Мазмұнға өту

Антон Цайлингер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Антон Цайлингер
нем. Anton Zeilinger
Туған күні

20 мамыр 1945 (1945-05-20) (81 жас)

Туған жері

Рид, Аустрия

Азаматтығы

 Аустрия

Ғылыми аясы

физика

Ғылыми жетекші

Хельмут Раух (ағыл.)қаз.

Марапаттары


Ньютон медалі (2008)
Вольф сыйлығы (физика, 2010)
Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005) Нобель сыйлығы — 2022 Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2022)

Үлгі:Аустрияға сіңірген еңбегі үшін орденінің 2-ші дәрежелі Үлкен офицерлік кресті орденіҮлгі:Аустрияға сіңірген еңбегі үшін Құрмет орденінің 1-ші дәрежелі командорлық крестіҮлгі:Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрметті медалі
Үлгі:ГФР Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крестіҮлгі:«Pour le Mérite» ордені (Пруссия)
Вернадский медалі

Антон Цайлингер (нем. Anton Zeilinger; 20 мамыр 1945, Рид, Аустрия) — аустриялық физик, кванттық ақпарат саласындағы алғашқы жұмыстарымен және фотондарды пайдаланып кванттық телепортацияға алғаш рет қол жеткізгенімен танымал. Физика бойынша Нобель сыйлығының иегері (2022).

2006 жылдан бастап өзі құрған увстрия ғылым және технология институтының Қамқоршылар кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарады.

Мойындау

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Халықаралық марапаттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • Шредингер дәрісі (Тринити-колледж, Дублин) (1999)
  • Шредингер дәрісі (Лондон Императорлық колледжі) (2003)
  • Декарт сыйлығы (2004)
  • Король Фейсал атындағы халықаралық сыйлық (2005)
  • Кванттық электроника және оптика саласындағы сыйлық (2007)
  • Wolfgang-Paul-Vorlesung (2007)
  • Халықаралық кванттық байланыс сыйлығы (2008)
  • Исаак Ньютон медалі (2008)
  • Физика саласындағы Вольф сыйлығы (2010)
  • Urania-Medaille (2013)
  • Манне Зигбанды еске алу дәрісі (2015)
  • Уиллис Лэмб сыйлығы (2016)
  • Чехия Республикасы Сенаты Төрағасының күміс медалі (2017, Чехия)[1]
  • Вернадский медалі (2020, Украина Ғылым академиясы)
  • Физика бойынша Нобель сыйлығы (2022)

Ұлттық марапаттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • Құрмет ордені (Пруссия) (2001)
  • Аустрияның ғылым және өнер саласындағы құрмет медалі (Аустрия) (2001)
  • Вильгельм Экснер медалі (2005)
  • Германия Федеративтік Республикасының Құрмет орденінің Үлкен офицерлік крест (2009)
  • Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін Үлкен алтын ордені (2015)
  • «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» жұлдызымен бірге Үлкен күміс құрмет белгісі (2022)
  • «Аустрия Республикасына сіңірген еңбегі үшін» лентадағы алтын түсті Үлкен құрмет ордені (2024)[2]

Дәрежелері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • Венаның құрметті азаматы (2023)[3]

Академиялар мен қоғамдардың мүшесі

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • Австрия Ғылым академиясы (1998)[4]
  • Леополдина (2005)[5]
  • Словакия Ғылым академиясының құрметті мүшесі (2005)
  • Сербия ғылым және өнер академиясының шетелдік мүшесі (2005)
  • Франция Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2009)[6]
  • Еуропалық академияның мүшесі (2011)
  • Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2013)[7]
  • Беларусь Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2014)
  • Америкалық физикалық қоғамның толық мүшесі (1999)
  • Америка ғылымды дамыту қауымдастығының мүшесі (2012)
  • Дамушы елдер ғылым академиясының мүшесі (TWAS; 2014)[8]
  • Ресей ғылым академиясының құрметті докторы (2016)[9][10]
  • Ресей Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2016)[11]
  • Қытай Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2019)

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Stříbrné medaile předsedy Senátu. Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 қыркүйек 2022. Тексерілді, 28 желтоқсан 2023.
  2. ↑ Großes Goldenes Ehrenzeichen für Jelinek. Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 мамыр 2024. Тексерілді, 29 қыркүйек 2024.
  3. ↑ Ludwig: Erika Freeman und Anton Zeilinger erhalten Ehrenbürgerschaft der Stadt Wien!. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 желтоқсан 2023. Тексерілді, 26 ақпан 2024.
  4. ↑ Mitgliederverzeichnis. Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 тамыз 2018. Тексерілді, 17 қараша 2014.
  5. ↑ Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina wählt 21 neue Mitglieder - Neuwahlen 1. Halbjahr 2005 (14.04.2005). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 тамыз 2018. Тексерілді, 17 қараша 2014.
  6. ↑ Anton Zeilinger Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында (Француз тілінде)
  7. ↑ Anton Zeilinger Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында (Ағылшын тілінде)
  8. ↑ Zeilinger Anton | TWAS. Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 ақпан 2018. Тексерілді, 29 қараша 2015.
  9. ↑ Постановление Президиума РАН «О рассмотрении вопроса о присуждении ученой степени доктора honoris causa иностранному ученому Антону Цайлингеру (Австрия) (представление Отделения физических наук)». ras.ru. (14 маусым 2016). Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 қазан 2017. Тексерілді, 18 маусым 2016.
  10. ↑ Письмо Президента Австрийской АН Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында // Сайт Российской академии наук
  11. ↑ Постановление общего собрания РАН № 49 от 28 октября 2016 «Об избрании иностранных членов РАН» Мұрағат көшірмесі Wayback Machine мұрағатында (pdf, 3 Мб) // Сайт Российской академии наук

Сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Антон_Цайлингер&oldid=3603528» бетінен алынған