Lïssabon
| Qala | |||||
| Lïssabon | |||||
| port. Lisboa | |||||
 | |||||
| |||||
| Äkimşiligi | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| El | |||||
| Statwsı |
Astana | ||||
| Aýmağı | |||||
| Okrwg | |||||
| İşki bölinisi |
53 awdan | ||||
| Mér | |||||
| Tarïxı men geografïyası | |||||
| Alğaşqı derek |
205 b. é. b. | ||||
| Burınğı atawları | |||||
| Qala statwsı |
1179 | ||||
| Koordïnattarı |
38°43′ s. e. 9°10′ b. b. / 38.717° s. e. 9.167° b. b. (G) (O) (YA)Koordïnattar: 38°43′ s. e. 9°10′ b. b. / 38.717° s. e. 9.167° b. b. (G) (O) (YA) | ||||
| Jer awmağı |
83,84 km² | ||||
| Waqıt beldewi | |||||
| Turğındarı | |||||
| Turğını |
505 526[1] adam (2017) | ||||
| Tığızdığı |
6503,4 adam/km² | ||||
| Aglomeracïya |
Ülken Lïssabon | ||||
| Ulttıq quramı |
Portwgaldar | ||||
| Étnoxoronïm |
lïssabondıq | ||||
| Resmï tili | |||||
| Sandıq ïdentïfïkatorları | |||||
| Telefon kodı |
+351 21 | ||||
| Poşta ïndeksteri |
1000-1900 | ||||
 Ortaqqordağı sanatı: Lïssabon | |||||
Lïssabon (port. Lisboa) — Portwgalïyanıñ astanası.
Geografïyalıq sïpattama[öñdew]
Atlant muxïtınan 15 km jerde, Tejw özeniniñ keñ sağasında, Pïreneý tübeginiñ oñtüstik-batıs jağalawındağı qolaýlı jerde tur. Qala awdandarı özen sağasınan Alentejw jağajaýlarına deýin sozılıp jatqan Lïssabon jağalawlarında ornalasqan. Astanalıq megapolïstiñ qazirgi zamanğı köp qabattı üýleri şetki aýmaqtardağı tabïğatı äsem, şağın kentterge birikken balıqşılar mekenderimen almasadı.
Lïssabonnıñ töñiregindegi tabïğï jağdaýlar tirşilik üşin öte qolaýlı. Atlant muxïtınan ılğaldı awa ağınınıñ turaqtı kelip turwı klïmattı jetkilikti därejede jumsaq etedi, munda qısta jılı (awa temperatwrası +9°S belgiden tömen tüspeýdi), al jazda şamalı ıstıq (tamızdağı ortaşa temperatwra + 24 °S-tan aspaýdı) boladı.
Ösimdikter dünïyesi[öñdew]
Jağalawdagı awdandarda ormandardıñ ayawsız joýılwına qaramastan, Lïssabonnıñ aýnalası ösimdikter dünïyesi baý teñiz jağalawında ösetin qarağaý, évkalïptter, mäñgi jasıl butalar (makvïster) saqtalğan. Bïik äri qalıñ bolıp ösetin massïvter landşaftığa qaýtalanbas äsemdik beredi.
Xalqı[öñdew]
Lïssabon — Portwgalïyanıñ eñ iri qalası, onıñ 678 mıñnan asa turğını bar, al Ülken Lïssabon aglomeracïyasında 2,1 mln-ğa jwıq adam turadı. Portwgalïyanıñ astanası — bir ulttı qala, onıñ xalqınıñ 97%-ın portwgaldıqtar, tek 3%-ın şeteldik azamattar quraýdı. Solaý bolsa da dästürleri men mädenïyeti tek jergilikti turğındardıñ ğana emes Japonïya, Ündistan, Afrïka men tağı da birqatar elder sayaxatşılarınıñ ıqpalımen qalıptasqan Lïssabonnıñ köp ğasırlıq tarïxı oğan, "qarama-qarsılıqtar qalası" atalwına quqıq beredi. Lïssabon turğındarınıñ köpşilik böliginiñ tili belgili bir därejede ïspan tiline uqsas, biraq sözderdiñ aýtılwı, jazw erejelerimen erekşelenetin portwgal tilinde söýleýdi. Lïssabondı Portwgalïya qalalarınıñ injw-marjanı dep ataýdı. Ol köptegen twrïsterdi öziniñ tamaşa şirkewleri, zamoktarı, ortağasırlıq köşeleri jäne muraýjaýlarımen tartadı.[2]
Derekközder[öñdew]
- ↑ https://www.pordata.pt/MicroPage.aspx?DatabaseName=Municipios&MicroName=Popula%C3%A7%C3%A3o+residente+total+e+por+grandes+grupos+et%C3%A1rios&MicroURL=390&
- ↑ Qazirgi dünïye geografïyası: Xrestomatïya. Jalpı bilim beretin mekteptiñ qoğamdıq-gwmanïtarlıq bağıtındağı 11-sınıbına arnalğan oqw quralı. / Q. Axmetov, T. Wvalïyev, G. Tüsipbekova. —Almatı: "Mektep" baspası, 2007. ISBN 9965-36-216-5
| ||||||||||||||||||||||||||
|
Bul — geografïya boýınşa maqalanıñ bastaması. Bul maqalanı tolıqtırıp, damıtw arqılı, Wïkïpedïyağa kömektese alasız. Bul eskertwdi däldep awıstırw qajet. |
