Мазмұнға өту

Алитус

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Қала
Алитус
лит. Alytus
Ту Елтаңбасы
Ту Логотипі
Әкімшілігі
Ел

 Литва

Уезд

Алитус уезі

Тарихы мен географиясы
Координаттары

54°24′05″ с. е. 24°02′57″ ш. б. / 54.40139° с. е. 24.04917° ш. б. / 54.40139; 24.04917 (G) (O) (Я)Координаттар: 54°24′05″ с. е. 24°02′57″ ш. б. / 54.40139° с. е. 24.04917° ш. б. / 54.40139; 24.04917 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1377

Алғашқы дерек

1377

Бұрынғы атаулары

Олита

Қала статусы

1581

Жер аумағы

48 км²

Орталығының биiктігі

93 м

Климаты

қоңыржай континенттік

Уақыт белдеуі

UTC+2:00

Тұрғындары
Тұрғыны

57 281 адам (2026)

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

(+370) 315

Пошта индексі

LT-62001

Алитус картада
Алитус
Алитус

Алитус (лит. Alytus) — Литваның оңтүстігіндегі қала, Алитус уезінің әкімшілік орталығы. Елдің оңтүстік және оңтүстік-шығыс бөлігінің өнеркәсіптік және мәдени орталығы. 2026 жылы Алитус қаласының халқы 57 281 адамды құрады. Алитус — Литвадағы 103 қаланың бірі және халық саны жағынан елде алтыншы орында тұр.[1]

Географиялық орналасуы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Литваның оңтүстігінде, Неман өзенінің екі жағалауында, Вильнюстен 105 шақырым және Каунастан 69 шақырым жерде орналасқан.[2]

Қазіргі заманғы қала туралы алғашқы мәліметтер 1377 жылғы жазбаларда айтылған. Елді мекенге қала мәртебесі 1581 жылы берілген. Болашақ қаланың бастапқы мақсаты Алитупис пен Немунас өзендерінің қосылған жерінде бекіністі қорғаныс құрылысын салу болды. XIV ғасырдың соңында төбе басында бекініс тұрғызылды, ал жаңа елді мекен көп ұзамай Дзукия этнографиялық аймағының орталығы ретінде таныла бастады.
XIX ғасырдың соңында қала қорғаныс мекеніне айналды. Оның маңында тас жол салынды. Орманды алқап ішінде артиллериялық полкке арналған казармалар мен гарнизондық православиелік шіркеу тұрғызылды.

Қаланы қоршап тұрған ормандар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы жерде орын алған қайғылы оқиғалардың куәсі болып табылады. Қаза тапқан бейбіт тұрғындар мен әскери тұтқындарды еске алу мақсатында мемориалдық обелиск орнатылды. 1941 жылы 22–23 маусымда Алитус ауданында ірі танкілік шайқас болды. Ұлы Отан соғысы кезінде Алитуста шамамен 20 000 еврей атылып өлтірілді.[3]

Экономикасы және инфрақұрылымы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Алитус — инновациялық өнеркәсіптік қала. Жергілікті компаниялар шығаратын өнеркәсіптік тауарлар мен азық-түлік өнімдері Литвада да, шетелде де жоғары сапасымен танымал. Қала экономикасында машиналар мен жабдықтар жасау, тоқыма және киім өндірісі, тамақ және сусын өнеркәсібі, сондай-ақ ағаш өңдеу және жиһаз өндірісі салалары басым рөл атқарады.

Ең танымал кәсіпорындар: тұрмыстық тоңазытқыштар мен кәсіби мұздату жабдықтарын шығаратын «Snaigė» компаниясы және «Alita» брендімен алкогольдік сусындар шығаратын зауыт.[4]

Көрікті орындары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Алитус қаласы көрікті орындарымен танымал. Қала орталығы шағын әрі ықшам келеді, әсіресе, театр мен ескі қалалық әкімшілік ғимараты ерекше назар аударуға тұрарлық. Қалада «Бостандық періштесі» — Литваның тәуелсіздігі жолындағы күресте қаза тапқан Дайнава аймағының партизандарына арналған ескерткіш жиі кездеседі. Ескерткіш Ескі саябақта орналасқан.
Алитус маңындағы орманда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаза тауып, сол жерге жерленген еврейлердің, әскери тұтқындардың, қоныс аударылған адамдар мен жергілікті тұрғындардың рухына арналған ескерткіш обелискіні көруге болады. Сондай-ақ қалада бірнеше көне шіркеу және Ауған соғысының ардагерлеріне арналған мұражай бар.

Әр жазда (әдетте маусым айында) Алитуста бонсай көрмесі мен халықаралық гүл көрмесі өтеді. Сонымен қатар, 2007 жылдан бері мұнда жыл сайын қызанақ көрмесі мен олардың дәмін тату шарасы өткізіліп келеді.[5]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Население Алитус. Тексерілді, 18 қыркүйек 2026.
  2. ↑ Алитус. Тексерілді, 18 қыркүйек 2026.
  3. ↑ Европа. Литва. Алитусский уезд. Тексерілді, 18 қыркүйек 2026.
  4. ↑ Город Алитус, Литва: история, описание, достопримечательности. Тексерілді, 18 қыркүйек 2026.
  5. ↑ Европа > Литва > Алитус. Тексерілді, 18 қыркүйек 2026.