Көл: Нұсқалар арасындағы айырмашылық

Навигацияға өту Іздеуге өту
ш
84.240.249.78 (т) өңдемелерінен Sibom соңғы нұсқасына қайтарды
Өңдеу түйіні жоқ
ш (84.240.249.78 (т) өңдемелерінен Sibom соңғы нұсқасына қайтарды)
[[Сурет:Bariloche-_Argentina2.jpg|thumb|300px|Көл.]]
'''Көл''' (түркі тілді басқа халықтарда ''кель'', ''гель'', ''куль'')- тікелей [[теңіз]]бен қосылмаған [[құрлық]]тар өңіріндегі суға толы дербес [[ойыс]]тар. Ауқымды кеңістікті қамтитын, суы ащы көл түрлері теңіз деп аталып жүр ([[Каспий теңізі|Каспий]], [[Арал теңізі|Арал теңіздері]]). <ref>Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы — геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, [[2000]]. — 328 бет.</ref> [[Жер]] шарындағы көлдердің жалпы ауданы 2,1 млн. км<sup>2</sup> (құрлық ауданының шамамен 1,4%-ы). Ондағы жинақталған судың көлемі 176 мың км<sup>3</sup>, оның 52%-ы тұщы су, 48%-ы [[ащы]] су. Көлде эндемик түрлер, кейде реликт түрлер тіршілік етеді. Жер шарының ең ірі көлі – [[Каспий]] теңізі, ең терең көлі – [[Байкал]]. Қазақстанда Каспий мен Аралды қоспағанда, 48262 көл бар, олардың жалпы ауданы 45032 км<sup>2</sup>.<ref> [[Қазақ энциклопедиясы|"Қазақ энциклопедиясы"]] , 5 том </ref>
 
== Көлдердің түрлері ==
[[Сурет:Aral Sea Continues to Shrink, August 2009.jpg||thumb| [[Арал теңізі]].]]
[[Сурет:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb| alt=A.| [[Каспий теңізі]].]]
[[Сурет:02162008Lake Interstate80NWUtahTahoe NV.JPGjpg|thumb|right|[[ҮлкенТахо тұзды көлкөлі]], [[АҚШ]Калифорния]]
[[Сурет:02162008 Interstate80NWUtah.JPG|thumb|right|[[Үлкен тұзды көл]], [[АҚШ]]]]
 
[[Сурет:Arizona-sunset.jpg|thumb| alt=A.| [[Аризона]].]]
=== Қалыптасуына қарай ===
Көл ойыстарының қалыптасуына қарай: ''бөгелген'', ''ойысты'' және ''аралас'' болып жіктеледі.
* Бөгелген көл өзен аңғарын тау көшкіндері, сырғымалары, мұздықтар және т.б. басып қалған жағдайда пайда болады. Бөгелген көлге бөгендер мен әуіттер де жатады.

Навигация мәзірі