Francwz tili
| Francwz tili fr. français | ||
|---|---|---|
| Söýlew ornı: | Francïya, Belʹgïya, Şveýcarïya, Lïvan, Lyuksembwrg, Monako, Marokko, Aljïr, Twnïs, Bwrwndï, Kot-d’Ïvwar, Kongo Demokratïyalıq Respwblïkası, Nïger, Senegal, Gaïtï, Mavrïkïý, Laos, Kambodja, Vʹyetnam; Meksïka; AQŞ-nıñ Lwïzïana ştatı. | |
| Barlıq söýlewşileri: | 275 mln. | |
| Älemdegi qatarı: | 11 | |
| Til uyası: | Ündiewropa tilderi Roman tilderi Gallo-Roman tilderi Francwz tili | |
| Jazw ädisi: | Latın | |
| Til belgileri | ||
| ISO 639-1: | fr | |
| ISO 639-2: | fre (B); fra (T) | |
| ISO 639-3: | fra
| |
| Qulaqtandırw: Bul bette IPA fonetïkalıq yunïkod nışandarı bolwı mümkin. | ||
Francwz tili — francwz xalqınıñ tili. Ündiewropa tilderi şoğırınıñ roman tobına jatadı. Francwz tili Francïyanıñ, Belʹgïyanıñ (flamand tilimen birge), Şveýcarïyanıñ (nemis, ïtalʹyan, retoroman tilderimen birge), Kanadanıñ (ağılşın tilimen birge) memlekettik tili bolıp esepteledi. Sondaý-aq Lyuksembwrg, Monako, Andorra elderi, Afrïka men Oñtüstik Amerïka xalıqtarınıñ (Senegal, Malï, Gvïneya, Kongo, Benïn, Gaïtï, t.b.) resmï jäne ädebï tili. Francwz tilinde 105 mln-daý adam söýleýdi (2001), onıñ jartısına jwığı Francïyada şoğırlanğan. Francwz tiliniñ damw tarïxı gallo-roman (5 — 8 ğasırlar), köne francwz (9 — 13 ğasırlar), orta francwz (14 — 16 ğasırlar), jaña francwz (17 — 18 ğasırlar) jäne qazirgi francwz tili kezeñderine bölinedi. Francwz tili frans, pwatevïn, normand, pïkard, vallon, lotarïng, bwrgwnd dep atalatın negizgi jeti dïalektige bölinedi. Francwz tiliniñ negizinde Gaïtïde, Antïlʹ men Maskaren araldarında kreol tilderi qalıptasqan. Ädebï tiliniñ negizi — frans, yağnï parïj dïalektisi. Francwz tilinde 15 dawıstı jäne 20 dawıssız fonema bar. Zat esim men sın esim eki rodqa (er, äýel) ajıratıladı. Sözdik quramında ïspan, ïtalʹyan, ağılşın tilderinen awısqan sözder köptep kezdesedi. Latın älipbïine negizdelgen francwz tili jazwında dïakrïtïkalıq noqattar jïi qoldanıladı. Bir ğana dıbıstı anıqtaýtın (ai — e; eau — o) ärip tirkesteri de kezdesedi.
Derekközder[öñdew]
- ↑ Source: EUROPA, data for EU25, published before 2007 enlargement.
- ↑ Native speakers of Dutch living in Wallonia and of French in Flanders are relatively small minorities that furthermore largely balance one another, hence counting all inhabitants of each unilingual area to the area's language can cause only insignificant inaccuracies (99% can speak the language). Dutch: Flanders' 6.079 million inhabitants and about 15% of Brussels' 1.019 million are 6.23 million or 59.3% of the 10.511 million inhabitants of Belgium (2006); German: 70,400 in the German-speaking Community (which has language facilities for its less than 5% French-speakers) and an estimated 20,000–25,000 speakers of German in the Walloon Region outside the geographical boundaries of their official Community, or 0.9%; French: in the latter area as well as mainly in the rest of Wallonia (3.414 − 0.093 = 3.321 million) and 85% of the Brussels inhabitants (0.866 million) thus 4.187 million or 39.8%; together indeed 100%.
- ↑ 40%+48%=88%
