يۋرىيي الەكسەيەۆىيتش گاگارىين

گاگارىين يۋرىيي الەكسەيەۆىيتش
مەملەكەتى	كسرو
مانسابى	ۇشقىش-عارىشكەر
اسكەرىي اتاعى	پولكوۆنىيك
ەكسپەدىيتسىييالارى	ۆوستوك-۱(۱۲-ٴشى ٴساۋىر)
عارىشتا بولعان ۋاقىتى	۱ ساع ۴۸ مىينۋت
تۋعان كۇنى	۹ ناۋرىز ۱۹۳۴(۱۹۳۴-۰۳-۰۹)
تۋعان جەرى	كلۋشكىينو اۋىلى، گجاتسكىيي اۋدانى، كسرو
قايتىس بولعان كۇنى	۲۷ ناۋرىز ۱۹۶۸(۱۹۶۸-۰۳-۲۷) (۳۴ جاس)
قايتىس بولعان جەرى	كىيرجاتش قالاسى مانىندا، ۆلادىيمىير وبلىسى، ركفسر، كسرو
سىيلىقتارى	كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى

گاگارىين يۋرىيي الەكسەيەۆىيتش (۹ ناۋرىز ۱۹۳۴ جىلى، گجات (قازىرگى گاگارىين) اۋدانى كلۋشىينو اۋىلى سمولەنسك وبلىسى — ۲۷ ناۋرىز ۱۹۶۸ جىلى، ۆلادىيمىير وبلىسى) – كسرو ۇشقىش-عارىشكەرى، كەڭەس وداعى باتىرى، عارىش كەڭىستىگىنە ساپار جاساعان ەڭ ٴبىرىنشى ادام، پولكوۆنىيك (۱۹۶۳)، كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى (۱۹۶۱).

ٴومىربايانى

• ۱۹۶۱ جىلى ۱۲ ساۋىردە ۆوستوك عارىش كەمەسىمەن بايقوڭىر عارىش الاڭىنان تارىيحتا تۇڭعىش رەت عارىشقا ۇشتى. ول جەردى اينالىپ ۇشىپ، ۱ ساعات ۴۸ مىينۋتتان كەيىن جەرگە قايتا قوندى.
• ۱۹۵۱ جىلى ماسكەۋ ماڭىنداعى ليۋبەرتسى قالاسىڭداعى قولونەر ۋتشىيلىيششەسىن، ۱۹۵۵ ج. ساراتوۆ ىيندۋسترىييا تەحنىيكۋمىن بىتىرگەن.
• ۱۹۵۵ جىلدان كەڭەس ارمىيياسى كاتارىندا.

• ۱-تشكالوۆ اسكەرىي-اۆىياتس. ۇشقىشتار ۋتشىيلىيششەسىن بىتىرگەننەن (۱۹۵۷) كەيىن سولتۇستىك فلوتتىڭ جويعىش اۆىياتسىييالىق بولىمدەرىندە قىزمەت ەتتى.

• ۱۹۶۰ ج. عارىشكەرلەر قاتارىنا الىندى.
• ۱۹۶۱ جىلدان عارىشكەرلەر وتريادىنىڭ كوماندىيرى بولدى.

• ۱۹۶۱ ج. ۱۲ ساۋىردە تارىيحتا تۇڭعىش رەت "ۆوستوك" عارىش كەمەسىمەن بايكوڭىر عارىش الاڭىنان عارىشقا ۇشتى. بۇدان كەيىن ول ۇشقىش-عارىشكەر رەتىندە ٴوزىنىڭ ۇشۋ شەبەرلىگىن جەتىلدىرىپ، عارىشكەرلەردى ۇيرەتىپ - جاتتىقتىرۋ ىسىنە تىكەلەي ارالاسىپ، عارىش كەمەلەرىنىڭ ۇشۋ پروتسەسىن باسقارۋعا قاتىناسىپ وتىردى.

• ۱۹۶۸ ج. اسكەرىي-اۋە ىينجەنەرلىك اكادەمىيياسىن ٴبىتىردى.

• ۱۹۶۴ — ۶۸ ج. عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعى باستىعىنىڭ ورىنباسارى بولدى. ول بىرنەشە ەلدەردە بولىپ قايتتى.
• گاگارىين ۇشاقپەن جاتتىعۋ كەزىندە قازا تاپتى (ۆلادىيمىير وبل. كىيرجاك اۋد.نوۆوسەلوۆو سەلونىڭ ماڭىندا).
• ٴمايىتىنىڭ كۇلى ماسكەۋدىڭ قىزىل الاڭىنداعى كرەمل قابىرعاسىنا قويىلعان.

برازىيلىييا پرەزىيدەنتى يانىيو كۆادروس ۱۹۶۱ جىلى گاگارىيندى بەزەندىرەدى.

ماراپاتتارى

• ۱۹۶۶ جىلدان استروناۆتىيكا حالىقارالىق اكادەمىيياسىنىڭ قۇرمەتتى مۇشەسى.

• لەنىين وردەنىمەن، مەدالدەرمەن جانە كوپتەگەن شەت ەل وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان.
• تشەحوسلوۆاكىييانىڭ سوتسىيالىيستىك ەڭبەك ەرى

• بولگارىييانىڭ باتىرى

• ۆەنگرىييانىڭ ەڭبەك ەرى اتاقتارى بەرىلدى.

ەستە قالدىرۋ

• مونىينوداعى (ماسكەۋ وبل.) اسكەرىي-اۋە اكادەمىيياسىنا

• ايدىڭ ارعى بەتىندەگى كراتەردىڭ بىرىنە گاگارىين ەسىمى بەرىلگەن.

• ۱۹۶۸ ج. حالىقارالىق اۆىياتسىييالىق فەدەراتسىيياسى يۋ.ا. گاگارىين اتىنداعى التىن مەدال تاعايىندادى.

• رەسەيدەگى عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعى

• گاگارىين اتىنداعى رەسەي عا-نىڭ عىلىمىي-زەرتتەۋ كەمەسى

• دۇنىييە ٴجۇزىنىڭ كوپتەگەن وكۋ ورىندارى

• قالالار، كوشەلەر مەن الاڭدار گاگارىين ەسىمىمەن اتالادى.

دەرەككوزدەر

ورتاققوردا بۇعان قاتىستى مەدىيا فايلدار بار: Category:Yuri Gagarin