Өзбектер — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
ш
5.104.239.36 (т) өңдемелерінен 95.161.227.254 соңғы нұсқасына қайтарды
ш (5.104.239.36 (т) өңдемелерінен 95.161.227.254 соңғы нұсқасына қайтарды)
* Бірінші топ — көгалды алаптардағы отырықшы халықтар арасындағы негізгі халық. Бұлардың басты белгілері ру мен тайпаға бөлінбейді, суармалы егіншілікпен, қолөнерімен, саудамен шұғылданады, қалалар мен ірі қыстақтарда тұрады. Өзбектердің бұл тобы Ташкенттің көгалды алқабы мен Парғана алқабында мекендеген. Олар өзбек халқының қалыптасуына, көшпелі өзбек пен өзге де көшпелі тайпаларының отырықшылануына ықпал жасады.
* Екінші топ — [[Мауераннахр]]ға моңғол дәуіріне дейін және [[Шыңғыс хан]] заманында ауып келген түркі-моңғол тайпаларының ұрпақтары ([[Қарлұқтар|қарлұқ]], [[барлас]], [[қалтатай]], [[моғол]], т.б.), бұлар отырықшы халыққа сіңіскен жоқ, жартылай көшпелі өмір сүріп, ру-тайпалық дәстүрлерін сақтап қалды. Олардың көпшілігі өздерін «түрікпіз» деп атады.
* Үшінші топ — 15 ғ-дың аяғында Дешті Қыпшақтан ауған өзбек тайпаларының ұрпағы. «Өзбек» атауы осы тайпалармен бірге келді. Бұл тайпалар шежіре деректерінде «[[92 баулы өзбек]]» деп аталады. Бұлардың көпшілігі орта ғасырларда-ақ әбден белгілі болған [[қыпшақ]], [[найман]], [[жалайыр]], [[қаңлы]], [[қытай]] (хитай), [[қоңырат]], [[Маңғыттар|маңғыт]], [[дүрмен]], [[қатаған]], қырық, сарай, [[кенегес]], қият, құтты, [[Ұйғырлар|ұйғыр]], т.б. тайпалар мен халықтар еді. Бұлар, ең алдымен, [[қазақ]], сосын барып өзбек секілді бірқатар түркі тілдес халықтардың құрамына кірді.
 
Өзбектердің этнографиялық қалыптасуына (әсіресе Хорезмде) [[оғыздар]] да қатысты. 16 ғ-да [[Бұхар хандығы]], [[Хиуа хандығы]], 18 ғ-дың бас кезінде [[Қоқан хандығы]]ның құрылуы өзбектердің ұлт ретінде қалыптасуын ұзақ уақыт тежеді. Олар тек 20 ғ-да [[Кеңес Өкіметі|Кеңес өкіметі]] тұсында ғана ұлт ретінде қалыптасты. Кеңестік жүйе олардың әрбір аудандағы өзіндік мәдениетін бір арнаға күштеп түсірді.

Бағыттау мәзірі