Oskar marapatı
| Oskar | |
|---|---|
_poster.jpg)
| |
| Memleket | AQŞ |
| üşin marappattalğan | kïno önerine ülesin qosqan üşin |
| Tapsırwşı | AMPAS |
| Negiz | 16 mamır 1929 jıl |
| Soñğı ïyegeri | 2015 jıl |
| Saýtı | oscars.org |
«Oskar» (ağılş. Oscar) – AQŞ kïnoöneri akademïyasınıñ ärjıldıq jüldesi. Bul AQŞ-tıñ eñtanımal kïnomatografïyalıq marapatı. «Oskardı» tapsırw saltanatı älemniñ ondağan elderinde tikeleý éfïrde körsetiledi. Tipti «Oskarğa» kandaý da bir tabınwşılıq bar dep aýtwğa boladı. Basqa kïnofstïvalʹderden erekşeligi «Oskar» ädilqazılar alqasınıñ şeşimimen emes, Akademïya müşeleriniñ jalpı dawıs berwiniñ nätïjesi boýınşa tabıstaladı.
«Oskar» jüldesiniñ tarïxı[öñdew]
«Oskar» jüldesi alğaş ret 1929 jılı tapsırıldı. 1976 jılğa deýin saltanattıñ tikeleý körsetilimi «NBC» arnası arqılı jürgizildi, sodan beri bul quqıq «ABC» arnasına tïyesili. Qazirgi waqıttağı soñğı, müsinderdi tapsırwdıñ esep boýınşa 80-saltanatı 2008 jıldıñ 24 aqpanında, jeksenbide gollïvwdtıq «Kodak Theatre»-de ötkizildi.
2007 jıldıñ basındağı mälimetter boýınşa Amerïkalıq Kïnoakademïya 16 salağa bölingen 5830 dawıs berwge quqılı müşelerden turadı. Akterlıq sala eñ basım bolıp tabıladı(1251 dawıs beretin qatıswşısı bar). Är sala öz kategorïyası boýınşa dawıs beredi(akterlar eñ jaksı akterdı, eñ jaqsı aktrïsanı jäne t.b. tañdaýdı). «Eñ jaqsı derekti fïlʹm», «en jaqsı şet tilindegi fïlʹm», «eñ jaqsı grïm», «eñ jaqsı kısqametrajdı fïlʹmder», «eñ jaqsı dıbıs montajı» jäne «eñ jaqsı arnaýı äserler» kategorïyaları boýınşa jeñimpazdardı anıqtaw üşin kïnoakademïyadan tıs arnaýı toptar qurıladı.
Kïnoakademïyanıñ barlıq müşeleri tek bir ğana kategorïya – «eñ jaqsı swret» üşin dawıs beredi.
«Oskar» jüldesiniñ nomïnacïyaları[öñdew]
Negizgi nomïnacïyalar[öñdew]
Qazirgi waqıtta «Oskar» 24 negizgi nomïnacïya boýınşa tapsırıladı:
- Üzdik jıl fïlʹmi – 1928 jıldan beri
- Üzdik jıl akteri – 1928 jıldan beri
- Üzdik jıl aktrïsası – 1928 jıldan beri
- Üzdik kömekşi akter – 1936 jıldan beri
- Üzdik kömekşi aktrïsa – 1936 jıldan beri
- Üzdik tolıqmetrajdı anïmacïyalıq fïlʹm – 2001 jıldan beri
- Üzdik swretşi-qoyuşınıñ jumısı – 1928 jıldan beri
- Üzdik operatorlıq jumıs – 1928 jıldan beri
- Üzdik kostyumder dïzaýnı – 1948 jıldan beri
- Üzdik rejïsswra – 1928 jıldan beri
- Üzdik tolıqmetrajdı derekti fïlʹm
- Üzdik qısqametrajdı derekti fïlʹm
- Üzdik montaj – 1935 jıldan beri
- Üzdik şet tilindegi fïlʹm – 1947 jıldan beri
- Üzdik grïm – 1981 jıldan beri
- Üzdik mwzıka – 1934 jıldan beri
- Üzdik än – 1934 jıldan beri
- Üzdik qısqametrajdı anïmacïyalıq fïlʹm – 1931 jıldan beri
- Üzdik qısqametrajdı körkem fïlʹm
- Üzdik dıbıs -1930 jıldan beri (3-den 41-saltanatqa deýin 1930-1968 jıldar aralığında stwdïyalar marapattaldı, 1969 jıldan bastap dıbıs jazwşı adamdarğa beriletin boldı)
- Üzdik dıbıstıq montaj – 1963 jıldan beri
- Üzdik vïzwaldıq äser – 1939 jıldan beri
- Üzdik scenarïý-beýimdelw – 1928 jıldan beri
- Üzdik birtwma scenarïý – 1940 jıldan beri
Arnaýı nomïnacïyalar[öñdew]
Negizgi nomïnacïyalarmen qatar «Oskar» arnaýı nomïnacïyalar boýınşa da tapsırıladı. Olardıñ ïyegerleri Akademïyanıñ arnaýı qurılğan komïtetimen anıqtaladı da, negizgi saltanattan tıs tapsırıladı. Qazirgi waqıtta mundaý nomïnacïyalardıñ sanı 4:
- Kïnoöndirisiniñ damwına qosqan prodyuserlik ülesi üşin beriletin Ïrvïng Talʹberg atındağı jülde,
- Gwmanïstik jetistikteri üşin beriletin Djïn Xerşolt atındağı gwmanïtarlıq jülde,
- Kïnoöneriniñ damwındağı ülesi jäne Akademïya aldındağı qızmeti üşin beriletin qurmetti «Oskar»,
- Ğılımï-texnïkalıq jetistikteri jäne AQŞ kïnownïversïtetteriniñ stwdentterimen qoýılğan körkem fïlʹmderge beriletin «Oskar».
Eskirgen nomïnacïyalar[öñdew]
«Oskardıñ» alğaşqı jıldarında rejïsserler eki kategorïya boýınşa marapattalatın – dramanıñ üzdik rejïsseri jäne komedïyanıñ üzdik rejïsseri. Sol sïyaqtı sazgerler jumısı da «jeñil» jäne «kürdeli» bolıp bölindi. 1930-1960 jıldar aralığında üzdik fïlʹm, üzdik swretşiniñ jäne kostyum dïzaýneriniñ jumısı jüldeleri aq-qara jane türli-tüsti kïnoğa jeke-jeke tapsırılğan. Sonımen qatar keýbir jıldarı mınadaý nomïnacïyalar boldı:
Rejïsserdiñ üzdik komekşisi – 1933 jıldan 1937 jılğa deýin
Üzdik xoreografïya - 1935 jıldan 1937 jılğa deýin
Üzdik texnïkalıq äserler – 1928 jılı
Üzdik mwzıka – adaptacïya ïlï aranjïrovka
Üzdik qısqametrajdı türli-tüsti fïlʹm – 1936-1937 jıldar aralığı
Üzdik qısqametrajdı eki bobïnağa tüsirilgen fïlʹm – 1936 jıldan 1956 jılğa deýin
Üzdik qısqametrajdı jañaşıldıq fïlʹm – 1932 jıldan 1935 jılğa deýin
Üzdik birtwma ädebï negiz – 1928 jıldan 1956 jılğa deýin
Üzdik tïtrlar – 1928 jılı
Orındawdıñ üzdik biregeý jäne körkemdik sapası – 1928 jılı
Akedemïyanıñ jastarğa arnalğan jüldesi – 1934 jıldan 1960 jılğa deýin
Qızıqtı mälimetter[öñdew]
Bïiktigi 34 sm, salmağı 3.85 kg Oskarlıq müsin altınmen qaptalğan brïtanïýden quýılğan jane qara mramordan jasalğan postamentte jatır. Ol lentalıq bobïnada turğan qılıştı batırdı beýneleýdi. Añız boýınşa, «Oskardıñ» beýnesin oýlap tapqan Sedrïk Gïbbons iş pıstıratın bir jïnalısta onıñ éskïzin qoýın kitapşasına tüsiripti. Akademïyanıñ quramına 6000 nan asa adam kiredi.
Qızıl kilemniñ uzındığı – 150 metrdeý, eni – 10m. Ol ärqaýsısı 135 kg-nan turatın birneşe oramadan turadı, al onıñ jalpı salmağı – 5 tonna. Kïnoteatrğa kilem saltanatqa 4 kün qalğanda eki ülken jük maşïnasımen jetkiziledi. Kilemniñ bükil bölikterin biriktirip, qïılısqan jerlerin jawıp, tüzetip tösewge 2 kün jäne 21 adam qajet. Saltanat bası bitken soñ kilemdi jïnaý bastaýdı. Oğan 4 sağat ketedi.
Kilemderdi jïyekteý ornalastırılatın bïiktikteri 2,5-ten 8 m-ge deýin jetetin, salmaqtarı 550 kg bolatın ülken «Oskar» müsinderin äýnektalşıqtarınan jasaýdı. Sodan soñ juqa alyumïnïý qabıqşaların japsıradı da sarı boyawmen boyaýdı. Olardı ünemdew üşin altınmen boyamaýdı emes: arnaýı sarı boyaw sofït jarığında altınnan da jaqsı körinedi.
Juldızdar oındarınan jañılıspawı üşin orındıqtarğa olardıñ swreti men esimi jazılğan taqtaşalar qoýıladı. Fïlʹmde birge tüsken akterlar qatar otırğızıladı, munımen qatar olardıñ januyalıq jağdaýı eskeriledi: jubaýları nemese süýiktileri de jandarında boladı.
Juldızdardı da qatañ tekseredi. Aldımen polïcïya juldızdar kelgen lïmwzïndardı tekseredi, sodan soñ qızıl kilemge kire beriste şaqırw qağazdarın körsetip, metallizdewşiden ötedi. Qazirgi waqıtta nomïnanttarğa berilgen dawıstardı sanaw ürdisin «Pricewaterhouse» awdïtorlıq kompanïyasınıñ mamandarı jürgizedi.
Tağı qarañız[öñdew]
Qaýnarı[öñdew]
