Kaýdzen

Kaýdzen, kaýdzén (jap. 改善 kaýdzén, romadzï Kaizen; kaýzen degen qate nüsqası da kezdesedi) — japonnıñ öndiristik processterdi, öndirwdi, qosalqı bïznes-processterdi basqarwdı,sol sïyaqtı ömirdiñ basqa aspektilerin üzdiksiz äbden jetildirwge şoğırlandıratın täjirïbïyesi nemese fïlosofïyası.

Bïznestegi "kaýdzen"

Bïzneste «kaýdzen» — turaqtı jaqsartw,öndiristen bastap joğarğı basşılıqqa deýin,yağnï dïrektordan qatardağı jumısşığa deýin. Kaýdzenniñ maqsatı standarttalğan äreketter men processterdi jaqsartw — şığınsız öndiris (ünemşil öndiristi). Alğaş ret kaýdzen fïlosofïyası birtalaý japon kompanïyalarında (onıñ işinde Toyota da bar) Ekinşi dünïyejüzilik soğıstan keýin qalpına keltirw kezeñinde qoldanıldı.Sodan beri ol bar älemge tarap ketti. «Kaýdzen» termïni Masaakï Ïmaïdıñ (1986, Kaizen: The Key to Japan’s Competitive Success )attas kitabınıñ arqasında keñ tanımal boldı. 1986 jıldan bastap «Kaizen: The Key to Japan’s Competitive Success» kitabı baspadan şıqqasın, «kaýdzen» termïni menedjmenttiñ negizgi koncepcïyasın belgileýtin boldı.1993 jılı ol New Shorter Oxford English Dictionary jaña basılımına kirdi. Onda «kaýdzen» jumıs ädisterin, jeke ünemdilikti üzdiksiz jetildirw jäne sol sïyaqtılar,yağnï bïznestiñ fïlosofïyası dep anıqtama berilgen.

Étïmologïya

Japon tilinde «kaýdzen» degen söz «üzdiksiz jetildirw » degendi bildiredi. Osı strategïyağa süýene otırıp, äbden jetildirw processine bäri jumıldırıladı — menedjerlerden bastap jumısşılarğa deýin, onı iske asırw şağın materïaldı şığındı talap etedi. Kaýdzen fïlosofïyası bizdiñ ömirdi tolığımen (eñbek, qoğamdıq jäne jeke) üzdiksiz jaqsartw bağıtına bağamdaýdı. Jobalaw menedjmenti ayasında Kaýdzen ïnnovacïyalıq jobalarmen bağdarlamardı - P2M basqarwdıñ japondıq ädistemelik nusqasında örkendedi.

Kaýdzen qağïdattarı

Är türli avtorlar kaýdzenniñ negizgi qağïdattarın san türli erekşeleýdi.Bul rette solardıñ paýımdawlarına säýkes kelesi qağïdattar qatarına jatadı:

1. Klïyentke şoğırlanw — kaýdzen qoldanğan kompanïyalar üşin eñ negizgisi, olardıñ önimderi(qızmetteri) klïyentterdiñ qajettiligin tolığımen qanağattandırwı kerek.
2. Üzdiksiz özgerister — kaýdzenniñ özindik mänin sïpattaýtın qağïdattar, yağnï uýımnıñ barlıq salalarında üzdik şağın özgerister — jabdıqtaw, öndiris, ötkizw,jeke qarım-qatınastar ornatw jäne tağı basqalar.
3. Mäselerdiñ barın aşıq moýındaw —bar mäselelerdi aşıq talqılawğa şığarw. Kaýdzen boýınşa mäsele joq jerde, jetildirw de mümkin bolmaýdı.
4. Aşıqtıqtı nasïxattaw—bölimdermen jumıs orındarınıñ oqşawlanw därejesiniñ tömendigin talap etw (äsirese batıs kompanïyalarmen salıstırğanda).
5. Jumıs komandasın qurw — är jumısşı jumıs komandasımen sapa üýirmesiniñ müşesi boladı (uýımğa jañadan ornalasqan jumısker soğan uksas «birinşi jıldıqtar» klwbınıñ qatarına kiredi).
6. Jobalardı fwnkcïya aralıq komandamen basqarw — birde-bir komanda tïimdi jumıs isteý almaýdı, eger ol bir ğana fwnkcïonaldı topta istese. Osı qağïdatqa japon menedjmentine tän almasw tığız baýlanısta jürgizilip jatadı.
7. «Birin-biri qoldaýtın qarım-qatınastardı» qalıptastırw — uýımğa qarjı nätïjeleri ğana mañızdı emes,jumıskerlerdiñ uýım qızmetine qatıstırılğanı men olardıñ bir-birine degen qarım-qatınası odan da mañızdıraq, ol artınan uýımğa mindetti türde (meýli esepti jılı bola qoýmas) joğarı nätïjeler äkeledi.
8. Köldeneñinen damw (Derbes täjirïbïye bar kompanïyanıñ menşigi bolwı kerek)
9. Özin-özi ustaý bilwşilikti damıtw — özin baqılawda ustap, özin sıýlawmen qatar basqa jumıskerlerdi jalpı uýımdı tolığımen sıýlaý bilw.
10. Özin-özi jetildirw. (Öziñe jeke jawap beretin suraqtardı qoya bilwge üýrenw, onı basqalarınan aýıra bilw, iske asırwdı öz tapsırmalarıñdı orındawdan bastaw).
11. Är qızmetkerden xabardar bolwı — barlıq kızmetkerler öz kompanïyası twralı tolıq xabardar bolwı tïis.
12. Är qızmetkerge ökilettikti tabıstaw — är qızmetkerge ökiletti belgili bir kölemde berw. Buğan köp mamandıqtardı ïgerip, keñ mümkindiktermen dağdılardı üýrenwdiñ jäne tağı basqalardıñ arqasında jetwge boladı.
13. Basqarw — demek josparlawdan bastaw,onı bar nätïjesimen salıstırw.
14. Käsiporında bolğandı jäne äreketterdi aýğaqtar negizinde taldaw. (Anıq mälmetterge süýene taldaw jasaw)
15. Negizgi sebepterdi joyu, qaýtalawğa jol bermew. (Mäseleniñ sebebin onıñ äserinen aýıra bilw).
16. Sapa mäselesin erterek jolğa koý. (Sapa jumıs bastalısımen jolğa koýılwı kerek.Tekseris sapa kepili emes)
17. Ülgi. (Jetken jetistikterdi nığaýtatın ädis kerek)

Derekközder

http://www.mgubs.ru/?news&id=810

http://www.mgubs.ru/?sc=261

http://leanzone.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=74:2008-12-25-19-04-43&catid=38:2008-12-05-13-09-39&Itemid=90

• Masaakï Ïmaï Gemba kaýdzen. Pwtʹ k snïjenïyu zatrat ï povışenïyu kaçestva = Gemba Kaizen: A Commonsense, Low-Cost Approach to Management. — M.: «Alʹpïna Pablïşer», 2010. — S. 344. — ISBN 978-5-9614-1347-2

• Masaakï Ïmaï Kaýdzen. Klyuç k wspexw yaponskïx kompanïý = Kaizen: The Key to Japan's Competitive Success. — M.: «Alʹpïna Pablïşer», 2011. — S. 280. — ISBN 978-5-9614-1618-3

• Masaakï Ïmaï YAponskoye çwdo / M. Ïmaï // Svoý bïznes. — 2007. — No. 1. — S. 13-17.

• Kaorw, Ï. YAponskïye metodı wpravlenïya kaçestvom / Ï. Kaorw. — M.: Ékonomïka, 1988. — 215 s.

• P. Vellïngton Strategïï kaýzen dlya wspeşnıx prodaj = Kaizen Strategies for Customer Care. — SPb.: Pïter, 2004. — S. 272. — ISBN 5-94723-164-6

• Kolenso, M. Strategïya kaýzen dlya wspeşnıx organïzacïonnıx peremen / M. Kolenso. — M.: ÏNFRA-M, 2002. — 175 s.

• Kwlïkov, G. V. YAponskïý menedjment ï teorïya mejdwnarodnoý konkwrentosposobnostï. — M.:: Ékonomïka, 2000. — S. 247. — ISBN 5-282-01982-5

• Melʹnïkova, E. V. Wlwçşenïya v stïle kaýdzen / E. V. Melʹnïkova // Metodı menedjmenta kaçestva. — 2007. — No. 3. — S. 8-11.

• Motïvacïya personala. Klyuçevoý faktor menedjmenta / pod red. Ý. Kondo. — N. Novgorod : SMC «Prïorïtet», 2002. — 206 s.

• Ï. Ow YAponskïý menedjment: proşloye, nastoyaşçeye ï bwdwşçeye = Japanese Management: Past, Present and Future. — M.:: Éksmo, 2007. — S. 160. — ISBN 978-5-699-21789-2

• Kaýdzen dlya raboçïx / Grwppa razrabotçïkov ïzdatelʹstva Productivity Press. — M. Ïzd-vo ÏKSÏ, 2007. — 152 s.