Akosta

Akosta (durısı — da Kosta) Wrïyelʹ (1585 — 1640 jıldar) — Gollandïyanıñ racïonalïst-fïlosofı, Portwgalïyada dünïyege kelgen. Koïmbrdegi wnïversïtetti bitirgen. 1614 jılı Nïderlandığa qaşıp bardı, munda xrïstïan dininen ïwdaïzmge köşti. Köp uzamaý evreýlerdiñ dinï dogmalarına qarsı şığıp, farïseýlerdi (ravvïnderdi) Moïseýdiñ din ilimin burmaladı dep aýıptadı. 1628 jılı "Adam janınıñ öletindigi twralı" traktat jazdı, onda jannıñ mäñgi ölmeýtindigi men o dünïyedegi ömir twralı tüsinikti teriske şığardı. Öziniñ közqarastarı üşin eki märte sïnagogtardan alastatıldı. (1623 jäne 1633 jıldarı) Ravvïnder men Nïderland ökimet organdarınıñ qwdalawına şıdaý almaý, özin-özi öltirdi. Onıñ "Adam ömiriniñ ülgisi" degen şığarmasında adamdarğa twa bitetin özine tän tabïğat zañı ïdeyası bayandalğan. Bul zañ adamdardı bir-birine degen süýispenşilik arqılı baýlanıstıradı jäne jaqsılıq pen jamandıqtı ajıratw üşin negiz bolmaq. Akosta ïdeyaları Spïnozağa ıqpal etti.