كايدزەن

كايدزەن، كايدزەن (جاپ. 改善 كايدزەن، رومادزىي Kaizen؛ كايزەن دەگەن قاتە نۇسقاسى دا كەزدەسەدى) — جاپوننىڭ وندىرىستىك پروتسەسستەردى، ٴوندىرۋدى، قوسالقى بىيزنەس-پروتسەسستەردى باسقارۋدى،سول سىيياقتى ٴومىردىڭ باسقا اسپەكتىلەرىن ۇزدىكسىز ابدەن جەتىلدىرۋگە شوعىرلاندىراتىن تاجىرىيبىييەسى نەمەسە فىيلوسوفىيياسى.

بىيزنەستەگى "كايدزەن"

بىيزنەستە «كايدزەن» — تۇراقتى جاقسارتۋ،وندىرىستەن باستاپ جوعارعى باسشىلىققا دەيىن،ياعنىي دىيرەكتوردان قاتارداعى جۇمىسشىعا دەيىن. كايدزەننىڭ ماقساتى ستاندارتتالعان ارەكەتتەر مەن پروتسەسستەردى جاقسارتۋ — شىعىنسىز ٴوندىرىس (ۇنەمشىل ٴوندىرىستى). العاش رەت كايدزەن فىيلوسوفىيياسى ٴبىرتالاي جاپون كومپانىييالارىندا (ونىڭ ىشىندە Toyota دا بار) ەكىنشى دۇنىييەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قالپىنا كەلتىرۋ كەزەڭىندە قولدانىلدى.سودان بەرى ول بار الەمگە تاراپ كەتتى. «كايدزەن» تەرمىينى ماسااكىي ىيماىيدىڭ (۱۹۸۶، Kaizen: The Key to Japan’s Competitive Success )اتتاس كىتابىنىڭ ارقاسىندا كەڭ تانىمال بولدى. ۱۹۸۶ جىلدان باستاپ «Kaizen: The Key to Japan’s Competitive Success» كىتابى باسپادان شىققاسىن، «كايدزەن» تەرمىينى مەنەدجمەنتتىڭ نەگىزگى كونتسەپتسىيياسىن بەلگىلەيتىن بولدى.۱۹۹۳ جىلى ول New Shorter Oxford English Dictionary جاڭا باسىلىمىنا كىردى. وندا «كايدزەن» جۇمىس ادىستەرىن، جەكە ۇنەمدىلىكتى ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋ جانە سول سىيياقتىلار،ياعنىي بىيزنەستىڭ فىيلوسوفىيياسى دەپ انىقتاما بەرىلگەن.

ەتىيمولوگىييا

جاپون تىلىندە «كايدزەن» دەگەن ٴسوز «ۇزدىكسىز جەتىلدىرۋ » دەگەندى بىلدىرەدى. وسى ستراتەگىيياعا سۇيەنە وتىرىپ، ابدەن جەتىلدىرۋ پروتسەسسىنە ٴبارى جۇمىلدىرىلادى — مەنەدجەرلەردەن باستاپ جۇمىسشىلارعا دەيىن، ونى ىسكە اسىرۋ شاعىن ماتەرىيالدى شىعىندى تالاپ ەتەدى. كايدزەن فىيلوسوفىيياسى ٴبىزدىڭ ٴومىردى تولىعىمەن (ەڭبەك، قوعامدىق جانە جەكە) ۇزدىكسىز جاقسارتۋ باعىتىنا باعامدايدى. جوبالاۋ مەنەدجمەنتى اياسىندا كايدزەن ىيننوۆاتسىييالىق جوبالارمەن باعدارلاماردى - P۲M باسقارۋدىڭ جاپوندىق ادىستەمەلىك نۇسقاسىندا وركەندەدى.

كايدزەن قاعىيداتتارى

ٴار ٴتۇرلى اۆتورلار كايدزەننىڭ نەگىزگى قاعىيداتتارىن سان ٴتۇرلى ەرەكشەلەيدى.بۇل رەتتە سولاردىڭ پايىمداۋلارىنا سايكەس كەلەسى قاعىيداتتار قاتارىنا جاتادى:

1. كلىييەنتكە شوعىرلانۋ — كايدزەن قولدانعان كومپانىييالار ٴۇشىن ەڭ نەگىزگىسى، ولاردىڭ ونىمدەرى(قىزمەتتەرى) كلىييەنتتەردىڭ قاجەتتىلىگىن تولىعىمەن قاناعاتتاندىرۋى كەرەك.
2. ۇزدىكسىز وزگەرىستەر — كايدزەننىڭ وزىندىك ٴمانىن سىيپاتتايتىن قاعىيداتتار، ياعنىي ۇيىمنىڭ بارلىق سالالارىندا ۇزدىك شاعىن وزگەرىستەر — جابدىقتاۋ، ٴوندىرىس، وتكىزۋ،جەكە قارىم-قاتىناستار ورناتۋ جانە تاعى باسقالار.
3. ماسەلەردىڭ بارىن اشىق مويىنداۋ —بار ماسەلەلەردى اشىق تالقىلاۋعا شىعارۋ. كايدزەن بويىنشا ماسەلە جوق جەردە، جەتىلدىرۋ دە مۇمكىن بولمايدى.
4. اشىقتىقتى ناسىيحاتتاۋ—بولىمدەرمەن جۇمىس ورىندارىنىڭ وقشاۋلانۋ دارەجەسىنىڭ تومەندىگىن تالاپ ەتۋ (اسىرەسە باتىس كومپانىييالارمەن سالىستىرعاندا).
5. جۇمىس كومانداسىن قۇرۋ — ٴار جۇمىسشى جۇمىس كومانداسىمەن ساپا ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەسى بولادى (ۇيىمعا جاڭادان ورنالاسقان جۇمىسكەر سوعان ۇكساس «ٴبىرىنشى جىلدىقتار» كلۋبىنىڭ قاتارىنا كىرەدى).
6. جوبالاردى فۋنكتسىييا ارالىق كوماندامەن باسقارۋ — بىردە-ٴبىر كوماندا ٴتىيىمدى جۇمىس ىستەي المايدى، ەگەر ول ٴبىر عانا فۋنكتسىيونالدى توپتا ىستەسە. وسى قاعىيداتقا جاپون مەنەدجمەنتىنە ٴتان الماسۋ تىعىز بايلانىستا جۇرگىزىلىپ جاتادى.
7. «ٴبىرىن-ٴبىرى قولدايتىن قارىم-قاتىناستاردى» قالىپتاستىرۋ — ۇيىمعا قارجى ناتىيجەلەرى عانا ماڭىزدى ەمەس،جۇمىسكەرلەردىڭ ۇيىم قىزمەتىنە قاتىستىرىلعانى مەن ولاردىڭ ٴبىر-بىرىنە دەگەن قارىم-قاتىناسى ودان دا ماڭىزدىراق، ول ارتىنان ۇيىمعا مىندەتتى تۇردە (مەيلى ەسەپتى جىلى بولا قويماس) جوعارى ناتىيجەلەر اكەلەدى.
8. كولدەنەڭىنەن دامۋ (دەربەس تاجىرىيبىييە بار كومپانىييانىڭ مەنشىگى بولۋى كەرەك)
9. ٴوزىن-ٴوزى ۇستاي بىلۋشىلىكتى دامىتۋ — ٴوزىن باقىلاۋدا ۇستاپ، ٴوزىن سىيلاۋمەن قاتار باسقا جۇمىسكەرلەردى جالپى ۇيىمدى تولىعىمەن سىيلاي ٴبىلۋ.
10. ٴوزىن-ٴوزى جەتىلدىرۋ. (وزىڭە جەكە جاۋاپ بەرەتىن سۇراقتاردى قويا بىلۋگە ۇيرەنۋ، ونى باسقالارىنان ايىرا ٴبىلۋ، ىسكە اسىرۋدى ٴوز تاپسىرمالارىڭدى ورىنداۋدان باستاۋ).
11. ٴار قىزمەتكەردەن حاباردار بولۋى — بارلىق كىزمەتكەرلەر ٴوز كومپانىيياسى تۋرالى تولىق حاباردار بولۋى ٴتىيىس.
12. ٴار قىزمەتكەرگە وكىلەتتىكتى تابىستاۋ — ٴار قىزمەتكەرگە وكىلەتتى بەلگىلى ٴبىر كولەمدە بەرۋ. بۇعان كوپ ماماندىقتاردى ىيگەرىپ، كەڭ مۇمكىندىكتەرمەن داعدىلاردى ۇيرەنۋدىڭ جانە تاعى باسقالاردىڭ ارقاسىندا جەتۋگە بولادى.
13. باسقارۋ — دەمەك جوسپارلاۋدان باستاۋ،ونى بار ناتىيجەسىمەن سالىستىرۋ.
14. كاسىپورىندا بولعاندى جانە ارەكەتتەردى ايعاقتار نەگىزىندە تالداۋ. (انىق مالمەتتەرگە سۇيەنە تالداۋ جاساۋ)
15. نەگىزگى سەبەپتەردى جويۋ، قايتالاۋعا جول بەرمەۋ. (ماسەلەنىڭ سەبەبىن ونىڭ اسەرىنەن ايىرا ٴبىلۋ).
16. ساپا ماسەلەسىن ەرتەرەك جولعا كوي. (ساپا جۇمىس باستالىسىمەن جولعا كويىلۋى كەرەك.تەكسەرىس ساپا كەپىلى ەمەس)
17. ۇلگى. (جەتكەن جەتىستىكتەردى نىعايتاتىن ٴادىس كەرەك)

دەرەككوزدەر

http://www.mgubs.ru/?news&id=810

http://www.mgubs.ru/?sc=261

http://leanzone.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=74:2008-12-25-19-04-43&catid=38:2008-12-05-13-09-39&Itemid=90

• ماسااكىي ىيماىي گەمبا كايدزەن. پۋت ك سنىيجەنىييۋ زاترات ىي پوۆىشەنىييۋ كاتشەستۆا = Gemba Kaizen: A Commonsense، Low-Cost Approach to Management. — م.: «الپىينا پابلىيشەر»، ۲۰۱۰. — س. ۳۴۴. — ISBN ۹۷۸-۵-۹۶۱۴-۱۳۴۷-۲

• ماسااكىي ىيماىي كايدزەن. كليۋتش ك ۋسپەحۋ ياپونسكىيح كومپانىيي = Kaizen: The Key to Japan's Competitive Success. — م.: «الپىينا پابلىيشەر»، ۲۰۱۱. — س. ۲۸۰. — ISBN ۹۷۸-۵-۹۶۱۴-۱۶۱۸-۳

• ماسااكىي ىيماىي ياپونسكويە تشۋدو / م. ىيماىي // سۆوي بىيزنەس. — ۲۰۰۷. — ؀ ۱. — س. ۱۳-۱۷.

• كاورۋ، ىي. ياپونسكىييە مەتودى ۋپراۆلەنىييا كاتشەستۆوم / ىي. كاورۋ. — م.: ەكونومىيكا، ۱۹۸۸. — ۲۱۵ س.

• پ. ۆەللىينگتون ستراتەگىيىي كايزەن دليا ۋسپەشنىح پروداج = Kaizen Strategies for Customer Care. — سپب.: پىيتەر، ۲۰۰۴. — س. ۲۷۲. — ISBN ۵-۹۴۷۲۳-۱۶۴-۶

• كولەنسو، م. ستراتەگىييا كايزەن دليا ۋسپەشنىح ورگانىيزاتسىيوننىح پەرەمەن / م. كولەنسو. — م.: ىينفرا-م، ۲۰۰۲. — ۱۷۵ س.

• كۋلىيكوۆ، گ. ۆ. ياپونسكىيي مەنەدجمەنت ىي تەورىييا مەجدۋنارودنوي كونكۋرەنتوسپوسوبنوستىي. — م.:: ەكونومىيكا، ۲۰۰۰. — س. ۲۴۷. — ISBN ۵-۲۸۲-۰۱۹۸۲-۵

• مەلنىيكوۆا، ە. ۆ. ۋلۋتششەنىييا ۆ ستىيلە كايدزەن / ە. ۆ. مەلنىيكوۆا // مەتودى مەنەدجمەنتا كاتشەستۆا. — ۲۰۰۷. — ؀ ۳. — س. ۸-۱۱.

• موتىيۆاتسىييا پەرسونالا. كليۋتشەۆوي فاكتور مەنەدجمەنتا / پود رەد. ي. كوندو. — ن. نوۆگورود : سمتس «پرىيورىيتەت»، ۲۰۰۲. — ۲۰۶ س.

• ىي. وۋ ياپونسكىيي مەنەدجمەنت: پروشلويە، ناستوياششەيە ىي بۋدۋششەيە = Japanese Management: Past، Present and Future. — م.:: ەكسمو، ۲۰۰۷. — س. ۱۶۰. — ISBN ۹۷۸-۵-۶۹۹-۲۱۷۸۹-۲

• كايدزەن دليا رابوتشىيح / گرۋپپا رازرابوتتشىيكوۆ ىيزداتەلستۆا Productivity Press. — م. ىيزد-ۆو ىيكسىي، ۲۰۰۷. — ۱۵۲ س.