Аппендикуляриялар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Аппендикуляриялар
Oikopleura dioica.gif
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Хордалылар‎
Кіші жамағаты: Қабықтылар
Табы: Appendicularia Lahille 1890
Сабы: Copelata
Families
Синонимдері

Larvacea Herdman1891
Perennichordata Balfour 1881

Аппендикуляриялар (Appendіcularіae) – хордалылар типі, қабықтылар тип тармағына жататын класс. 60-қа жуық (кейбір мәліметтерде 100-дей) түрі белгілі. Дүние жүзіндегі барлық мұхиттар мен теңіздерде кездеседі. Денесінің ұзындығы бірнеше мм-ден ең ірілері 1 – 2 см-ге жетеді. Олардың сыртқы түрі мен құрылысы асцидиялардың дернәсіліне ұқсас. Денесі тұлға және құйрық бөлімдерінен тұрады. Құйрық бөлімі ұзынша әрі екі бүйірінен қысыңқы. Онда хорда, жүйке бағанасы және көлденең жолақты бұлшық еттер айқын байқалады. Денесінің сыртын мөлдір әрі қоймалжың туника қабығы қаптап тұрады. Қысқа түтік пішінді бір жұп желбезек тесігі тікелей сыртқа ашылады. Ауыз тесігі көлемді жұтқыншақпен байланысады. Жұтқыншағының құрсақ тұсында айқын көрінетін сайшасы (эндостиль) болады. Жұтқыншақ қысқа өңешпен, ол едәуір көлемді қарынға жалғасады. Қысқа ішегі құрсақ жағында аналь тесігі түрінде сыртқа ашылады. Қарынның астыңғы жағында түтік пішінді кішкене жүрегі орналасқан. Аппендикулярияларда жұтқыншақ маңы мен клоака болмайды. Құйрығында орналасқан хорда ұзынша іші қуысты түтік пішінді, оның іші клеткалық емес затпен толы болады. Хорданың сыртын дәнекер ұлпалы қабық қаптап тұрады. Аппендикуляриялар қос жынысты. Олар өзін-өзі ұрықтандырады. Ұрық жетілген соң ересектері тіршілігін жояды. Аппендикулярияларда жыныссыз жолмен көбею және дернәсілдік даму кезеңі болмайды. Аппендикуляриялар көбіне судың беткі қабаттарында таралған. Балықтардың негізгі қорегі болып саналады. [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы I том