Алешков құмдары

	Алешков құмдары ; укр. Оле́шківські піски́
Орналасуы
	46°35′00″ с. е. 33°03′00″ ш. б. / 46.58333° с. е. 33.05000° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 46°35′00″ с. е. 33°03′00″ ш. б. / 46.58333° с. е. 33.05000° ш. б. (G) (O) (Я) (T)
Ел	Украина
Орналасуы	Украина Херсон облысы
	Алешков құмдары
	Алешков құмдары Ортаққорда

Алешков құмдары (укр. Оле́шківські піски́) — Украина аумағында, Херсон облысындағы Велики Копаны ауылының жанында орналасқан құм массиві.^[1]

Тарихы

Саябақ жерлері ежелгі аумаққа жатады. Қазба жұмыстарына қарағанда, мұнда 11 ғасырда-ақ адам қоныстары болған. Құмды топырақтың пайда болуының өзі мұздан кейінгі кезеңге жатады. Бұрын мұнда әртүрлі флора өкілдері бар қалың орман болған. Жартылай шөл ормандардың тез жойылуынан пайда болып, шамамен 18-19 ғасырларға дейін аумақта шөптер мен ұсақ бұталар өсті, бұл құм жамылғысының таралуына жол бермеді.

Кейін жағдай өзгерді, оған қой шаруашылығының белсенді дамуы себеп болды. Украинаның далалық аумақтарының көп бөлігі мал жаюға берілді. Миллиондаған табындар өсімдіктерді тез жойып жіберіп, ылғал сақталмай қалды, жел эрозиясы құмды төбелердің пайда болуына әкелді.

1950 жылдары үкімет құмды аймақтың таралуын тоқтатуға тырысты. Осы мақсатқа жету үшін мың шаршы шақырымнан астам аумақты алып жатқан шөлдің айналасына миллиондаған ағаштар отырғызылды, орман шаруашылығы мен ғылыми-зерттеу станциясы құрылды. 2010 жылы мемлекеттік ұлттық парк құрылды. Бүгінде оның аумағы құмды аймақтар мен жасанды ормандардан тұрады. Украин шөлі «Алешков құмы» деген атауды жақын жерде орналасқан Алешки (Олешки) ауылына байланысты алды.^[2]^[3]

Сипаттама

Алешковский құмдарының аумағына жеті құмды дөңес ареналар кіреді: Каховский, Козачелагерская, Келегейска (Олешковская), Збуревская, Ивановская және Кинбурнская, сонымен қатар Днепр өзенінің жайылма бөлігінен 20 км қашықтықта орналасқан Чалбаска (Виноградовская) аренасы бар. Ареналардың жалпы ауданы 175,1 мың шаршы метрді құрайды. Бұл құм массивіне сонымен қатар алты аймақаралық жазық геокешендер кіреді: Днепровский, Раденский, Чулаковский, Оджиголский, Копановский және Кинбурн-Ивановский, олардың ауданы 44,9 га. Осылайша, Алешковский құмының ауданы 220 мың шаршы метрді құрайды.

Температурасы мен жауын-шашынына байланысты бұл аймақ кейде жартылай шөлейт деп сипатталады. Алешков құмы ені шамамен 15 шақырымды құрайды және шағылдардың қозғалуына жол бермеу үшін отырғызылған қалың орманмен қоршалған. Тығыздығына байланысты орман жиі өртенеді. Салыстырмалы түрде шағын құмды далаға қарамастан, Алешков құмдарында құмды дауылдар пайда болады. Олар құмның түрі өте ұсақ және желмен оңай алынатындықтан пайда болады. Құмды дауылдардың қарқындылығы айтарлықтай әлсіз. Құмдардың астында шамамен 35 метр тереңдікте жер асты көлі жатыр. Өсімдік жамылғысы сирек, өмірлік циклі ерте көктемде аздап ылғал болған кезде гүлдер мен жемістерді түзіп, содан кейін жер беті бөлігі өліп қалады.^[4]^[5]