سلوۆاك ٴتىلى

Уикипедия
Jump to navigation Jump to search
سلوۆاك ٴتىلى
ٴوز اتاۋى:

slovenský jazyk، slovenčina، slovenská reč

ەلدەر:

سلوۆاكىييا؛
تشەحىييا، سەربىييا، ۆەنگرىييا، رۋمىنىييا، اۋسترىييا، حورۆاتىييا، ۋكراىينا؛
كانادا، اقش؛
اۋسترالىييا.

رەسمىي كۇيى:

 سلوۆاكىييا؛
 ەۋرووداق.
ايماقتىق نەمەسە جەرگىلىكتى ٴتىل:
 اۋسترىييا؛
 بوسنىييا جانە گەرتسەگوۆىينا؛
 ماجارستان؛
 پولشا؛
 رۋمىنىييا؛
 سەربىييا؛
 ۋكراىينا؛
 حورۆاتىييا؛
 تشەحىييا.

رەتتەيتىن مەكەمە:

سلوۆاك رەسپۋبلىيكاسى مادەنىييەت مىينىيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك تىل دەپارتامەنتى

سويلەۋشىلەر سانى:

وكولو ۵،۲ ملن تشەلوۆەك (۲۰۱۵)

كلاسسىيفىيكاتسىييا
ساناتى:

ەۋرازىييا تىلدەرى

ۇندىەۋروپالىق تىلدەر

جازۋى:

لاتىينىيتسا (سلوۆاك ٴالفاۆىيتى)

ٴتىل كودى
مەست ۷.۷۵–۹۷:

سلو ۶۰۵

ISO ۶۳۹-۱:

sk

ISO ۶۳۹-۲:

slk/slo

ISO ۶۳۹-۳:

slk

تاعى قاراڭىز: جوبا:لىينگۆىيستىيكا

سلوۆاك ٴتىلى (ٴوز اتاۋى: slovenčina، slovenská reč) — سلوۆاكتار تىلى، سلاۆيان تىلدەرىنىڭ ٴبىرى. تشەح تىلىنە جاقىن، ولار تشەح-سلوۆاك كىشى توبىنا باتىسسلاۆيان توبىنىڭ تىلدەرىنە اياسىندا بىرىگەدى" [۱][۲][۳]. سلوۆاكىييا رەسپۋبلىيكاسى رەسمىي ٴتىلى جانە ەۋروپالىق وداقتاعى ۲۴ رەسمىي تىلدەرىنىڭ ٴبىرى. نەگىزىنەن سلوۆاكىييا، سونداي-اق سلوۆاك ٴتىلىن تۇتىنۋشىلار تۇراتىن تشەحىييا، سەربىييا، ۆەنگرىييا، رۋمىنىييا، اۋسترىييا، حورۆاتىييا، كانادا، اقش، اۋسترالىييا، ۋكراىينا جانە باسقا ەلدەردە تارالعان[۴]. بىرقاتار ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپا مەملەكەتتەرىندە، سلوۆاكتار، ادەتتە، جىيناقى قونىستانعان ايماقتاردا، سلوۆاك تىلىنىڭ وڭىرلىك مارتەبەسى بار .

جالپى سانى سويلەيتىن شامامەن ۵،۲ ملن ادام (۲۰۱۳)، ونىڭ ىشىندە سلوۆاكىييا — ۴،۳۴ ملن ادام (۲۰۱۲)[۵].

لىينگۆوگەوگرافىييا[وڭدەۋ]

تارالۋ ايماعى مەن سانى[وڭدەۋ]

سلوۆاكىيياداعى سلوۆاك ٴتىلىنىڭ تارالۋى [۶]
سلوۆاك ٴتىلى سلوۆاكىيياداعى قالعان تىلدەردىڭ اراسىندا[۷]
ۆەنگرىيياداعى سلوۆاك ٴتىلىنىڭ تارالۋى
ۆويەۆودىيندەگى سلوۆاكىييالىق ەلدى مەكەندەر (سەربىييا)
اقشتاعى سلوۆاك دىياسپوراسىنىڭ ەڭ ٴىرى قونىستانۋى
الەم ەلدەرى حالىق سانى

(ادام.)

ساناق جىلى

(ەسەپ)

تشەحىييا ۲۳۵ ۴۷۵[۸] ۲۰۱۱
سەربىييا ۴۹ ۷۹۶ ۲۰۱۱
كانادا ۱۷ ۵۸۰ ۲۰۱۱
ۆەنگرىييا ۱۶ ۲۶۶ ۲۰۱۱
رۋمىنىييا ۱۲ ۸۰۲ ۲۰۱۱
اۋسترىييا ۱۰ ۲۳۴ ۲۰۰۱
اۋسترالىييا ۴۹۹۰ ۲۰۱۱
حورۆاتىييا ۳۷۹۲ ۲۰۱۱
ۋكراىينا ۲۶۳۳ ۲۰۰۱
رەسەي ۱۴۴۵ ۲۰۱۰
پولشا ۷۶۵ ۲۰۱۱
سلوۆاك ٴتىلى دىيالەكتىلەرى[۹]
  • باتىسسلوۆاك دىيالەكتى:
    • سولتۇستىك گوۆورى: ۆەرحنەترەنتشىينسكىييە، نىيجنەترەنتشىينسكىييە جانە پوۆاجسكىييە؛
    • وڭتۇستىك-شىعىس گوۆورى: سرەدنەنىيترانسكىييە جانە نىيجنەنىيترانسكىييە؛
    • وڭتۇستىك-باتىس گوۆورى: زاگورسكىييە جانە ترناۆسكىييە.
  • ورتاسلوۆاك دىيالەكتىسى:
    • سولتۇستىك گوۆورى: لىيپتوۆسكىييە، تۋرتشانسكىييە، وراۆسكىييە جانە ۆەرحنەنىيترانسكىييە؛
    • وڭتۇستىك گوۆورى: زۆولەنسكىييە، گونتيانسكىييە (گونتسكىييە)، تەكوۆسكىييە، نوۆوگرادسكىييە جانە گەمەرسكىييە.
  • شىعىسسلوۆاك دىيالەكتىسى:
    • باتىس گوۆورى: سپىيشسكىييە جانە ابوۆسكىييە؛
    • ورتالىق گوۆورى: شارىيشسكىييە جانە زەمپلىينسكىييە؛
    • شىعىس گوۆورى: سوتاتسكىييە جانە ۋجسكىييە.
ٴارىپ سلوۆاكشا اتاۋى نەگىزگى

اللوفون (مفا)

باسقا

اللوفونى

A a á [a]
Á á dlhé á [aː]
Ä ä široké e[~ ۱] [æ]
B b [b] [p]
C c [t͡s] [d͡z]
Č č čé [t͡ʃ] [d͡ʒ]
D d [d] [t]
Ď ď ďé[~ ۲] [ɟ] [c]
Dz dz dzé [d͡z] [t͡s]
Dž dž džé [d͡ʒ] [t͡ʃ]
E e é [ɛ]
É é dlhé é [ɛː]
F f ef [f]
G g [g] [k]
H h [ɦ] [x]
Ch ch chá [x]
I i í [i]
Í í dlhé í [iː]
J j [j]
K k [k] [g]
L l el [l]
Ĺ ĺ dlhé el [lː]
Ľ ľ [~ ۳] [ʎ]
ٴارىپ سلوۆاكشا اتاۋى نەگىزگى اللوفون (مفا) باسقا

اللوفونى

M m em [m]
N n en [n]
Ň ň [~ ۴] [ɲ]
O o ó [ɔ]
Ó ó dlhé ó [ɔː]
Ô ô o s vokáňom [u̯ɔ]
P p [p] [b]
Q q kvé [kv]
R r er [r]
Ŕ ŕ dlhé er [rː]
S s es [s] [z]
Š š [ʃ] [ʒ]
T t te [t] [d]
Ť ť ťé[~ ۵] [c] [ɟ]
U u ú [u]
Ú ú dlhé ú [uː]
V v [v] [f]
W w dvojité vé [v] [f]
X x iks [ks] [gz]
Y y ypsilon [i]
Ý ý dlhý ypsilon [iː]
Z z zet [z] [s]
Ž ž žet [ʒ] [ʃ]
  1. درۋگويە نازۆانىييە: a s dvoma bodkami.
  2. درۋگويە نازۆانىييە: mäkké ďé.
  3. درۋگويە نازۆانىييە: mäkké el.
  4. درۋگويە نازۆانىييە: mäkké en.
  5. باسقا اتاۋى: mäkké ťé.

دەرەككوزدەر[وڭدەۋ]

  1.  سەربىييا
  2. شىيروكوۆا ا. گ. {{country data زاپادنوسلاۆيانسكىييە يازىكىي|flagcountry/core|variant=|size=|name=}}
  3. سمىيرنوۆ ل. ن. زاپادنوسلاۆيانسكىييە يازىكىي. سلوۆاتسكىيي يازىك // يازىكىي مىيرا. سلاۆيانسكىييە يازىكىي — م.: Academia, ۲۰۰۵. — Б. ۲۷۴—۲۷۵. — ISBN ۵-۸۷۴۴۴-۲۱۶-۲.
  4. شىيروكوۆا ا. گ. {{{تاقىرىبى}}}.
  5. Statistics. Demografia a sociálne štatistiky. Sčítanie obyvateľov، domov a bytov. Sčítanie obyvateľov، domov a bytov ۲۰۱۱. Základné výsledky. Slovenská republika. Tab. ۱۲. Obyvateľstvo SR podľa najčastejšie používaného jazyka na verejnosti  (سلوۆاك.). Štatistický úrad Slovenskej republiky (۲۰۱۱).
  6. Juhaščíková Ivana، Škápik Pavol، Štukovská Zuzana Základné údaje zo Sčítania obyvateľov، domov a bytov ۲۰۱۱، obyvateľstvo podľa materinského jazyka  (سلوۆاك.). Štatistický úrad Slovenskej republiky (۰۳.۰۷.۲۰۱۲).
  7. Statistics. Demografia a sociálne štatistiky. Sčítanie obyvateľov، domov a bytov. Sčítanie obyvateľov، domov a bytov ۲۰۱۱. Základné výsledky. Slovenská republika. Tab. ۱۱. Obyvateľstvo SR podľa materinského jazyka  (سلوۆاك.). Štatistický úrad Slovenskej republiky (۲۰۱۱).
  8. ىيز وبششەگو تشىيسلا ۆ ۲۳۵ ۴۷۵ تشەلوۆەك، ۋكازاۆشىيح ۆ وتۆەتە نا ۆوپروس پەرەپىيسىي و رودنوم يازىكە سلوۆاتسكىيي، ۱۵۴ ۴۶۵ تشەلوۆەك ۋكازالىي ەگو كاك ەدىينستۆەننىي رودنوي يازىك، ۷۶ ۶۶۰ تشەلوۆەك ۋكازالىي دۆا رودنىح يازىكا — تشەشسكىيي ىي سلوۆاتسكىيي، ۲۲۵۰ تشەلوۆەك — سلوۆاتسكىيي ىي ۆەنگەرسكىيي، ۲۱۰۰ تشەلوۆەك — سلوۆاتسكىيي ىي تسىگانسكىيي.
  9. Úvod. O jazyku. Nárečia. Územné členenie slovenských nárečí  (سلوۆاك.). Slovake.eu. باستى دەرەككوزىنەن مۇراعاتتالعان ۲ مامىر ۲۰۱۳.

سىلتەمەلەر[وڭدەۋ]