پىيرەنەي تۇبەگى

پىيرەنەي تۇبەگى
عارىشتان كورىنىسى
سىيپاتتاماسى
اۋدانى	۶۰۰ ۰۰۰ كم²
ەڭ بىيىك نۇكتەسى	۳۴۷۹ م
ورنالاسۋى
۴۰°۱۸′ س. ە. ۳°۴۳′ ب. ب.۴۰.۳۰۰° س. ە. ۳.۷۱۷° ب. ب. / ۴۰.۳۰۰؛ -۳.۷۱۷
تۇبەكتى شاياتىن اكۆاتورىييالار	بىيسكاي شىعاناعى، اتلانت مۇحىيتى، جەرورتا تەڭىزى، گىيبرالتار بۇعازى
ەلدەر	ىيسپانىييا فرانتسىييا پورتۋگالىييا اندوررا گىيبرالتار
پىيرەنەي تۇبەگى
پىيرەنەي تۇبەگى ورتاققوردا

پىيرەنەي تۇبەگى نەمەسە ىيبەرىييا تۇبەگى (ىيس. Península Ibérica؛ كات. Península Ibèrica؛ باسك Iberiar penintsula؛ پورت. Península Ibérica؛ فر. Péninsule Ibérique؛ اعىلش. Iberian Peninsula) — ەۋروپانىڭ وڭتۇستىك باتىسىندا ورنالاسقان. ەۋروپانىڭ باسقا بولىكتەرىنەن پىيرەنەي تاۋلارى، افرىيكادان گىيبرالتار بۇعازى ارقىلى بولىنگەن. پىيرەنەي تۇبەگىن اتلانت مۇحىيتى قورشاپ جاتىر. اۋماعى ۵۸۴ مىڭ كم². جاعالارى ناشار تىلىمدەنگەن، تەك سولتۇستىك-باتىس بولىگىندە رىياس تىيپتىك جاعالار (تەڭىز سۋىنىڭ تاۋ اڭعارلارىنا تولۋى) تاراعان. جەر بەدەرىندە تاۋلى ۇستىرتتەر (مەسەتا، گالىيسىييا) مەن ۇزىنا بويى سوزىلىپ جاتقان تاۋ جوتالارى (پىيرەنەي، كانتابرىييا، كاتالونىييا، ىيبەرىييا، اندالۋسىييا، ت.ب.) باسىم. ەڭ بىيىك جەرى — سيەررا-نەۆادا جوتاسىنداعى مۋلاسەن تاۋى (۳۴۷۸ م). پىيرەنەي تۇبەگىنىڭ جاعالاۋ بولىگىن شاعىن ويپاتتار (پورتۋگال، اندالۋس، اراگون، ت.ب.) الىپ جاتىر. كلىيماتى سۋبتروپىيكتىك، جەرورتاتەڭىزدىك تىيپكە جاتادى، سولتۇستىگىندە جانە سولتۇستىك-باتىسىندا تەڭىزدىك كلىيمات باسىم. ٴىرى وزەندەرى: تاحو، ەبرو، دۋەرو، گۆادىيانا، گۆادالكۆىيۆىير. جەرىنىڭ ۴۰٪-ىن ورماندار مەن بۇتالار الىپ جاتىر. نەگىزگى وسىمدىكتەرى — جەرورتاتەڭىزدىك بۇتالار (ماكۆىيس، گارىيگا)، شالعىندار. پىيرەنەي تۇبەگىندە ىيسپانىييا، پورتۋگالىييا، اندوررا مەملەكەتتەرى مەن برىيتانىييا قاۋىمداستىعىنا قارايتىن گىيبرالتار ورنالاسقان.