Jïhad
| Ïslam |
|---|
| Bul maqala kelesi tizimdemeniñ bir böligi: |
Jïhad (arab.: الجهاد — sözbe-söz: ıqılastanw, umtılw) — Ïslamda tïyanaqtı qurılğan teologïyalıq koncepcïya.[1]
Étïmologïya[öñdew]
Jïhad söziniñ sözge jwıq mağınası — Ïslam Dininde Allah jolında tırısw, ädildikke şaqırw, zalımdardı zulımdıq istewden toqtatw jäne ädiletsizdikke qarsı küres.[2][3][4]
Quran Kärimde[öñdew]
Jïhad sözi Quran Kärimde 41 ret kezdesedi.
Jïhad — musılman qawımınıñ eñ bastı mindetteriniñ biri, ïslamnıñ taralwı men saltanat qurwı jolında barlıq küşi men mümkindigin sarqa jumsaw. Alğaşqıda Jïhad sözi musılman memleketteriniñ äskerï is-qïmılı degen uğım berdi. Al bul musılman emester üşin negizgi mänge aýnalıp, “qasïyetti soğıs” (birsıpıra musılman xalıqtarında — ğazawat) atawın ïyelendi. 9 — 10 ğ-lardan bastap Jïhad atawı jaña mazmunmen tolıqtırıldı: Jïhadtıñ joğarı forması — Allağa barar jolda öziñdi-öziñ işteý jetildirwdi bildiretin dinï Jïhad twralı, sondaý-aq, Jïhadtıñ tört türi — qılış Jïhad, jürek Jïhad, til Jïhad jäne qol Jïhad twralı tüsinik paýda boldı.
Ult-azattıq qozğalısı keñ öris alğan kezeñde Jïhad ïdeyaları otarşıldıqqa qarsı küresti küşeýte tüsw üşin paýdalanıldı. Qazirgi kezde ïslam ğalımdarı Jïhadtıñ qorğanıstıq sïpatın erekşe atap körsetedi jäne ïslamdı taratw men ornıqtırwdı beýbit jolmen jürgizwge bolatındığın tujırımdaýdı. Sondaý-aq, Jïhad uğımı musılmandardı ïslamdı qorğawğa jumıldıratın küş retinde tüsindiriledi.[5]
Derekközder[öñdew]
- ↑ Orısşa-qazaqşa tüsindirme sözdik: Älewmettanw jäne sayasattanw boýınşa / Jalpı redakcïyasın basqarğan é.ğ.d., professor E. Arın – Pavlodar: «ÉKO» ĞÖF. 2006. – 569 b. ISBN 9965-808-89-9
- ↑ Morgan Diane Essential Islam: a comprehensive guide to belief and practice — ABC-CLIO, 2010. — P. 26387. — ISBN 0-313-36025-1.
- ↑ Wendy Doniger, ed (1999). Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions. Merriam-Webster. ISBN 0-87779-044-2., Jihad, p.571
- ↑ Josef W. Meri, ed (2005). Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia. Routledge. ISBN 0-415-96690-6., Jihad, p.419
- ↑ «Qazaqstan»: Ulttıq éncïklopedïya / Bas redaktor Ä. Nısanbayev – Almatı «Qazaq éncïklopedïyası» Bas redakcïyası, 1998 ISBN 5-89800-123-9
| Bul — maqalanıñ bastaması. Bul maqalanı tolıqtırıp, damıtw arqılı, Wïkïpedïyağa kömektese alasız. Bul eskertwdi däldep awıstırw qajet. |