Аэробтық ағзалар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
ш («А» деген санатты аластады; Санатты жылдам үстеу: «Биология» (HotCat қолданып))
No edit summary
{{Қорық аймақ | name =АЭРОБТЫҚ ОРГАНИЗМДЕР| image =Сурак.jpg|200px | caption =| location = [[Қазақстан]]| area = | established =| governing_body = | world_heritage_site =| website =}}‎ '''Аэробтық организмдер''' , аэробтар (грек. aеr – ауа және bіos – тіршілік) – [[молекула|молекулалық]]лық бос оттек (О2) бар ортада тіршілік етіп, дами алатын [[организм|организмдер]]дер. А. о-ге барлық өсімдіктер, көптеген қарапайымдылар мен көп клеткалы [[жануар|жануарлар]]лар, [[саңырауқұлақ|саңырауқұлақтар]]тар, [[микроорганизм|микроорганизмдер]]дер жатады. Оттектің (О2) қатысуымен жүретін биол. процесті [[аэробиоз]] деп атайды. А. о. өз организміне енген О2-нің тотығуынан пайда болған энергияны пайдаланады. Олар облигатты А. о. және факультативті А. о. болып 2 топқа бөлінеді. Облигатты А. о. тотығу реакциясы кезіндегі энергияны пайдаланады, мыс., сірке қышқыл бактериялары этил спиртін сірке қышқылына дейін, ал кейбір зең саңырауқұлақтары қанттарды [[лимон]], [[қымыздық]], глюкон қышқылдарын түзгенге дейін тотықтырады. Факультативті А. о. тобына оттектің бар-жоғын талғамай тіршілік ететін организмдер жатады, [[мыс]]., [[күкірт]], [[темір]] бактериялары оттекті нитраттардан, сульфаттардан, т.б. қосылыстардан алады. А. о-дің арасында ең маңыздысы [[фотосинтез]] процесіне қатысатын организмдер – [[цианобактерия|цианобактериялар]]лар, [[балдыр|балдырлар]]лар және түтікті өсімдіктер. А. о. табиғатта кеңінен таралған және ондағы зат айналымына үлкен әсерін тигізеді, мыс., қарапайым А. о. топырақтағы күрделі органик. қосылыстарды өсімдіктердің жақсы сіңіруіне көмектесіп, топырақтағы түрлі ауру қоздыратын бактерияларды жояды. А. о-ді өндірісте сірке суын алуға, а. ш-нда, т.б. қолданылады. А. о-дің тіршілігіне ауаның құрамындағы оттектің белгілі мөлш. мен қысымы қажет, егер осы жағдай шамадан тыс өзгерсе, олар өліп қалады. [[Санат:Қазақстан табиғаты]]
[[Санат:Биология]]
==Пайдаланылған әдебиет==
*[[Қазақ энциклопедиясы]]
{{stub}}
{{wikify}}
Тіркелгісіз қатысушы

Бағыттау мәзірі