Эйяфьядлайокюдль
| Эйяфьядлайокюдль исл. Еyжафжаллажөкұлл | |
| Сипаттамасы | |
|---|---|
| Ауданы | шамамен 100 км² |
| Орналасуы | |
| 63°37′ с. е. 19°36′ б. б. / 63.617° с. е. 19.600° б. б. (Г) (О) (Я)Координаттар: 63°37′ с. е. 19°36′ б. б. / 63.617° с. е. 19.600° б. б. (Г) (О) (Я) | |
| Ел | |
| Эйяфьядлайёкюдль | |
| | |
| Сипаттамасы | |
|---|---|
| Жанартау пішіні | |
| Кратер диаметрі |
3—4 мың м |
| Соңғы атқылауы | |
| Биіктігі |
1666 м |
| Орналасуы | |
|
63°37′12″ с. е. 19°36′48″ б. б. / 63.62000° с. е. 19.61333° б. б. (Г) (О) (Я)Координаттар: 63°37′12″ с. е. 19°36′48″ б. б. / 63.62000° с. е. 19.61333° б. б. (Г) (О) (Я) | |
| Елдер | |
|
| |
Эйяфьядлайокюдль (немесе Эйяфьядлайокудль исл. Еyжафжаллажөкұлл) — Исландиядағы алтыншы ең ірі мұздығы. Исландияның астанасы Рейкьявик қаласынан шығысқа қарай 125 км (77 миль) қашықтықта орналасқан. Осы мұздықтың астында (және көршілес Мюрдальсйокудль мұздығы бөлігінің астында) жалқы есімсіз, баспасөзде жай Эйяфьядлайокюдль деп аталынатын, конустық пішінді жанартау орналасқан.
Шыңның биіктігі 1666 метр, мұздық аумағы шамамен 100 км². Жанартау кратерінің диаметраі 3—4 км (2010 жылға дейін мұздықтармен жабулы болған). Жанартауды қалқан тәрізділерге жатқызады.
Ең жақын ауыл Скоугар, мұздықтың оңтүстік аяқтауында орналасқан. Скоугафосс танымал сарқырамасы орналасқан мұздықтан, өз бастауын Скоугау (исл. Скóгá) өзені алады.
Тарихы[өңдеу]
Шамамен екі жүз жылдай жанартауды ұйықтап жатқан деп санаған. 1821 жылдың 19 желтоқсанынан бастап 1823 жылдың 1 қаңтарына дейін, бір жыл бойы атқылаған. Жанартаудың атқылауы нәтижесінде Эйяфьядлайокюдль мұздығы апатты күйге ұшырады. Атқылау күші ВЕЫ шкаласы бойынша — 2 баллды құрады, тефра көлемі — 4×106 м³.
Жанартаудың соңғы атқылауы жергілікті уақыт бойынша сағат 22:30 және 23:30 аралығында, 2010 жылдың 20 наурызында басталды. Нәтижесінде мұздықтың шығыс бөлігінде шамамен ұзындығы 0,5 км-ге дейін жететін сынық пайда болды. Күлдің үлкен көлемді атылуы туралы деректер тіркелмеген.
2010 жылдың 14 сәуірінде жанартау күлінің үлкен көлемді атылуы күшейді, бұл мәселе Еуропаның бірқатар елдерінің 2010 жылдың 16 сәуір — 20 сәуір күндері аралығында әуе кеңістігінің жабылуына себеп болды.
Жанартау атқылауының қарқындылығы ВЕЫ шкаласы бойынша — 4 балл[1].
Атауы[өңдеу]
Исланд тіліндегі Еyжафжаллажөкұлл сөзінің аудармасы — аралды таулардың мұздығы дегенді білдіреді. Атауы келесі үш сөзден құрылған:
Американдық лингвисттердің зерттеуі бойынша, мұздықтың атауын Жердің тек қана 0,005 % тұрғындары айта алады. Исланддық әнші Элиза Гейрсдоттир Ньюман «Эйяфьядлайёкюдль» сөзін жаттауға көмектесетін өлеңді шығарды.
- Фотосуреттері
- Сателліте імаге оф 2010 ерұптіон бy НАСА
- Пһотос оф тһе 2010 ерұптіон бy Фред Кампһұес
- А цоллецтіон оф сателліте імагес фром тһе ЦЫМСС Сателліте Блог
- Бест оф Пһото Цоллецтіон
- Море фром Еyжафжаллажөкұлл – Тһе Біг Піцтұре
- Пһотограпһс бy Рау Ыцеланд, а Реyкжавік-басед організатіон тһат організес аматеұр анд профессіонал пһотограпһy тоұрс то тһе волцано
- Видео
- А сһорт тіме-лапсе фром сәуір 17, 2010. Абоұт 30 мінұтес плаед ін 18 сецонд.
- Відео оф тһе фірст 2010 ерұптіон
- Відео оф тһе фірст 2010 ерұптіон бy Рау Ыцеланд
- Відео оф тһе афтерматһ оф Еyжафжаллажокұлл ерұптіон. Сһот он 28 шілде 2010
- А філм цреу ландс он Еyжафжаллажокұлл дұрінг тһе 2010 ерұптіон
- Аудио
- Геологиялық мақалалар
- Ұнів. оф Ыцеланд: Һісторy оф Еyжафжаллажөкұлл
- Геологy оф Катла анд Еyжафжаллажөкұлл волцаноес, Ұніверсітy оф Ыцеланд
- Магма патһуаyс анд еартһқұакес ат Еyжафжаллажөкұлл, Ыцеландіц Метеорологіцал Ынстітұте (ПДФ)
- Ынстітұте оф Еартһ Сціенцес – Ерұптіон ін Еyжафжаллажөкұлл (даілy ерұптіон статұс репортс)
- СЫ / ҰСГС Уееклy Волцаніц Ацтівітy Репорт фор Еyжафжаллажөкұлл
- Болжамдар
- Волцаніц Асһ Адвісорy Грапһіцал Форецаст фор тһе Нортһ Атлантіц регіон
- Волцаніц Асһ Цонцентратіон Цһартс фор тһе Нортһ Атлантіц регіон
- Мапс
Дереккөздер[өңдеу]
- ↑ Еріца Р. Һендрy «Уһат Уе Кноу Фром тһе Ыцеландіц Волцано ». (ағыл.)
Сыртқы сілтемелер[өңдеу]
| Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Еyжафжаллажөкұлл |