ەييافيادلايوكيۋدل

ەييافيادلايوكيۋدل ىيسل. Eyjafjallajökull
سىيپاتتاماسى
اۋدانى	شامامەن ۱۰۰ كم²
ورنالاسۋى
۶۳°۳۷′ س. ە. ۱۹°۳۶′ ب. ب.۶۳.۶۱۷° س. ە. ۱۹.۶۰۰° ب. ب. / ۶۳.۶۱۷؛ -۱۹.۶۰۰
ەل	ىيسلاندىييا
ەييافيادلايوكيۋدل
ەييافيادلايوكيۋدل ورتاققوردا

ەييافيادلاييوكيۋدل
سىيپاتتاماسى
جانارتاۋ ٴپىشىنى	ستراتوجانارتاۋ
كراتەر دىيامەترى	۳—۴ مىڭ م
سوڭعى اتقىلاۋى	۲۰ ناۋرىز - ماۋسىم ايىنىڭ سوڭى، ۲۰۱۰ جىل
بىيىكتىگى	۱۶۶۶ م
ورنالاسۋى
۶۳°۳۷′۱۲″ س. ە. ۱۹°۳۶′۴۸″ ب. ب.۶۳.۶۲۰۰۰° س. ە. ۱۹.۶۱۳۳۳° ب. ب. / ۶۳.۶۲۰۰۰؛ -۱۹.۶۱۳۳۳
ەلدەر	ىيسلاندىييا
ەييافيادلاييوكيۋدل

ەييافيادلايوكيۋدل (نەمەسە ەييافيادلايوكۋدل ىيسل. Eyjafjallajökull) — ىيسلاندىيياداعى التىنشى ەڭ ٴىرى مۇزدىعى. ىيسلاندىييانىڭ استاناسى رەيكياۆىيك قالاسىنان شىعىسقا قاراي ۱۲۵ كم (۷۷ مىيل) قاشىقتىقتا ورنالاسقان. وسى مۇزدىقتىڭ استىندا (جانە كورشىلەس ميۋردالسيوكۋدل مۇزدىعى بولىگىنىڭ استىندا) جالقى ەسىمسىز، باسپاسوزدە جاي ەييافيادلايوكيۋدل دەپ اتالىناتىن، كونۋستىق ٴپىشىندى جانارتاۋ ورنالاسقان.

شىڭنىڭ بىيىكتىگى ۱۶۶۶ مەتر، مۇزدىق اۋماعى شامامەن ۱۰۰ كم². جانارتاۋ كراتەرىنىڭ دىيامەتراى ۳—۴ كم (۲۰۱۰ جىلعا دەيىن مۇزدىقتارمەن جابۋلى بولعان). جانارتاۋدى قالقان تارىزدىلەرگە جاتقىزادى.

ەڭ جاقىن اۋىل سكوۋگار، مۇزدىقتىڭ وڭتۇستىك اياقتاۋىندا ورنالاسقان. سكوۋگافوسس تانىمال سارقىراماسى ورنالاسقان مۇزدىقتان، ٴوز باستاۋىن سكوۋگاۋ (ىيسل. Skógá) وزەنى الادى.

تارىيحى

شامامەن ەكى ٴجۇز جىلداي جانارتاۋدى ۇيىقتاپ جاتقان دەپ ساناعان. ۱۸۲۱ جىلدىڭ ۱۹ جەلتوقسانىنان باستاپ ۱۸۲۳ جىلدىڭ ۱ قاڭتارىنا دەيىن، ٴبىر جىل بويى اتقىلاعان. جانارتاۋدىڭ اتقىلاۋى ناتىيجەسىندە ەييافيادلايوكيۋدل مۇزدىعى اپاتتى كۇيگە ۇشىرادى. اتقىلاۋ كۇشى VEI شكالاسى بويىنشا — ۲ باللدى قۇرادى، تەفرا كولەمى — ۴×۱۰^۶ م³.

جانارتاۋدىڭ سوڭعى اتقىلاۋى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات ۲۲:۳۰ جانە ۲۳:۳۰ ارالىعىندا، ۲۰۱۰ جىلدىڭ ۲۰ ناۋرىزىندا باستالدى. ناتىيجەسىندە مۇزدىقتىڭ شىعىس بولىگىندە شامامەن ۇزىندىعى ۰،۵ كم-گە دەيىن جەتەتىن سىنىق پايدا بولدى. كۇلدىڭ ۇلكەن كولەمدى اتىلۋى تۋرالى دەرەكتەر تىركەلمەگەن.

۲۰۱۰ جىلدىڭ ۱۴ ساۋىرىندە جانارتاۋ كۇلىنىڭ ۇلكەن كولەمدى اتىلۋى كۇشەيدى، بۇل ماسەلە ەۋروپانىڭ بىرقاتار ەلدەرىنىڭ ۲۰۱۰ جىلدىڭ ۱۶ ٴساۋىر — ۲۰ ٴساۋىر كۇندەرى ارالىعىندا اۋە كەڭىستىگىنىڭ جابىلۋىنا سەبەپ بولدى.

جانارتاۋ اتقىلاۋىنىڭ قارقىندىلىعى VEI شكالاسى بويىنشا — ۴ بالل.

اتاۋى

ىيسلاند تىلىندەگى Eyjafjallajökull ٴسوزىنىڭ اۋدارماسى — ارالدى تاۋلاردىڭ مۇزدىعى دەگەندى بىلدىرەدى. اتاۋى كەلەسى ٴۇش سوزدەن قۇرىلعان:

• ىيسل. Eyja [ˈɛɪja] — ارال،
• ىيسل. Fjall [fjatl̥] — تاۋ،
• ىيسل. Jökull [ˈjœkʏtl̥] — مۇزدىق.

امەرىيكاندىق لىينگۆىيستتەردىڭ زەرتتەۋى بويىنشا، مۇزدىقتىڭ اتاۋىن جەردىڭ تەك قانا ۰،۰۰۵ ٪ تۇرعىندارى ايتا الادى. ىيسلانددىق ٴانشى ەلىيزا گەيرسدوتتىير نيۋمان «ەييافيادلاييوكيۋدل» ٴسوزىن جاتتاۋعا كومەكتەسەتىن ولەڭدى شىعاردى.

فوتوسۋرەتتەرى

• Satellite image of ۲۰۱۰ eruption by NASA
• Photos of the ۲۰۱۰ eruption by Fred Kamphues
• A collection of satellite images from the CIMSS Satellite Blog
• Best of Photo Collection
• More from Eyjafjallajökull – The Big Picture
• Photographs by Raw Iceland، a Reykjavik-based organization that organizes amateur and professional photography tours to the volcano

ۆىيدەو

• A short time-lapse from ٴساۋىر ۱۷، ۲۰۱۰. About ۳۰ minutes played in ۱۸ second.
• Video of the first ۲۰۱۰ eruption
• Video of the first ۲۰۱۰ eruption by Raw Iceland
• Video of the aftermath of Eyjafjallajokull eruption. Shot on ۲۸ شىلدە ۲۰۱۰
• A film crew lands on Eyjafjallajokull during the ۲۰۱۰ eruption

اۋدىيو

• Volcanic Eyjafjallajökull run off: Seljalandsfoss Waterfall (binaural recording optimized for headphones)

گەولوگىييالىق ماقالالار

• Univ. of Iceland: History of Eyjafjallajökull
• Geology of Katla and Eyjafjallajökull volcanoes، University of Iceland
• Magma pathways and earthquakes at Eyjafjallajökull، Icelandic Meteorological Institute (PDF)
• Institute of Earth Sciences – Eruption in Eyjafjallajökull (daily eruption status reports)
• SI / USGS Weekly Volcanic Activity Report for Eyjafjallajökull

بولجامدار

• Volcanic Ash Advisory Graphical Forecast for the North Atlantic region
• Volcanic Ash Concentration Charts for the North Atlantic region

Maps

• Iceland National Land Survey‘s map of area
• contour map

سىرتقى سىلتەمەلەر

ورتاققوردا بۇعان قاتىستى مەدىيا ساناتى بار: Eyjafjallajökull