Golʹf

Уикипедия
Jump to navigation Jump to search
Patt orındaw kezindegi golʹf oýınşı

Golʹf (ağıl. golf) — sporttıq oýın, jekelegen qatıswşılar nemese komandalar, belgili qaşıqtıqtı eñ az soqqı sanımen kişkentaý doptı arnaýı şuñqırğa sırğıtpa tayaqpen kirgizip jarısadı.

Tarïxı[öñdew]

Bul golʹf oýını Şotlandïyada paýda bolğan sanaladı, jäne onı baqtaşılar oýlap tapqan, olar asatayaq (keýin sırğıtpa tayaq) kömegimen tastardı qoyan inderine kirgizgen. Boljam boýınşa oýın XIV ğasırdıñ özinde bolğan, al XV ğasırda Şotlandïyada, "gowf" oýnawğa tıýım salatın birneşe zañdar şıqtı. XVII ğasırda endi Nïderlandıda sırığıtpa tayaqpen dop oýnaý bastağan. Oýınnıñ qazirgi türi XIX ğasırda Şotlandïyada berik qalıptasqan.

Mïn äwletinen Ïmperator Çjw Çjanʹczï Çwývan oýının beýneleýtin körinis 

Al zamanawï golʹf Şotlandïyada 15 ğasırda twğan, oýınnıñ köne türleri anıq emes jäne daw twğızadı. Keýbir tarïxşılar[1] golʹf oýının, Rïm ïmperïyasında bolğan paganïkamen (paganica) baýlanıstıradı, onda qatıswşılar dopqa soqqılardı jasawğa, qawırsınmen toltırılğan ïilgen tayaq paýdalanğan. Teorïyalardıñ birinde paganïka bükil Ewropa boýınşa ïmperïyanıñ awmaqtıq ïyelikteriniñ öswi boýınşa b. d. 1 ğasırında taradı jäne birte-birte biz qazir[2]  oýınğa évolyucïya jasağan. Basqa közqaras dep predkom golʹf edi tabılwı qıtaý oýın Çwývan (qıt. 捶丸 — ïterwge şar), keñ taralğan kezeñinde 8-14 ğasırlardağı[3]. Svïtok zamannan äwletiniñ Mïn, datïrwemıý 1368 jılmen bar atawı "Küzgi pïr", beýneleýdi müşeleriniñ qıtaý ïmperator awlasınıñ, razmaxïvayuşçïx närse zatına uqsas golʹf sırğıtpa tayaqtarı da äreketteri jürw kişkentaý dop şuñqır. Boljam boýınşa, çwývan belgili boldı Ewropadağı Orta ğasır. Tağı bir erte oýındar, - dep eskertedi zamanawï golʹf bolıp tabıladı oýın "kambwka" (ağıl. cambuca, franc. chambot)[4]. Bul oýın jazılwğa Tömengi jer, Germanïya jäne Anglïya.

Degenmen, zamanawï golʹf Şotlandïyadan şıqqan, birinşi oýındar 1457 jılı Şotlandïya koroli YAkov II golʹftı tıýım salw twralı jarlığında ataladı, öýtkeni ol sadaqşılardı oqıtwda köñilderi bölingen[5]. Köptegen golʹf oýınşılarınıñ zïyarat etw ornı Sent-Andrwstağı Old Course (ağıl. Old Course at St Andrews)[6] golʹf alañı, Links (ağıl. Links) (alañdardıñ eñ köne türi) ülgisindegi alañ. Old Course tarïxı 1574 jıldan bastaw aladı. Oýın Şotlandïyanıñ Şığıs Lotïan qalasındağı, Musselburgh Links (ağıl. Musselburgh Links) golʹf alañında, 1672 jılı 2 mamır qujattalğan. Osı alañ tarïxta älemde birinşi sanaladı, bunı Gïnnesstiñ rekordtar kitabınan[7][8] körwge boladı.

Golʹf oýınıñ erejesiniñ (ağıl. Rules of golf) eñ erte nusqası 1744 jılı nawrız aýında Company of Gentlemen Golfers qoğamı üşinqurılğan, olar Leith Links (ağıl. Leith Links)[9] (qazirgi The Honourable Company of Edinburgh Golfers qoğamı, rezïdencïyası Muirfield (ağıl. Muirfield) alañı bolıp tabıladı, ol Galléýn (ağıl. Gullane) qalasında (Şığıs Lotïan, Şotlandïya) ornalasqan. Golʹften birinşi twrnïr, The Open Championship (ağıl. The Open Championship), 1860 jıldıñ 17 qazanında Prestvïkskïý golʹf-klwbında (ağıl. Prestwick Golf Club), Oñtüstik Éýrşïrde, Şotlandïyada ötti[10].

Golʹf alañı[öñdew]

1 Bastapqı alañı (teeing ground), 2 Sw kedergi (water hazard), 3 Tegis emes alañ (rough), 4-Alañ artındağı aýmaq (out of bounds), 5 Qumdı aýmaq (sand bunker), 6 Sw kedergi (water hazard), 7 Tegis öris (fairway), 8 Grïn (putting green), 9 Jalawşa (flagstick), 10 Lwnka (hole)

Golʹf alañı şuñqırlar serïyasınan turadı, olardıñ ärqaýsısı öziniñ bastapqı alañınan (ağıl. Teeing ground) turadı. Bastapqı alañ eki belgimen belgilenedi jäne olar ruqsat etilgen aýmaq şekaraların körsetedi, onda dopqa arnalğan qazıq (ağıl. Tee) ornatılwı mümkin. Sondaý-aq, alañnıñ bir böligi tegis alañ jäne budır öris (Fairway and rough (ağıl.)) bolıp tabıladı jäne özge de kedergiler (ağıl. Hazard (golf)). Alañnıñ fïnaldıq böliginde lwnka bolıp tabıladı, ol bağdarlanw üşin, qandaý da bir jolmen (köbinese jalawşamen) belgilenedi.Lwnka arnaýı kök şalğın "grïnde" (Putting green (ağıl.)) ornalasadı, munda şöptiñ bïiktigi eñ az. Özge de orındarda alañnan ötwdi qïındatw üşin şöptiñ bïiktigi är türli bolwı mümkin.

Köptegen şuñqırlar bir sızıqtıñ boýında tikeleý qarağanda bastapqı alañnan grïnge deýin ornalasadı, alaýda keýbir şuñqırlar oñ nemese sol jağınan awıtqwı mümkin. Mundaý şuñqırlar, ädette, "dogleg" (ağıl. dogleg, ït tabanınıñ pişinindegi jasalğan silteme) dep ataladı. Lwnka "sol dogleg" nemese "oñ dogleg" dep atalwı mümkin, qaý tarapqa tikeleý bağıtta ornalasqanına baýlanıstı. Keýde lwnkağa bağıttalwı mümkin, eki ret ïilwi mümkin, bul jağdaýda lwnka "qosar dogleg" dep ataladı.

Golʹftıñ tïptik alañı, 18 şuñqırlardan turadı, biraq sondaý-aq toğız lwnkalı alañdar keñ taralğan, tïisinşe, rawndına[11][12] eki ret oýnaladı.

Bastapqı şotlandtıq alañdar negizinen dyundarda (links) ornalasqan, olar özenniñ jağası janında ornalasqan jäne jer qabatımen jabılğan.[13] Bul "lïnks" termïniniñ twındawına alıp keldi, ol qumdı jağalaw tabïğï negizinde salınğan golʹf alañı degendi bildiredi.

Oýın erejesi[öñdew]

Golʹfke arnalğan alañ

Ärbir oýınğa qatıswşı belgilengen tärtippen lwnkadardıñ (ädette 18) belgili bir sanı ötwi tïis. Bul jağdaýda lwnka jerdegi tesik jäne oýındar üşin arnalğan bükil alañ ataladı. Alañqaý, ädette:

  • bastapqı aýmaq — "tï" alañı ("Té", "T" -tärizdes tuğır");
  • negizgi aýmaq (ağılş. fairway, "twra bağıt"; sal. farvater);
  • lwnkası oýılğan arnaýı alañdar — "lwjaýkalardan" (green) turadı.

Oýın üşin alañda är türli kedergiler — sw bögetteri, qum toltırılğan bwnkerler, tüpter, ağaştar, bïik şöpter bola aladı.

Bastaw üşin oýınşı säýkestendirwi belgisimen belgilegen doptı tegistelgen alañğa ("tï" alañı) ornatadı. Durısında golʹfşi, ädette, birinşi bolıp soqqı negizgi alañın ötkizw dop, oğan birneşe ïnswlʹt (türine baýlanıstı alañı jäne kire grïn — alañ ïdealdı şöp, dop domalap baradı kedergiler joq. Üşin gol dop lwnkw bastap grïn paýdalanıladı arnaýı türi ïmek ayaq — patter.

Xalıqaralıq golʹf oýınınıñ standart erejelerin, 2004 jılı Sent-Andrws golʹf-klwbınan (ağıl. Golf Club of St Andrews) bölingen, Sent-Andrws, Faýfta ornalasqan, AQŞ golʹf qawımdastığımen (ağıl. United States Golf Association) (USGA)[14][15] birlesken The R&A qurıladı.

Ereje negizinde adaldıq qağïdatı jatır. Aýtılıp ketkendeý resmï basılım muqabasında: "Doppen ol qalaý jatsa solaý oýna da, sol alañda oýna, jäne kez kelgen jağdaýda adaldıq tanıt" (Play the ball as it lies, play the course as you find it, and if you cannot do either, do what is fair).

Oýınşı-äwesqoýğa märtebesine qatıstı qatañ şektewler bar[16]. İstiñ mäni boýınşa, kez kelgen, kim de kim bir küni golʹf oqw aqısın alsa nemese aqşağa golʹf oýnağan bolsa, ol äwesqoý bolıp sanalwı mümkin emes jäne äwesqoýlar üşin jarıstarğa qatısa almaýdı. Alaýda, äwesqoýlar qatañ türde belgili bir räsimge säýkes tölew şığındarın alwı mümkin jäne oýınşı-äwesqoý märtebesi üşin erejelerinde belgilengen normalar şeginde aqşalaý emes jüldeler qabıldaý aladı .

Basqa resmï erejelerden basqa oýınşılar, golʹf-étïket (ağıl. Golf etiquette) dep atalatın golʹfte qabıldanğan golʹf erejelerin jäne ädet-ğurıptarın saqtawı kerek. Étïket erejeleri qawipsizdik, adaldıq, oýın qarqını jäne golʹfke arnalğan alañdardıñ saqtalwın qadağalawğa baýlanıstı oýınşı mindettemesi sïyaqtı mäselelerge qatıstı . Degenmen étïketti buzğanı üşin aýıptıq upaý közdelmese de, oýınşılar oýınğa qızığwşılığın qoldaw üşin, jañadan kelgenderge oýın täjirïbesin alw mümkindigine ïye bolw üşin onı saqtawğa tırısadı.

Golʹftegi aaýıppuldar belgili bir jağdaýlarğa baýlanıstı şarttalğan. Aýıppul oýınşığa oğan dopqa artıq soqqı sanın awdarw jolımen qoldanıladı. Talpınıstar erejeni buzğanı üşin qosıladı nemese dop soqqısınan keýin doptı qaýtadan oýınğa qosw mümkin emes jağdaýda körsetiledi. Joğalğan dop nemese alañdar şekarasınan uşıp şıqqan dop, bir soqqı jäne qaşıqtıq joğaltw deýingi mölşerde aýıppul salınadı. Bir soqqı aýıppul, sondaý-aq eger dop oýınşı jabdıqtarınıñ qandaý da bir böligimen jıljığan soqqı jasawğa kedergini alıp tastawğa äreket jasağan jağdaýda orın awıstırwına äkelgen jağdaýda awdarılıladı. Eger oýınşı öziniñ dobın urmasa, oğan eki soqqı körsetkişke deýingi mölşerde aýıppul salınadı. Buzwşılıqtıñ köpşiligi aýıppulmen jazalanadı, alaýda, urı-qarılıq, sanalı türde erejelerdi buzğanı üşin şettetilw şarası da qoldanılwı mümkin.

Termïnder[öñdew]

  • Grïn (ağıl. green — "jasıl kögal") golʹf alañınıñ döñgelek pişindi eñ qısqa şabılğan şöbi, bunda lwnka özi ornalasqan[17].
  • Ferveý — (ağıl. fairway — "tegis şabılğan şöppen ortalıq alleya") salıstırma öristiñ tegis böligi, ortaşa uzındığı bar şöp; öristiñ basım böligin alıp jatır[17].
  • Raf — şöpteri bïik wçaskeleri, jïyektegiş ferveý jäne grïn[17].
  • Patt — grïnde orındalatın jeñil soqqı, bastı maqsatı: doptı jıljıtıp lwnkağa kirgizw.
  • Svïng — kez kelgen sığıtpamen twra soqqı, sonıñ işinde grïnde pattermen doptı lwnkağa döñgeletw kezinde.
  • Draýv — negizgi soqqı golʹfe bastapqı alañı, onıñ maqsatı jiberw dop arnaýı klyuşkoý "draýveri" alısqa jäne däl.
  • Slaýs — (ağıl. slice — "rezanıý wdar") büýirlik şïratılğan soqqı kezde, dop, jiberilgen aşıq baspen ïmek tayaqtar, uşıp tikeleý, biraq sodan keýin qattı qabıldanbaýdı oñğa/solğa (oýınşı üşin s pravostoronneý/levostoronneý turaqtı)[18].
  • Xwk — (ağıl. hook — "ilgek") büýirlik şïratılğan soqqı orındalğan jabıq baspen ïmek tayaqtar, zakrwtkoý qarama-qarsı "slaýsw".
  • Feýd — (ağıl. fade) arnaýı orındalğan oýınşı büýir şïratılğan soqqı, kem küşti awıtqw mümkindigimen tikeleý trayektorïyasın salıstırğanda "slaýsom". Basqaşa aýtqanda, jeñil "slaýs".
  • Dro — (ağıl. draw) arnaýı orındalğan oýınşı büýir şïratılğan soqqı, kem küşti awıtqw mümkindigimen tikeleý trayektorïyasın salıstırğanda "xwkom". Basqaşa aýtqanda, jeñil "xwk".
  • Çïp — (ağıl. chip) jeñil soqqı az podskokom dop, keýin ol jalğastırwda katïtʹsya (orındaladı araqaşıqtıq 0-den 5 metr şetinen grïn).
  • Pïtç — (ağıl. pitch) küşti soqqı aýtarlıqtaý podskokom dop, keýin ol jalğastırwda skakatʹ, sodan keýin katïtʹsya (orındaladı qaşıqtıqtıñ 5-ten 50 metr şetinen grïn).
  • Jup — (sokraşçenïye ot "degen sözder "parïtet") bolsa, onda sanı soqqı, oýınşı ötwi tïis lwnkw boýınşa reglamenttiñ. Bar üş türleri "Bw" — bul jup-3, jup-4 jup-5, negizgi aýırmaşılıq olardıñ qaşıqtıqta tï (start) deýin şuñqır. Öte sïrek, biraq kezdesedi jäne jup-6. Ortaşa qaşıqtıq şamamen 100-ge deýin 550 metr. Mısalı, jup-3 (110 metr), jup-4 (320 metr) jäne jup-5 (480 metr).
  • Xol-ïn-van ("Lwnka üşin jolı") — tüswin lwnkw s tï-boks.
  • Berdï ("Qus") — soqqı sanı bir juptan az.
  • Ïne ("Orel") — soqqı sanı jupqa ekige az.
  • Alʹbatros — soqqı sanı üş kem Jup (tek lwnkax jup-5 jäne 4)
  • Boggï (bogey "Qarawıl") — soqqı sanı bir artıq bw.
  • Keddï kömekşisi oýınşı kimniñ mindetterine kiredi köşirw sporttıq mükämmal men kömek keñesteri.

Şot[öñdew]

Şot Atawı Sïpattaması
Xol-ïn-wan (Hole in one) doptı lwnkağa Tï bokstan tüsirw
-3 Alʹbatros (Albatross) juptan üş soqqıdan kem
-2 Ïgl (Eagle) juptan eki soqqıdan kem
-1 Berdï (Birdie) juptan bir soqqıdan kem
E Jup (Par) soqqı sanı, ol üşin golʹfşi lwnkanı reglamenti boýınşa ötwi tïis
+1 Boggï (Bogey) juptan bir soqqığa köp
+2 Qos boggï (Double bogey) juptan eki soqqığa köp
+3 Üş boggï (Triple bogey) juptan üş soqqığa artıq

Qural-saýmandar[öñdew]

Tayaq türleri. Soldan oñğa qaraý: vwd, patter jäne aýron

Sırğıtpa tayaqtar[öñdew]

Golʹf üşin oýınşı 14-ten artıq emes sığırtpa tayaq türin paýdalana aladı.

  • Vwd (ağıl. Wood) — soqqısı massïvti baspen jäne burışpen jazıqtıqta 7° s-den 15°-ke deýin sığırtpa tayaq. Vwdpen doptı oýınğa qosadı. Bul doptı 300 metrge ("Draýver") qaşıqtıqqa  deýin jiberwge mümkindik beredi .
  • Aýron (ağıl. Iron) — doptı közdelgen nısanağa neğurlım qısqa qaşıqtıqqa bası kürektärizdi jeñil sığırtpa tayaq. Jazıqtıqta soqqınıñ kölbew burışı 15° - tan 45°-qa deýin. Sığırtpalar nömirleri boýınşa erekşelenedi. Ülken nömiri doptı kökjïyekke ülken burışpen az qaşıqtıqqa jiberwge mümkindik beredi. Soqqınıñ araqaşıqtığı 70-ten 150 metrge deýin.
  • Vedjï (ağıl. Wedge) — aýronnan soqqı betiniñ (45°-64°) burışınıñ odan da ülkendigimen erekşelenedi jäne doptı qalqamen qağıp jiberwge arnalğan, mısalı: az qaşıqtıqqa qumda (Sand Wedge) nemese şöpte (Chipping Wedge).
  • Patter (ağıl. Putter) — jeñil bastı G-beýneli sığırtpa tayaq, grïn oýındarı üşin jäne pattar tüsirwge— domalatıp soqqı berw arqılı doptı qwısqa tüsirwge arnalğan.

Doptar[öñdew]

Kädimgi golʹf dobınıñ beti kişkene şuñqırlarmen — dïmpalstarmen (dimples) (onı urğan jaqqa şar bağıtın jaqsı "ustaw" üşin) jabılğan.

Kişkene şuñqırlar awada keşiktiriledi de körinbeýtin qabıqşa qurıladı, bul:

  • şar uşqanda terbelisterdi azaýtadı ,
  • şardı buraw arqılı soqqı kezinde kötergiş äserin küşeýtedi,
  • onıñ aérodïnamïkalıq qasïyetterin jaqsartadı, dopqa odan arı uşwğa mümkindik beredi,

"Şuñqır bettiñ" aérodïnamïkalıq artıqşılığı "Añızdardı buzwşılar" ğılımï-tanımal teleşowınıñ şığarılımdarınıñ birinde tekserildi, avtomobïlʹdiñ uqsas (masştabïrovannım) qaptamasınıñ mısalında; şığarılımda körsetilgendeý utıs NASA aérodïnamïkalıq qubırda mïnïatyuralıq ülgisi retinde sınaw kezinde de, sondaý-aq tolıqölşemdi türlendirilgen avtomobïlʹdiñ jol sınawları kezinde[19] otın şığının azaýtw türinde de alındı. 

Ekinşi jağınan, Sewl Ulttıq wnïversïteti mexanïkalıq jäne aéroğarıştıq ïnjenerïya fakwlʹtetiniñ Çxve Xéçon tobınıñ bekitwi boýınşa, mundaý bet faktwrasınıñ kemşilikteri joq emes — zadevanïï klyuşkoý ornalasqan emes, ortasında tazartılıp, birneşe şuñqırlar, şar ülken ıqtïmaldıqpen otklonïtsya berilgen. Balama retinde zerttewşiler usınıldı jağıñız, şar jelobkï, podelyat onıñ beti segmentterine türli nısandarı (jelobkï quradı awa qabığı boýınşa räsimdeledi jäne tazartılıp, birneşe şuñqırlar). Sebebi betiniñ awdanı, atqaratın jelobkamï, az alañ tazartılıp, birneşe şuñqırlar ornalasqan, onda aýtwınşa, racïonalïzatorlar, ıqtïmaldığın tap klyuşkoý "qate" jelobok qarağanda "durıs emes" yamkw[20].

Golʹf-klwbtar[öñdew]

Golʹf äwesqoýların biriktiretin klwbtar.

Twrnïrler[öñdew]

Mañızdı erler käsibï twrnïrleri qatarına: Masters, AQŞ Aşıq çempïonatı (US Open), Brïtanïya Aşıq çempïonatı (The Open Championship), jäne Käsibï golʹf qawımdastığınıñ çempïonatı (PGA Championship) jatadı.

2009 jılı 9 qazanda Kopengagende ötken XOK 121 sessïyasında 63 dawıspen 27 dawısqa qarsı[21] golʹftı 2016 jılğı Rïo-de-Janeýro Olïmpïadalıq oýındarınıñ[22]  bağdarlamasına qosw şeşildi.

Şağın-golʹf[öñdew]

Negizgi maqala Mïnï-golʹf.

Mïnïatyuralıq golʹf nemese mïnï-golʹf — oýın, XIX ğasırdıñ ortasınan bastap damï bastağan. Şağın golʹf üşin alañ, grïndi bildiredi, onda doptıñ qwıs jolına - tüswi qïın bolwı üşin tastar, qum ustağıştar, jasandı labïrïntter türindegi jäne sol sïyaqtı köptegen kedergiler jasaladı. Oýınşı mindeti — ädettegi golʹftegi sïyaqtı doptı qwısqa az soqqı sanımen kirgizw qajet. Oýın tek "patter" sığırtpasımen ğana jürgiziledi, qağïdalarında svïngke tıýım salınğan.

Köbinese mïnï-golʹf üşin oýıq sändik äşekeýlermen, mäselen, tarïxï stïlʹde jabdıqtalğan, sondaý-aq dop qwısqa jürgizwge: nawa, twnnelʹder, mexanïkalıq kötergişter, qaqpan, jalğan joldar, doptıñ "tï"ğa qaýtıp oralwı, jäne sol sïyaqtı standarttı emes joldar jasalğan. Jalpı rekreacïyalıq stïline qaramastan, mïnï-golʹften jarıstar ötkiziledi, sonıñ işinde xalıqaralıq jarıstar da uýımdastırıladı.

Ğarıştağı golʹf[öñdew]

Ğarışta sığırtpa tayaqpen dopqa birinşi soqqı jasağan ğarışker Alan Şepard bolatın, ol 1971 jılı Aýdıñ betindegi Apollon-14 ékspedïcïyası kezinde orın alğan.[23] Birinşi ret ol sığırtpa tayaqpen doptıñ janınan mült ketti, biraq ekinşi-älsiz aý tartılısı jäne atmosferanıñ bolmağandıqtan dop birneşe şaqırımğa uşıp ketti.

2006 jılı 23 qaraşa reseýlik ğarışker Mïxaïl Tyurïn aşıq ğarışqa şığw kezinde Xalıqaralıq ğarış stancïyasında kanadalıq Element 21 ("21-şi élement") kompanïyanıñ jarnamalıq akcïyası şeñberinde golʹf dobına soqqı jasadı. Soqqı bir qolmen jasaldı. Maýkl Lopez-Alegrïa reseýlik äriptesiniñ soqqısın tüsirwdi jüzege asırdı. XĞS bortına arnaýı sığırtpa tayaqtar men doptar jetkizildi. Aşıq ğarışqa şığw "Pïrs" tüýistirw böliginen "Orlan-M" skafandrlarında jüzege asırıldı.

Ğarıştıq qoqıs bolıp tabılatın golʹf dobı, XĞS-na qawip töndirmewi atmosferanıñ tığız qabattarına kirip, joýıladı. Qandaý jağdaý bolmasın Mïxaïl Tyurïnde soqqı jasawğa üş dop bolğan.

Buqaralıq mädenïyette[öñdew]

1937 jılı jarïyalanğan, qazirgi zamanğı féntezïdiñ negizin qalawşı Dj. R. R. Tolkïnniñ "Xobbït, nemese sonda barw, jäne keri qaýtw" ertegi povesinde, golʹftıñ qalaý twındağanı twralı balamalı nusqası aýtılğan. Nusqasında Tolkïnniñ onıñ tüpki atası povestiñ bastı keýipkeri Ökirgen Buqa attı Bïlʹbo Béggïnsti, xobbïtter üşin erekşe küş pen boýğa ïye xobbïtti quradı:

Golʹfke arnalğan mınadaý kïnofïlʹmder bar:

  • x/f "Golʹf-klwbı" (1980)
  • x/f "Golʹf-klwbı 2" (1988)
  • x/f "Qañıltır kwbogı" (1996)
  • x/f "Baqıttı  Gïlmor" (1996)
  • x/f "Bagger Vans añızı" (2000)
  • x/f "Trïwmf" (2005)

Kompʹyuterlik sïmwlyatorlarda golʹf öte köp türi bar, qarapaýım fléş oýındardan, öte ozıq oýındarğa, naqtı golʹf üşin alañdarğa uqsas jasalğandarı bar. Arasında eñ tanımal golʹf sïmwlyatorlarğa EA Sports fïrmasınıñ Tiger Woods PGA Tour serïyasın, sondaý-aq Microsoft Games fïrmasınıñ Links serïyasın atawğa boladı .

Derekközder[öñdew]

  1. Brasch, Rudolph.
  2. paganica (game) – Britannica Online Encyclopedia(nedostwpnaya ssılka — ïstorïya) Kategorïya:Vïkïpedïya:Statʹï s neraboçïmï ssılkamï .
  3. Golf (Chui wan) – China culture.
  4. The ultimate golf book
  5. History Of Golf Golf Information.info.
  6. Cochrane, Alistair (ed) Science and Golf IV: proceedings of the World Scientific Congress of Golf.
  7. Links plays into the record books BBC.
  8. Recognition for the world's oldest links, at last(nedostwpnaya ssılka — ïstorïya) Kategorïya:Vïkïpedïya:Statʹï s neraboçïmï ssılkamï .
  9. «Historical Rules of Golf». ruleshistory.com.
  10. The Open Championship — More Scottish than British (nedostwpnaya ssılka s 23-05-2013 (1196 dneý) — ïstorïyakopïya) Kategorïya:Vïkïpedïya:Statʹï s neraboçïmï ssılkamï s maya 2013 PGA Tour.
  11. "Golf", Golf, Encarta, <http://encarta.msn.com/encyclopedia_761570500/Golf.html#p2>. Tekserilgen 20 jeltoqsan 2007. 
  12. Hill den Park – 9 Hole Golf Course. hilden park.co.uk. Tekserilgen 20 jeltoqsan 2007. Arxïvïrovano ïz pervoïstoçnïka 22 jeltoqsan 2007.
  13. Online Etymology Dictionary definition of the word Links.
  14. The Rules of Golf.
  15. Rules of Golf (PDF).
  16. Amateur Status.
  17. a b c Kratkïý slovarʹ golʹfa.
  18. Slovarʹ golʹf-termïnov  (rws.)  (Tekserilgen 15 avgwsta 2008)
  19. Mythbusters, 14-ý épïzod 7-go sezona.
  20. Koreýskïye wçenıe ïzobrelï ïdealʹnıý şar dlya golʹfa
  21. «The International Olympic Committee (IOC) elected golf by an 63-27 vote and rugby by an 81-8 vote» Golf and rugby on the way to Rio
  22. Golf and Rugby Join 2016 Olympic Programme
  23. Apollo 14 Video Library

Ädebïyet[öñdew]

  • Kevïn Makgïmpsï, Dévïd Nïç. Golʹf: rarïtetter men jädigerleri. Golʹf tarïxı on segiz lwnkada. — Ağılşın tilinen awdarma Mïxaïl Grebneva jalpı redakcïyasın basqarğan Alekseý Nïkolova. ÏD "Anatolïý", 176 b. Moskva 2006
  • Kevïn Makgïmpsï. Golʹf: qazaqstan tarïxı dop. — Ağılşın tilinen awdarma Mïxaïl Grebneva jalpı redakcïyasın basqarğan Alekseý Nïkolova, ÏD "Anatolïý". 526. s. Moskva 2006
  • B. Gallaxer, M. Wïlson. Golʹf bastawşılarğa arnalğan. — Awdarw T. Novïkova. Faïr-Press, M. 2005, 192 b.

Siltemeler[öñdew]