Мазмұнға өту

Абовян (қала)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Қала
Абовян
арм. Աբովյան
Әкімшілігі
Ел

 Армения

Марз

Котайк облысы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

40°16′26″ с. е. 44°37′32″ ш. б. / 40.27389° с. е. 44.62556° ш. б. / 40.27389; 44.62556 (G) (O) (Я)Координаттар: 40°16′26″ с. е. 44°37′32″ ш. б. / 40.27389° с. е. 44.62556° ш. б. / 40.27389; 44.62556 (G) (O) (Я)

Алғашқы дерек

XIII ғ.

Бұрынғы атаулары

Элар

Қала статусы

1963

Орталығының биiктігі

1360 м

Уақыт белдеуі

UTC+4:00

Тұрғындары
Тұрғыны

44 000 адам (2026)

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+374 (222)

Абовян картада
Абовян
Абовян

Абовян (арм. Աբովյան) — Армениядағы қала және қалалық муниципалды қауымдастық, Котайк облысының ең үлкен қаласы. Абовян Ереван маңында орналасқан және оның серіктес қаласы болып табылады.[1] Абовян қаласының халқы 2026 жылы 44 000 адамды құрады. Абовян - Армениядағы 59 қаланың бірі және халқының саны бойынша Арменияда 15-ші орында.[2]

Географиялық сипаттамасы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ереваннан солтүстік-шығысқа қарай 17 км жерде, теңіз деңгейінен 1360 м биіктікте орналасқан. Теміржол станциясы Ереван-Севан желісінде орналасқан.[3]

Тарихи құжаттарға сәйкес, қазіргі қаланың орнында XIII ғасырда Элар ауылы болды, ол қазір қала аудандарының бірі болып табылады. 1960 жылы археологиялық қазба жұмыстары мен зерттеулер кезінде Аргишти I патшаның сына жазуы табылды, бұл Даран княздігін (айналасындағы Абовян аймағының бұрынғы атауы) жаулап алғанын растайды. Бұл аймақ біздің заманымызға дейінгі IV ғасырдың аяғынан бері қоныстанған. Қола дәуіріне жататын бірнеше құрылыс өткен уақыттардың куәгерлері болып табылады.[4]

1961 жылы ауыл армян жазушысы Хачатур Абовянның құрметіне Абовян деп өзгертілді, ал 1963 жылы Абовян қала мәртебесін алды. Абовян арқылы астананы елдің солтүстік-шығыс аймақтарымен байланыстыратын тас жол мен теміржол өтеді. Осы себепті Абовян кейде «Ереванның солтүстік қақпасы» деп аталады.[5]

Экономикасы және инфрақұрылымы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қалада темір-бетон зауыты, биохимиялық зауыт және жиһаз фабрикасы бар. Абовянның жанында теңіз деңгейінен 1300 метр биіктікте, Раздан өзені шатқалында орналасқан Арзни тау курорты орналасқан. Абовян Ереванмен тығыз байланысты, серіктес қала рөлін атқарады және сонымен бірге Ереванның солтүстік-шығыс ауылшаруашылық аймағының (ет, сүт және көкөніс дақылдарының кеңестік экономикасы) орталығы болып табылады.[6]

Көрікті жерлері

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Абовян Кеңес дәуірінде құрылған салыстырмалы түрде жаңа қала болғанымен, ол келушілерге бірнеше қызықты орындары мен Арменияның бай мәдени және табиғи мұрасын ұсынады.

  • Хачатур Абовян ескерткіші — армян жазушысы, мұғалімі және ағартушы Хачатур Абовянға орнатылған. Ескерткіштің айналасындағы алаң көбінесе қалалық іс-шаралар мен мерекелер үшін қолданылады.
  • Әулие Джон шіркеуі — қаланың заманауи ландшафтысымен үйлесімін тапқан салыстырмалы түрде жаңа, бірақ қазірдің өзінде танымал діни ғимарат. Дәстүрлі армян сәулет стилінде туфа тасын пайдаланып салынған.
  • Абовян қалалық саябағы — кең жасыл кеңістіктер, көгалдар, көлеңкелі аллеялар және орындықтары бар саябақ. Мұнда ойын алаңдары мен субұрқақтар бар, ал жазда әртүрлі мәдени іс-шаралар мен қоғамдық мерекелер өтеді.
  • Жергілікті базар — онда жаңа піскен жемістер мен көкөністердің, шөптердің, дәмдеуіштердің және үйде жасалған ірімшіктің хош иістеріне толы атмосфера бар. Жергілікті фермерлер өз өнімдерін, ал қолөнершілер қолдан жасалған бұйымдарды ұсынады.
  • Панорамалық көріністер және айналасындағы аумақтар — қала биік орналасқандықтан, айналасындағы ландшафттардың панорамалық көріністерін ұсынады. Қаланың кейбір нүктелерінен, әсіресе оның шетінен немесе биік ғимараттардан, ашық күні Арарат аңғарын және Арарат тауының қар басқан шыңдарын көруге болады.[7]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Абовян. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  2. Население Абовян. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  3. Абовян.Кавказский Узел. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  4. Абовян. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  5. Азия. Армения. Котайкская область. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  6. Абовян. Тексерілді, 19 ақпан 2026.
  7. Абовян: Ворота в Сердце Армении. Тексерілді, 19 ақпан 2026.