Érïx Fromm

Уикипедия
Jump to navigation Jump to search
Érïx Fromm 1974 jılı

Fromm Érïx (1900-1980) - nemis-amerïkandıq fïlosof; psïxolog, socïolog, neofreýdïzm negizin salwşı, gwmanïst-ğalım, älewmettik progresti jaqtawşı.

1933 jılı AQŞ-qaqonıs awdardı. Fïlosofïya, psïxologïya, antropologïya, tarïx jäne din socïologïyasınıñ damwına zor üles qostı. Öziniñ ilimin «gwmanïstik psïxoanalïz» dep atadı.

Fromm ïndïvïd psïxïkası men koğamnıñ älewmettik qurılımınıñ arasındağı baýlanıstı anıqtaw barısında Freýd bïologïziminen alşaqtadı. Psïxoanalïtïkalıq «älewmettik jäne derbes» terapïya negizinde üýlesimdi «deni saw qoğam», jobasın AQŞ-ta gwmanïstik pozïcïyada usındı. Psïxoanalïzdiñ gwmanïstik psïxoanalïz nemese neofreýdïzm dep atalatın bağıtınıñ negizin salwşı nemis-amerïkandıq fïlosof, psïxolog. socïolog É.Fromm (1900 -1980) Freýdtiñ bïologïzmin, lïbïdo teorïyasın. tabïğïlıq pen älewmettikti qarama-qarsı qoyuın, psïxologïyanı fïlosofïya men étïkadan bölektewin sınadı. Ol adamdı älewmettik tirşilik etwşi, tabïğï jäne adamdandırılğan dünïyemen ünemi baýlanıs jasawşı retinde qarastıradı. Onıñ oýınşa. Freýdtiñ ilimi adamdı tereñirek tanwğa mümkindik bergenimen, onıñ ömiriniñ män-mağınası, moralʹdıq jäne étïkalıq normalar twralı, adam qalaý ömir sürwi kerek jäne ne istewi tïis degen suraqtarğa jawap bermedi. É. Fromm K.YUngtiñ analïtïkalıq psïxologïyası da adam ömiriniñ mäni mäselelerin nazardan tıs qaldırdı dep eseptedi. Adamnıñ étïkalıq minez-qulıqtarınıñ bastawın adamnıñ özinen izdegen gwmanïstik étïkterdiñ eñbekterine süýene otırıp, Fromm moralʹdıq ustanımdar adamnıñ işki qasïyetterine negizdelgen bolwı kerek, äýtpese olardı buzw tulğanıñ psïxïkalıq jäne émocïyalıq quldırawına äkeledi degen tujırım jasaýdı. Osıdan kelip gwmanïstik psïxoanalïzdiñ maqsatı şığadı – gwmanïstik étïkanıñ qundılıqtarın meñgerw, öziniñ işki tabïğatın tanıp-bilw jäne «ömir önerin» ïgerw arqılı adamnıñ işki mümkindikterin damıtwına, ömir sürwge umtılwına ıqpal etw.

Fromm erkindik jäne jattanw kategorïyaları arqılı adamdardıñ basım köpşiligi öziniñ nağız «Menin», «Özdigin» emes, «Jalğan Menin» damıtatının, osı procestiñ nätïjesinde özin joğaltıp, eşteñege aýnalatının körsetedi. Biraq Fromm adamnıñ ontologïyalıq jäne tulğalıq sïpattamalarına, äsirese «ümit» élementine süýene otırıp, optïmïstik boljamdar jasaýdı. Onıñ pikirinşe, «ümit» ömir qurılımınıñ işki élementi, ol passïvti ümittenw, kütw emes, belsendi äreketke daýın bolw,adam rwxınıñ dïnamïkası, adam bolmısınıñ mañızdı şartı, sondıqtan da Fromm adamdı Nomo esregaps (ümiti bar) dep sïpattaýdı. [1]

Derekközder[öñdew]

  1. Orısşa-qazaqşa tüsindirme sözdik: Fïlosofïya/jalpı redakcïyasın basqarğan é.ğ.d., professor E. Arın – Pavlodar: «ÉKO» ĞÖF, 2006. ISBN 9965-808-82-1
Ortaqqorda buğan qatıstı medïa faýldar bar: Category:Erich Fromm