Алёшки құмдары
| Алёшки құмдары укр. Олешківські піски | |
| Орналасуы | |
|---|---|
| 46°35′00″ с. е. 33°03′00″ ш. б. / 46.58333° с. е. 33.05000° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 46°35′00″ с. е. 33°03′00″ ш. б. / 46.58333° с. е. 33.05000° ш. б. (G) (O) (Я) | |
| Ел | |
| Орналасуы | Херсон облысы, Украина |
Алёшки құмдары (укр. Олешківські піски) — Украина аумағында, Херсон облысындағы Үлкен Копаны және Алёшки ауылдарының жанында орналасқан құм массиві.[1]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Саябақ жерлері ежелгі аумаққа жатады. Қазба жұмыстарына қарағанда, мұнда 11 ғасырда-ақ адам қоныстары болған. Құмды топырақтың пайда болуының өзі мұздан кейінгі кезеңге жатады. Бұрын мұнда әртүрлі флора өкілдері бар қалың орман болған. Жартылай шөл ормандардың тез жойылуынан пайда болып, шамамен 18-19 ғасырларға дейін аумақта шөптер мен ұсақ бұталар өсті, бұл құм жамылғысының таралуына жол бермеді.
Кейін жағдай өзгерді, оған қой шаруашылығының белсенді дамуы себеп болды. Украинаның далалық аумақтарының көп бөлігі мал жаюға берілді. Миллиондаған табындар өсімдіктерді тез жойып жіберіп, ылғал сақталмай қалды, жел эрозиясы құмды төбелердің пайда болуына әкелді.
1950 жылдары үкімет құмды аймақтың таралуын тоқтатуға тырысты. Осы мақсатқа жету үшін мың шаршы шақырымнан астам аумақты алып жатқан шөлдің айналасына миллиондаған ағаштар отырғызылды, орман шаруашылығы мен ғылыми-зерттеу станциясы құрылды. 2010 жылы мемлекеттік ұлттық парк құрылды. Бүгінде оның аумағы құмды аймақтар мен жасанды ормандардан тұрады. Украин шөлі «Алёшки құмы» деген атауды жақын жерде орналасқан Алёшки ауылына байланысты алды.[2][3]
Сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Алёшки құмдарының аумағына жеті құмды дөңес зоналар кіреді: Новая Каховка, Казачьи Лагери, Алёшки, Виноградово, Чулаковка, Ивановка және Кинбурн, сонымен қатар Днепр өзенінің жайылма бөлігінен 20 км қашықтықта орналасқан Чалбаска (Виноградовская) аренасы бар.
Ареналардың жалпы ауданы 175,1 мың шаршы метрді құрайды. Бұл құм массивіне сонымен қатар алты аймақаралық жазық геокешендер кіреді: Днепровский, Раденский, Чулаковский, Оджиголский, Копановский және Кинбурн-Ивановский, олардың ауданы 44,9 га. Осылайша, Алёшки құмының ауданы 220 мың шаршы метрді құрайды.
Температурасы мен жауын-шашынына байланысты бұл аймақ кейде жартылай шөлейт деп сипатталады. Алёшки құмы ені шамамен 15 шақырымды құрайды және шағылдардың қозғалуына жол бермеу үшін отырғызылған қалың орманмен қоршалған. Тығыздығына байланысты орман жиі өртенеді. Салыстырмалы түрде шағын құмды далаға қарамастан, Алёшки құмдарында құмды дауылдар пайда болады. Олар құмның түрі өте ұсақ және желмен оңай алынатындықтан пайда болады. Құмды дауылдардың қарқындылығы айтарлықтай әлсіз. Құмдардың астында шамамен 35 метр тереңдікте жер асты көлі жатыр. Өсімдік жамылғысы сирек, өмірлік циклі ерте көктемде аздап ылғал болған кезде гүлдер мен жемістерді түзіп, содан кейін жер беті бөлігі өліп қалады.[4]
Галерея
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Затерянная Олешковская пустыня (орыс.). Тексерілді, 1 мамыр 2025.
- ↑ Олешковские пески: в чем уникальность, что посмотреть, как добраться? (орыс.). Тексерілді, 1 мамыр 2025.
- ↑ Алешковские пески (орыс.). Тексерілді, 1 мамыр 2025.
- ↑ Алешковские пески: Обзор (орыс.). Тексерілді, 1 мамыр 2025.