Амбунду

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Амбунду (мбунду, кимбунду) — Анголадағы банту халқы. Олар Данде, Бенго, Кванза өзендерінің бассейнінде және Луандаға жақын жерде тұрады. Жалпы саны 2,15 млн. (1992).

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Олар кимбунду немесе донго тілдерінде сөйлейді, португал тілі де кең таралған

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі нанымдарды ұстанады, сонымен қатар христиан католиктер

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Амбундулар Кванго өзеннің шығысындағы аудандардан қоныс аударған. Олардың қазіргі этникалық аумаққа қоныстануы 15 ғасырдың аяғы мен 16 ғасырдың басында болды. 15 ғасырда амбунду Ндонго мемлекетінің қалыптасуын құрады.

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Негізгі дәстүрлі кәсіптері (16 ғасырдан бастап) қолмен атқарылатын ауыспалы егіншілік, онда тары мен құмайдың басымдығы болды, сондай-ақ аң аулау және ұсақ мал өсіру. Қолөнер (темір балқыту және өңдеу, керамика, тоқу, т.б.) және темір мен тұздың ішкі саудасы біршама дамыды. Ауыл шаруашылығында Америкадан әкелінген маниок пен жүгері басым рөл атқарады. Амбундулардың көпшілігі коммерциялық маңызы бар қант қамысы, кофе, банан, күріш, темекі өсіреді. Қалалардың тұрғындары, ең алдымен, Луанда, өнеркәсіп өндірісімен және қызмет көрсету секторымен айналысады.

Мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Еуропалықтармен ұзақ мерзімді байланыстар амбундуларға, әсіресе қала тұрғындарына, еуропалық сәулет, киім, тамақ және әдет-ғұрыптардың таралуына қатты әсер етті. Отаршылдыққа дейінгі дәуірдің кейбір мерекелері сақталған: Луанда балықшыларының жыл сайынғы мерекесі, еске алу рәсімдері («күл сыпыру») және т.б.

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]