Аккёпрю көпірі
| Аккёпрю көпірі | |
 | |
|
Координаталары: 39°57′14″ с. е. 32°49′57″ ш. б. / 39.95389° с. е. 32.83250° ш. б. (G) (O) (Я) | |
| Ресми атауы |
Akköprü |
|---|---|
| Қолдану аясы |
жаяу жүргінші жолы |
| Қиып өтеді |
Анкара өзенін |
| Орналасқан жері | |
| Құрылымы | |
| Материал | |
| Құрылыстың аяқталуы |
1222 |
| Аккёпрю көпірі Ортаққорда Координаттар: 39°57′14″ с. е. 32°49′57″ ш. б. / 39.95389° с. е. 32.83250° ш. б. (G) (O) (Я) | |
Аккёпрю (түр. Akköprü, осман. اق کوپری — «ақ көпір») — тарихи селжұқ көпірі, Түркияның Анкара қаласындағы Йенимахалле ауданында орналасқан. Бұл — Анкарада жақсы сақталған ең көне көпір. Көпірдің астынан Анкара өзені ағып өтеді.
Аккёпрю көпірінің атауы (түрік тілінен тікелей аударғанда «Ақ көпір») осы аймақтың тарихи атауымен байланысты, сондай-ақ көпір құрылысына ақ тастардың қолданылуымен түсіндіріледі.[1][2][3]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Аккёпрю көпірі 1222 жылы Анкара билеушісі Қызыл-бек тарапынан Кония сұлтаны I Кей-Кубад тұсында салынған.[4] Көпір Анкара өзенін кесіп өтіп, бұрын Бағдатқа апаратын сауда жолдарының бірі ретінде пайдаланылған. Осман империясы кезінде оны сауда керуендерімен қатар қарапайым халық, сарбаздар мен қажылар да пайдаланған. 1959 жылғы 8 тамызда көпір қорғауға алынған қалалық аймақ ретінде тіркелді және содан бері бірнеше рет жаңартылып, реставрациядан өтті. 1960 жылдары Түркияның автомобиль жолдары бас басқармасы жүргізген жөндеу жұмыстары кезінде көпірдің жабындысы бетонмен алмастырылып, көлік қозғалысы үшін жабылды. Көп жылдар бойы маңызды көлік бағыты болған Аккёпрю бүгінде тек жаяу жүргіншілерге ашық.[5]
Архитектурасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Аккёпрю көпірі негізінен өңделген базальт тастарынан салынған. Көпір жеті аркадан тұрады: төртеуі үлкен, үшеуі шағын арка. 1960 жылы Анкара муниципалитеті көпірге зерттеу жүргізді. Зерттеу нәтижесінде құрылым цемент қоспаларының әсеріне ұшырағаны анықталды. Сонымен қатар, бұрын көпірде екі жазу болғаны, алайда уақыт өте келе олардың өшіп кеткені белгілі болды. Реставрация жұмыстары кезінде көпірдің тас жабыны бетонмен алмастырылды. Көпірдің батыс бөлігінде металл қоршау қосылған.[6].
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Şenyapılı, Önder Ne demek Ankara, Balgat niye Balgat?!?. — METU P ress. — ISBN 975-7064-87-4.
- ↑ Pekin, Faruk. Türkiye'nin kültür mirası 100 köprü — 1. bs. — İstanbul: NTV Yayınları. — ISBN 978-605-5813-10-9.
- ↑ Muğla | Time Stops Mugla.
- ↑ Sargın, Haluk Antik Ankara — Genişletilmiş ikinci baskı. — Ankara. — ISBN 978-975-509-719-0.
- ↑ Envanter.gov.tr - Envanter Arşivi.(қолжетпейтін сілтеме)
- ↑ Анкара Аккөпір археометриялық зерттеулері (tr) // Анкара зерттеулері журналы. — № 1(1).