فرانتسۋز ٴتىلى
| فرانتسۋز ٴتىلى فر. français | ||
|---|---|---|
| سويلەۋ ورنى: | فرانتسىييا، بەلگىييا، شۆەيتسارىييا، لىيۆان، ليۋكسەمبۋرگ، موناكو، ماروككو، الجىير، تۋنىيس، بۋرۋندىي، كوت-د’ىيۆۋار، كونگو دەموكراتىييالىق رەسپۋبلىيكاسى، نىيگەر، سەنەگال، گاىيتىي، ماۆرىيكىيي، لاوس، كامبودجا، ۆيەتنام؛ مەكسىيكا؛ اقش-نىڭ لۋىيزىيانا شتاتى. | |
| بارلىق سويلەۋشىلەرى: | ۲۷۵ ملن. | |
| الەمدەگى قاتارى: | ۱۱ | |
| ٴتىل ۇياسى: | ۇندىەۋروپا تىلدەرi رومان تىلدەرى گاللو-رومان تىلدەرى فرانتسۋز ٴتىلى | |
| جازۋ ٴادىسى: | لاتىن | |
| ٴتىل بەلگىلەرى | ||
| ISO ۶۳۹-۱: | fr | |
| ISO ۶۳۹-۲: | fre (B)؛ fra (T) | |
| ISO ۶۳۹-۳: | fra
| |
| قۇلاقتاندىرۋ: بۇل بەتتە IPA فونەتىيكالىق يۋنىيكود نىشاندارى بولۋى مۇمكىن. | ||
فرانتسۋز ٴتىلى — فرانتسۋز حالقىنىڭ ٴتىلى. ۇندىەۋروپا تىلدەرى شوعىرىنىڭ رومان توبىنا جاتادى. فرانتسۋز ٴتىلى فرانتسىييانىڭ، بەلگىييانىڭ (فلاماند تىلىمەن بىرگە)، شۆەيتسارىييانىڭ (نەمىس، ىيتاليان، رەتورومان تىلدەرىمەن بىرگە)، كانادانىڭ (اعىلشىن تىلىمەن بىرگە) مەملەكەتتىك ٴتىلى بولىپ ەسەپتەلەدى. سونداي-اق ليۋكسەمبۋرگ، موناكو، اندوررا ەلدەرى، افرىيكا مەن وڭتۇستىك امەرىيكا حالىقتارىنىڭ (سەنەگال، مالىي، گۆىينەيا، كونگو، بەنىين، گاىيتىي، ت.ب.) رەسمىي جانە ادەبىي ٴتىلى. فرانتسۋز تىلىندە ۱۰۵ ملن-داي ادام سويلەيدى (۲۰۰۱)، ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى فرانتسىييادا شوعىرلانعان. فرانتسۋز ٴتىلىنىڭ دامۋ تارىيحى گاللو-رومان (۵ — ۸ عاسىرلار)، كونە فرانتسۋز (۹ — ۱۳ عاسىرلار)، ورتا فرانتسۋز (۱۴ — ۱۶ عاسىرلار)، جاڭا فرانتسۋز (۱۷ — ۱۸ عاسىرلار) جانە قازىرگى فرانتسۋز ٴتىلى كەزەڭدەرىنە بولىنەدى. فرانتسۋز ٴتىلى فرانس، پۋاتەۆىين، نورماند، پىيكارد، ۆاللون، لوتارىينگ، بۋرگۋند دەپ اتالاتىن نەگىزگى جەتى دىيالەكتىگە بولىنەدى. فرانتسۋز ٴتىلىنىڭ نەگىزىندە گاىيتىيدە، انتىيل مەن ماسكارەن ارالدارىندا كرەول تىلدەرى قالىپتاسقان. ادەبىي ٴتىلىنىڭ نەگىزى — فرانس، ياعنىي پارىيج دىيالەكتىسى. فرانتسۋز تىلىندە ۱۵ داۋىستى جانە ۲۰ داۋىسسىز فونەما بار. زات ەسىم مەن سىن ەسىم ەكى رودقا (ەر، ايەل) اجىراتىلادى. سوزدىك قۇرامىندا ىيسپان، ىيتاليان، اعىلشىن تىلدەرىنەن اۋىسقان سوزدەر كوپتەپ كەزدەسەدى. لاتىن الىپبىيىنە نەگىزدەلگەن فرانتسۋز ٴتىلى جازۋىندا دىياكرىيتىيكالىق نوقاتتار ٴجىيى قولدانىلادى. ٴبىر عانا دىبىستى انىقتايتىن (ٴاى — ە؛ ەاu — و) ٴارىپ تىركەستەرى دە كەزدەسەدى.
دەرەككوزدەر[وڭدەۋ]
- ↑ Source: EUROPA، data for EU۲۵، published before ۲۰۰۷ enlargement.
- ↑ Native speakers of Dutch living in Wallonia and of French in Flanders are relatively small minorities that furthermore largely balance one another، hence counting all inhabitants of each unilingual area to the area's language can cause only insignificant inaccuracies (۹۹٪ can speak the language). Dutch: Flanders' ۶.۰۷۹ million inhabitants and about ۱۵٪ of Brussels' ۱.۰۱۹ million are ۶.۲۳ million or ۵۹.۳٪ of the ۱۰.۵۱۱ million inhabitants of Belgium (۲۰۰۶)؛ German: ۷۰،۴۰۰ in the German-speaking Community (which has language facilities for its less than ۵٪ French-speakers) and an estimated ۲۰،۰۰۰–۲۵،۰۰۰ speakers of German in the Walloon Region outside the geographical boundaries of their official Community، or ۰.۹٪؛ French: in the latter area as well as mainly in the rest of Wallonia (۳.۴۱۴ − ۰.۰۹۳ = ۳.۳۲۱ million) and ۸۵٪ of the Brussels inhabitants (۰.۸۶۶ million) thus ۴.۱۸۷ million or ۳۹.۸٪؛ together indeed ۱۰۰٪.
- ↑ ۴۰٪+۴۸٪=۸۸٪
