Адангмелер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Адангмелер Гана мен Тогодағы халық, Гвинея шығанағы жағалауында, Гана-Того шекарасының бойында. Адангме халқы шамамен 800 000 адамды құрайды.

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Адангме тілі конго-кордофан отбасының нигер-конго тобының ква тобына жатады. Жазуы латын графикасы негізінде. Адангме тілі 7 топқа бөлінеді, олардың әрқайсысы ерекше диалектіде сөйлейді: кробо (клоли), кпоне, ада (адда), шай, осудуку, прампрам және нинго. Адангме топтары екі тілді: кпонелер га тілінде, ал адалар эве тілінде сөйлейді.

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі діни нанымдарды сақтайды, бір бөлігі протестанттар мен католиктер болып табылады.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Этногенетикалық аңыздар бойынша адангмелердің арғы бабалары 16 ғасырдың басында Чад көлі аймағынан қоныс аударған. Бірқатар ірі көсемдіктер (Крабо, Ада, Шай, Осудуку) және Прамрам конфедерациясы құрылды.

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Негізгі кәсіптері – қолмен атқарылатын ауыл шаруашылығы (тары, жүгері, маниок, банан), балық аулау, ұсақ сауда және қолөнер (қыш ыдыстар, тоқымашылық, қайық жасау және балық аулау құралдары). Дәстүрлі тұрғын үйлері - ағаштан немесе саздан жасалған тік бұрышты үй, едені топырақ, шатыры пальма жапырақтарымен жабылған.

Мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі киімді кенте және еуропалық киімдермен алмастырылғын. Тағамының негізі көкөніс пен балық болып табылады. Дәстүрлі әлеуметтік жүйесі – рулық тайпалық ұйым (6 негізгі ру) және қауымдастықтың ерекше формасы – хуза, ол бір жерді бірлесіп иемденіп, оны өңдейтін адамдар тобын біріктіреді.[1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Энциклопедия народов мира. Адангме