Өзгерістер уақыты және отарлық мәдениет — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
ш (Бот: Санат:Ө дегеннен аластатты)
 
==Шоқан Уәлиханов==
Қазақстан мәдениетіне үлкен үлес қосқан қазақтың алғашқы ғалымдарының бірі [[Уәлиханов, Шоқан Шыңғысұлы|Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] орыстың әскери мектебінің түлегі еді. Алайда Шоқанды қазақ даласында орыстандыру саясатын жүргізуші деп бағалау үстірт пікір. Арғы атасы Абылайды пір тұтқан Шоқан өз халқының мәдениетін жоғары деңгейге көтеруге тырысты. Бұған негізгі құрал оның ағартушылық әрекеті болды.
Қазақ ағартушылығына Еуропадағы ағылшын, неміс, француздардағы сияқты жалпы ортақ белгілер тән. Ең бастысы — білім мен ғылымды адамдарды бақытқа жеткізетін күш деп ұғыну. Алайда қазақ ағартушылығының өзіндік ерекшеліктері де жеткілікті. Мұның өзі Шығыс Ренессансына, тәуелсіз Қазақ хандығына және [[Ресей империясы]] құрамындағы бодан халық тағдырына қатысты.
Ағартушылық мәдениеттегі негізгі тетік — адам. Шоқан сыртқы әлемге «дала адамын» түсіндіргісі келді. Осы мақсатпен ол қазақ және қырғыз халықтарының миф-аңыздарын, салт-дәстүрін, діні мен тілін зерттейді. Шоқан жазған «''Үлкен қырғыз-қайсақ ордасының ескі аңыз әңгімелері''», «''Қазақтардағы шамандықтың іздері''», «''Қашқария туралы жазбалар''», «''Сахарадағы мұсылмандық туралы''» және т.б. ғылыми еңбектерде қазақ және басқа түрік халықтарының мәдениетіне энциклопедиялық талдау берілген.<br>

Бағыттау мәзірі