Агроқалашық (Беларусь)
Агроқалашық (белар. Аграгарадок) — абаттандырылған елді мекен. Онда тұрғындарға және оған іргелес аумақтар халқы үшін мемлекеттік ең төменгі әлеуметтік стандарттарды қамтамасыз ететін өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылым қалыптастырылған. 2000-жылдары бұл елді мекен түрі Беларусь аумағында кеңінен таралды.
Беларусь Республикасының әкімшілік-аумақтық бөлінісі туралы заңға сәйкес ауылдық елді мекендерге мыналар жатады:[1]
- агроқалашықтар;
- өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымы бар, бірақ агроқалашық мәртебесі берілмеген кенттер мен ауылдар;
- басқа да ауылдық елді мекендер (село, хутор және т.б.).
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Агроқалашықтар құру идеясы XX ғасырдың 1930-жылдары пайда болды. Ол ауыл тұрғындарын бір орталықтан ұйымдастырып, ауыл шаруашылығы жұмыстарына жеткізу және қайта әкелу арқылы ауыл мен қала арасындағы айырмашылықты жоюды көздеді. Бұл тұжырымдама марксистік-лениндік идеялармен байланысты болды.
Кейін бұл идеяға қайта оралу әрекеттері жасалғанымен, кеңес дәуірінде толық жүзеге аспады. Тек тәуелсіз Беларусь кезеңінде агроқалашықтар жаңа форматта дамытыла бастады.
Қазіргі кез
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қазіргі агроқалашықтарда мыналар болуы тиіс:
- орталық және жергілікті сумен жабдықтау;
- газбен қамту жүйелері;
- қатты жабынды жолдар;
- көлік қатынасы;
- байланыс және ғаламтор;
- сауда және тұрмыстық қызмет көрсету нысандары;
- мектептер мен балабақшалар;
- медициналық мекемелер;
- мәдениет және спорт нысандары.
Агроқалашықтар бұрыннан бар ауылдар мен кенттердің негізінде құрылады және ауыл халқының өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған.[2]