مانحەتتەن جوباسى
مانحەتتەن جوباسى (Manhattan Project)، اقش بىيلىگىنىڭ زەرتتەۋ جوباسى (۱۹۴۲-۴۵)، ونى جۇزەگە اسىرۋ ٴبىرىنشى اتوم بومباسىن جاساۋعا ىقپال ەتتى.[۱].
۱۹۳۹ جىلى اقش عالىمدارى پرەزىيدەنت ف.رۋزۆەلتتى يادرولىق ىدىراتۋدى اسكەرىي ماقساتتا قولدانۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەۋ باعدارلاماسىن بەكىتۋگە كوندىرەدى؛ بۇعان ۶۰۰۰ دوللار بولىنەدى.
۱۹۴۲ جىلعا تامان جوبا ەرتەرەكتە زەرتتەۋدىڭ كوپ بولىگى وتكىزىلگەن كولۋمبىييا ۋنىيۆەرسىيتەتى ورنالاسقان جەرىنە بايلانىستى «مانحەتتەن» دەگەن كودتى اتاۋعا ىييە بولدى. سونداي-اق زەرتتەۋلەر كالىيفورنىييا ۋنىيۆەرسىيتەتىندە جانە تشىيكاگو ۋنىيۆەرسىيتەتىندە وتكىزىلگەن. ۱۹۴۳ جىلى بومبانى وندىرەتىن زەرتحانا نيۋ-مەكسىيكوداعى لوس الاموستە قۇرىلعان، ونىڭ شتاتىنا ەنگەن عالىمداردى ر.وپپەنگەيمەر باسقارعان.
ٴوندىرىس تەننەسىي شت. وك رىيدجدە دە، ۆاشىينگتون شت. حارتفوردتا دا سالىنعان بولاتىن.
بومبا العاش رەت نيۋ-مەكسىيكونىڭ وڭتۇستىگىندەگى الاموگوردو اۆىيابازاسىندا سىناقتان وتكىزىلدى. جالپى، جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ٴۇشىن شامامەن ۲ مىيللىياردا دوللار جۇمسالدى، وعان ۱۲۵ ۰۰۰ ادام قاتىستى.
دەرەككوزدەر[وڭدەۋ]
<references>
| بۇل ماقالادا ەش سۋرەت جوق.
ماقالانى جەتىلدىرۋ ٴۇشىن قاجەتتى سۋرەتتى ەنگىزىپ كومەك بەرىڭىز. سۋرەتتى قوسقاننان كەيىن بۇل ۇلگىنى ماقالادان الاستاڭىز.
|
- ↑ "Britannica ناستولنايا ەنتسىيكلوپەدىييا"تومI،است-استرەل، موسكۆا، ۲۰۰۶،ISBN ۹۷۸-۵-۱۷-۰۳۸۵۳۲-۴(ت.۱) (است)،ISBN ۹۷۸-۵-۲۷۱-۱۵۱۲۰-۰ (ت.۱) (استرەل)