Арикаралар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

АрикараларАмерика Құрама Штаттарындағы кэддо тобының үндіс халқы (Солтүстік Дакотадағы Форт Бертольд резервациясы). Саны 700 адам.

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Арикара тілінде сөйлейді. 21 ғасырдың басында Солтүстік Дакотадағы Форт-Бертольд резервациясында тұратын 5 қарт қана сөйлеген. Ағылшын тілі де кеңінен таралған.[1]

Аю терісін жамылған Арикара, 1908 ж

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Діни ұстанымы - протестанттар.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Арикаралардың ата-бабалары қазіргі Небраска және Канзас штаттарының шығысында өмір сүрген, туыстас пауни және уичитамен бірге солтүстікке Миссури өзенінің орта ағысына қоныс аударды. Содан кейінгі жылдары, құрғақшылық пен апачилердің шабуылына байланысты олар пауниден бөлініп, Миссури өзенінің бойымен шығысқа қарай қоныс аударды. Ұлы жазықтан көшіп келгеннен кейін көп ұзамай қоныс аударушылар мен жергілікті тұрғындардың арасында қанды қақтығыс басталып, ол 1325 жылы Кроу-Криктегі қырғынмен аяқталды, жергілікті тұрғындар 500-ге жуық арикараларды қырып, оларды ауыр соққыға ұшыратты. Жанжалдың себептері негізінен құрғақшылық, халықтың көптігі және шаруашылықтың тиімсіз әдістері болды. 18 ғасырдың аяғындағы халық саны 3-4 мың адам болды. Кейінірек ол 1830 жылдардың аяғындағы шешек індетінің нәтижесінде айтарлықтай төмендеді.[2]

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Арикаралар қолмен атқарылатын егіншілікпен, буйвол аулаумен, өзендерден балық аулаумен айналысты. Олар жүгері, темекі, жылқылар мен қашырларды қару-жараққа, балталарға, қазандарға және басқа заттарға айырбастады. Қазіргі арикаралар ішінара автономияға ие. Олар мал шаруашылығымен, егіншілікпен, шағын кәсіпкерлікпен, жұмыспен қамтылған.


Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Әлем халықтарының энциклопедиясы. Арикара
  2. Солтүстік Америка халықтары. Арикара https://nations.su/northen-amerika/arikara.html