اكوستا

اكوستا (دۇرىسى — دا كوستا) ۋرىييەل (۱۵۸۵ — ۱۶۴۰ جىلدار) — گوللاندىييانىڭ راتسىيونالىيست-فىيلوسوفى، پورتۋگالىييادا دۇنىييەگە كەلگەن. كوىيمبردەگى ۋنىيۆەرسىيتەتتى بىتىرگەن. ۱۶۱۴ جىلى نىيدەرلاندىعا قاشىپ باردى، مۇندا حرىيستىيان دىنىنەن ىيۋداىيزمگە كوشتى. كوپ ۇزاماي ەۆرەيلەردىڭ ٴدىنىي دوگمالارىنا قارسى شىعىپ، فارىيسەيلەردى (راۆۆىيندەردى) موىيسەيدىڭ ٴدىن ٴىلىمىن بۇرمالادى دەپ ايىپتادى. ۱۶۲۸ جىلى "ادام جانىنىڭ ولەتىندىگى تۋرالى" تراكتات جازدى، وندا جاننىڭ ماڭگى ولمەيتىندىگى مەن و دۇنىييەدەگى ٴومىر تۋرالى تۇسىنىكتى تەرىسكە شىعاردى. ٴوزىنىڭ كوزقاراستارى ٴۇشىن ەكى مارتە سىيناگوگتاردان الاستاتىلدى. (۱۶۲۳ جانە ۱۶۳۳ جىلدارى) راۆۆىيندەر مەن نىيدەرلاند وكىمەت ورگاندارىنىڭ قۋدالاۋىنا شىداي الماي، ٴوزىن-ٴوزى ٴولتىردى. ونىڭ "ادام ٴومىرىنىڭ ۇلگىسى" دەگەن شىعارماسىندا ادامدارعا تۋا بىتەتىن وزىنە ٴتان تابىيعات زاڭى ىيدەياسى باياندالعان. بۇل زاڭ ادامداردى ٴبىر-بىرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ارقىلى بايلانىستىرادى جانە جاقسىلىق پەن جاماندىقتى اجىراتۋ ٴۇشىن نەگىز بولماق. اكوستا ىيدەيالارى سپىينوزاعا ىقپال ەتتى.