Токио — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
ш
clean up, replaced: жұрт тығыздығы → халық тығыздығы using AWB
ш (clean up, replaced: жұрт тығыздығы → халық тығыздығы using AWB)
}}
 
{{nihongo|'''Токио'''|東京|Tōkyō}} — [[Жапония]]ның астанасы, әкімшілік, қаржылық, мәдени және өндірістік орталығы. Хонсю аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Канто жазығында, Тынық мұжитындағы Токио шығанағының мүйісінде орналасқан. Жұрт саны 12,544 млн адам, ауданы — 2 187 км², жұртхалық тығыздығы Жапония префектуралары ішіндегі ең жоғарысы — 5 740 адам/ км².
 
Токио дүние жүзі елордалар арасындағы ең жоғарғы [[Жалпы ішкі өнім]], [[ЖІӨ]] шығаратын қала.
[[Сурет:Tokyo stock exchange.jpg|thumb|[[Токия қор биржасы]] — нарықтық капитализациясы бойынша әлемде екіншісі]]
 
Токио — [[Нью-Йорк]] және [[Лондон]]мен қатар әлемнің қаржылық орталықтарының бірі. Сонымен бірге, Токио — әлемдегі ең экономикалық дамыған агломерация. [[PricewaterhouseCoopers]] компаниясының зерттеуіне сәйкес токиялық қала аймағы (Токио, Канагава және Тиба префектураларымен бірге, 35,2 млн адам) [[2005 жыл]]ға сәйкес жалпы $ 1,191 трлн [[ЖІӨ]] (сатып алу қабілеті паритеті бойынша) өндіріп әлемдегі ірі агломерациялардың ішінде ЖІӨ бойынша алғашқы орында. 2008 жылы ЖІӨ (САҚП бойынша) Токио $ 1,497 трлн жетті. <ref>[http://www.rbcdaily.ru/world/562949978996329 Города-локомотивы]</ref> [[2009 жыл]]ы [[Fortune Global 500]] тізіміндегі 51 компания осы Токиода орналасты.
 
Токио ірі халықаралық қаржы орталығы бола отырып әлемдік ірі инвестициялық [[банк]]тер мен сақтандыру компанияларының бас-пәтері болып табылады, сонымен қатар Жапониядағы көліктік, баспа және эфирге тарату концентраторы функцияларын атқарады. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейінгі орталықтандырылған экономикалық өсу кезінде көптеген ірі компаниялар өз пәтерлерін [[Осака]] (тарихи қаржы орталығы) сияқты қалалардан Токиоға билікке кең қолжетімді пайдалану мақсатында көшірген. Соңғы кездері бұл тенденция Токиода халық саны өсуі мен ондағы өмірдің қымбатшылығына байланысты тоқтады.
 
== Қала аты ==
Бастапқыда Эдо, саға дегенді білдірген, есімімен белгілі болған қала <ref name=placenames>Room, Adrian. ''Placenames of the World''. McFarland & Company (1996), [http://books.google.com/books?id=PzIer-wYbnQC&pg=PA360&sig=X75YRM_z45rzt4ZcemXMFhn9uWs p360]. ISBN 0-7864-1814-1.</ref> Токио деген есімін (''Tōkyō'': ''tō'' (шығыс) + ''kyō'' (астана) іс жүзінде империялық астанаға айналған 1868 жылы алды.<ref name=placenames/> Ертедегі Мейжи кезінде де қала «Tōkei» (Төкей) деп аталған, немесе дәл солайша қытау әріптерімен «Токио» деп көрсетілген. Кейде әлі де құжаттарда «Төкей» деп кездескенімен бұл аты ескірген.<ref name="Tōkei"> {{cite book
| title=Japanese Capitals in Historical Perspective: Place, Power and Memory in Kyoto, Edo and Tokyo
| last=Waley
{{Link FA|pt}}
{{Link GA|id}}
 
[[pap:Tokio]]
[[ta:டோக்கியோ]]

Бағыттау мәзірі