаушы ұшқыш. 1992 ж. сәуірінен — Қазақстан Республикасы қорғаныс мемлекеттік комитетінің төрағасының бірінші орынбасары, Қазақстан Республикасы Президентінің ғарыш игеру жөнінде көмекшісі.
Парламентке сайланудын алдында Қазақстан Республикасы Ұлттық аэроғарыш агенттігінің бас директоры, Алматы қаласы.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12 шақырылым депутаты, ҚР Жоғарғы Кеңесінің 13 шақырым депутаты, Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 3-ші шақырылым депутаты болып сайланған.
[өңдеу] Ғарышқа ұшуы
1991 Ю.А. Гагарин атындағы Ғарышкер дайындау орталығында әзірлгін бастады, сынаушы ғарышкер-ұшқышы, сынаушы. «Союз ТМ» ғарыш кемесінде және «Мир» орбиталды кешенінде сынаушы ғарышкер-ұшқышы жылдамдатылған машықтануын ұшу бағдарламасы бойынша өтті.
1991 ж. қазанның 2-інде Тоқтар Әубәкіров зерттеуші ғарышкер есебінде, Александр Волков және аустрия ғарышкері Франц Фибөк, «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшуға кірісті. Апта бойы «Мир» орбиталды кешенінде жұмыс істеді. 1991 ж. қазанның 10-ында Тоқтар Әубәкіров, Анатолий Арцебарский, аустрия ғарышкері Франц Фибөк «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен Жерге қайтып қонды. Ғарышта өтеген мерзімі — 7 күн 22 сағат 13 минөт.
Тоқтар Әубәкіров — Қазақстанның тұңғыш ғарышкері, Кеңес Одағының ақырғы (72-ші) ғарышкері.
[өңдеу] Марапаттары
Қазақстанның:
- «Халық Қаһарманы» атағы
- «Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы» атағы
- «Отан» ордені (1995)
Кеңес Одағының:
- «Знак Почета» (Құрмет Белгісі) ордені (1987)
- «Герой Советского Союза» (Кеңес Одағының Ері) атағы (1988),
- «Золотая Звезда» (Алтын Жұлдыз) медалі (1988)
- «Ленин» ордені (1988),
- «Заслуженный Летчик-испытатель СССР» (КСРО еңбегі сіңірген сынаушы ұшқыш) (1990)
- «Летчик-космонавт СССР» (КСРО ғарышкер-ұшқышы) (1991)
- «Октябрьская революция» (Қазан революциясы) ордені (1991)
Ресейдің:
- «Золотая Звезда» (Алтын Жұлдыз) медалі (1995)
- «Алтын Крест» ордені 1988)
- «Алтын Крест» ордені (1993)
[өңдеу] Сыртқы сілтемелер
| Ғарышкерлер заманнамасы | ||
| алдыңғысы : | ғарышкер | соңғысы : |
| Kenneth S. Reightler, Jr. | 257шы | Franz Viehböck |
| Қазақстанның ғарышкері | ||
| - | 1ші | Талғат Мұсабаев |
