Алгология
Алгология (көне грекше: ἄλγος — ауырсыну, азап + грек. λόγος — ілім) — жедел және созылмалы ауырсынуды, оның патофизиологиясын, ноцицепция және антиноцицепция жүйелерін, ауырсынумен күресу әдістерін, яғни ауырсынуға қарсы (анальгезиялық) терапияны, анальгетиктерді және олардың әсер ету механизмдерін зерттейтін медицина саласы.[1][2]
Ауырсынуды емдеу кезінде көбіне кез келген ауырсынуды (жедел не созылмалы) бастан кешіріп отырған адамның қиналысын жеңілдету және өмір сүру сапасын жақсарту мақсатында пәнаралық тәсіл қолданылады.[3] Анальгезия, қысқа мерзімді үдеріс болып табылады, созылмалы ауырсынуды емдеу қосымша қиындықтармен байланысты және мінсіз жағдайда пәнаралық тәсілді талап етеді.
Ауырсынуды емдеуге арналған көпсалалы топ құрамына мыналар кіруі мүмкін: тәжірибелік дәрігерлер, фармацевтер, клиникалық психологтар, физиотерапевтер, эрготерапевтер, реабилитологтар, дәрігер көмекшілері, мейірбикелер және стоматологтар.[4] Топ құрамына психикалық денсаулық саласындағы басқа мамандар мен массажистер де кіруі мүмкін. Кейде негізгі жарақат немесе патология жазылғаннан кейін ауырсыну тез басылады да, ауырсынуды басатын дәрілер (анальгетиктер), кей жағдайларда транквилизаторлар сияқты препараттарды қолдану арқылы бір ғана маманның көмегімен емделеді.
Қазіргі заманғы алгологияның жетістіктерінің арқасында созылмалы ауырсынумен күресудің жаңа әдістері ашылды, олардың қатарына антидепрессанттарды, антипсихотиктерді, транквилизаторларды және психотроптық дәрілердің басқа да кластарының қолданылуын, ұзақ мерзімді эпидуралды анестезияны, опиоидты анальгетиктердің ұзартылған түрлерін (фентанилді пластырь) пайдалану жатады. Әсіресе онкологиялық науқастарда кездесетін күшті созылмалы ауырсынулар кезінде, науқастардың жағдайын едәуір жеңілдетуге мүмкіндік берді.
Созылмалы ауырсынуды тиімді емдеу көбіне ауырсынуды емдеу саласындағы мамандар командасының үйлестірілген күш-жігерін талап етеді.[5] Ауырсынуды тиімді емдеу әрдайым одан толық арылуды білдірмейді. Көбінесе бұл ауырсынуды азайтатын және/немесе оны жақсырақ түсінуге көмектесетін кез келген тәсілдер арқылы, ауырсыну болғанның өзінде, қабылдауға болатын өмір сүру сапасына қол жеткізу, соған қарамастан бақытты өмір сүруге мүмкіндік беру дегенді білдіреді. Медицина сауығуды қолдау және жеделдету үшін жарақаттар мен ауруларды емдейді. Емдеу, сауығу және өмірден өту кезеңдерінде кез келген қиналысты азайту мақсатында ауырсыну мен жайсыздық сияқты жағымсыз симптомдарды жояды.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Алгология в Москве #1 — Клиника Боли ЦЭЛТ (орыс.). Тексерілді, 16 сәуір 2025.
- ↑ Молчановский Вадим Валентинович, Ходарев Сергей Владимирович, Тринитатский Юрий Владимирович Вертеброневрология I. Клиническая анатомия, физиология и биомеханика позвоночного столба — 2013.
- ↑ Paul A. J. Hardy Chronic pain management : the essentials — London : Greenwich Medical Media, 1997. — Б. 102. — ISBN 978-0-511-04308-6, 978-0-585-20059-0.
- ↑ Chris J. Main Pain management : an interdisciplinary approach — Edinburgh ; New York : Churchill Livingstone, 2000. — Б. 466. — ISBN 978-0-443-05683-3.
- ↑ Richard S. Weiner Pain Management: A Practical Guide for Clinicians, Sixth Edition — CRC Press, 2001-12-20. — Б. 1172. — ISBN 978-0-8493-0926-7.