Адрасман
| Қала типіндегі кент | |
| Адыраспан | |
| тәж. Адрасмон | |
.jpg) | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Облыс | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
40°38′44″ с. е. 69°59′25″ ш. б. / 40.64556° с. е. 69.99028° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 40°38′44″ с. е. 69°59′25″ ш. б. / 40.64556° с. е. 69.99028° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1941 |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
9 900 адам (2022) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+992 3443, +992 92 |
| Пошта индексі |
735780 |
Адыраспан шекарасы
| |
Адыраспан (тәж. Адрасмон) — Тәжікстанның Соғды облысындағы қала типіндегі елді мекен, Гүлістан қаласы әкімшілігіне бағынады. 2022 жылдың 1 қаңтарындағы халық санағы бойынша қалалық типтегі кенттің халқы 9900 адамды құрады.
Географиялық сипаттама
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Адыраспан — таулы аймақта, Курама жотасының оңтүстік-батыс беткейлерін алып жатыр.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қоныс өз атауын жергілікті жерде өсетін өсімдіктен алған. Қоныстың тарихы 1941 жылы геологиялық топ уран кен орындарын зерттеу және іздеу үшін осында қоныстанған кезде басталды. 1940 жылдардың ортасында Халық комиссары Лаврентий Берия Адрасманды қамтитын аумақта уран кенін өндіру мен өңдеуді қамтамасыз ету шаралары туралы жарлыққа қол қойды. Ресми құжаттарға сүйене отырып, мұнда кен орнын игеру және зауыт салу басталды.
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]1991 жылға дейін толық қуатында жұмыс істеген тау-кен және қайта өңдеу зауыты Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін жабылды. Ол 2006 жылы жұмысын қайта бастады, дегенмен мерзімді дағдарыстарға тап болып, жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті. Қазір ол қаланың тірегі, жергілікті экономиканың негізі. Зауыт қорғасын кенін өндіруге, содан кейін қайта өңдеу зауытында өңдеуге, қорғасын мен күміс концентратын өндіруге маманданған. Қалада жұмыс істейтін төмен вольтты зауыт ішкі нарықты қамтамасыз ету үшін жарықтандыру жабдықтарын шығарады.
Ежелгі Канимансур кеніші ауылдың жанында орналасқан. Оның ең ірі кен орындары - «Үлкен карьер» және «Негізгі камералар». «Үлкен карьерде» оңтүстік жағында ежелгі кен орындарынан алынған шахталар мен өткелдер байқалады. Канимансур кеніші негізінен күміс, қорғасын және мырыш, сондай-ақ вольфрам, висмут, алтын және кобальт сияқты минералдар өндірді. Тағы бір ежелгі жұмыс істеп тұрған Жеркамар, негізінен, Канимансур кенішінің бір тармағы болды, онда ежелгі кеншілер күміс-қорғасын кенін тереңнен өндірді.[1]
Адыраспанда 5 орта мектеп, музыка мектебі, медициналық-санитарлық пункт, 2 дәріхана, 2 кітапхана, 2 клуб, 8 коммуналдық пункт, балабақша, 12 жеке дүкен, 5 асхана және шайхана бар.
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Тәжікстан. Соғды облысы. Тексерілді, 2 қараша 2025.