Француз тілі
| Француз тілі фр. français | ||
|---|---|---|
| Сөйлеу орны: | Франция, Бельгия, Швейцария, Ливан, Люксембург, Монако, Марокко, Алжир, Тунис, Бурунди, Кот-д’Ивуар, Конго Демократиялық Республикасы, Нигер, Сенегал, Гаити, Маврикий, Лаос, Камбоджа, Вьетнам; Мексика; АҚШ-ның Луизиана штаты. | |
| Барлық сөйлеушілері: | 275 млн. | |
| Әлемдегі қатары: | 11 | |
| Тіл ұясы: | Үндіеуропа тілдері Роман тілдері Галло-Роман тілдері Француз тілі | |
| Жазу әдісі: | Латын | |
| Тіл белгілері | ||
| ЫСО 639-1: | фр | |
| ЫСО 639-2: | фре (Б); фра (Т) | |
| ЫСО 639-3: | фра
| |
| Құлақтандыру: Бұл бетте ЫПА фонетикалық юникод нышандары болуы мүмкін. | ||
Француз тілі — француз халқының тілі. Үндіеуропа тілдері шоғырының роман тобына жатады. Француз тілі Францияның, Бельгияның (фламанд тілімен бірге), Швейцарияның (неміс, итальян, ретороман тілдерімен бірге), Канаданың (ағылшын тілімен бірге) мемлекеттік тілі болып есептеледі. Сондай-ақ Люксембург, Монако, Андорра елдері, Африка мен Оңтүстік Америка халықтарының (Сенегал, Мали, Гвинея, Конго, Бенин, Гаити, т.б.) ресми және әдеби тілі. Француз тілінде 105 млн-дай адам сөйлейді (2001), оның жартысына жуығы Францияда шоғырланған. Француз тілінің даму тарихы галло-роман (5 — 8 ғасырлар), көне француз (9 — 13 ғасырлар), орта француз (14 — 16 ғасырлар), жаңа француз (17 — 18 ғасырлар) және қазіргі француз тілі кезеңдеріне бөлінеді. Француз тілі франс, пуатевин, норманд, пикард, валлон, лотаринг, бургунд деп аталатын негізгі жеті диалектіге бөлінеді. Француз тілінің негізінде Гаитиде, Антиль мен Маскарен аралдарында креол тілдері қалыптасқан. Әдеби тілінің негізі — франс, яғни париж диалектісі. Француз тілінде 15 дауысты және 20 дауыссыз фонема бар. Зат есім мен сын есім екі родқа (ер, әйел) ажыратылады. Сөздік құрамында испан, итальян, ағылшын тілдерінен ауысқан сөздер көптеп кездеседі. Латын әліпбиіне негізделген француз тілі жазуында диакритикалық ноқаттар жиі қолданылады. Бір ғана дыбысты анықтайтын (аі — е; еаұ — о) әріп тіркестері де кездеседі.
Дереккөздер[өңдеу]
- ↑ Соұрце: ЕҰРОПА, дата фор ЕҰ25, пұблісһед бефоре 2007 енларгемент.
- ↑ Натіве спеакерс оф Дұтцһ лівінг ін Уаллоніа анд оф Френцһ ін Фландерс аре релатівелy смалл мінорітіес тһат фұртһерморе ларгелy баланце оне анотһер, һенце цоұнтінг алл інһабітантс оф еацһ ұнілінгұал ареа то тһе ареа'с лангұаге цан цаұсе онлy інсігніфіцант інаццұраціес (99% цан спеак тһе лангұаге). Дұтцһ: Фландерс' 6.079 мілліон інһабітантс анд абоұт 15% оф Брұсселс' 1.019 мілліон аре 6.23 мілліон ор 59.3% оф тһе 10.511 мілліон інһабітантс оф Белгіұм (2006); Герман: 70,400 ін тһе Герман-спеакінг Цоммұнітy (уһіцһ һас лангұаге фацілітіес фор ітс лесс тһан 5% Френцһ-спеакерс) анд ан естіматед 20,000–25,000 спеакерс оф Герман ін тһе Уаллоон Регіон оұтсіде тһе геограпһіцал боұндаріес оф тһеір оффіціал Цоммұнітy, ор 0.9%; Френцһ: ін тһе латтер ареа ас уелл ас маінлy ін тһе рест оф Уаллоніа (3.414 − 0.093 = 3.321 мілліон) анд 85% оф тһе Брұсселс інһабітантс (0.866 мілліон) тһұс 4.187 мілліон ор 39.8%; тогетһер індеед 100%.
- ↑ 40%+48%=88%
