Сәкен Сейфуллин — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
20 ғасырдағы қазақ әдебиеті, әсіресе қазақ поэзиясы Абайдың ақыңдық мектебінің әсер-ықпалымен өркендеді. Сәкен Абайды айрықша ұнатқандардың да, мейлінше жек көргендердің де қатарында болған емес. Идеология ыңғайымен үстем таптан шыққанын анда-санда ескертіп қойғаны болмаса, айрықша белсенділікке салынған жоқ. Сақтана пікір айтты. [[Омбы]]да оқып жүрген шәкірттік дәуірінде Абай рухына сиынып, аңқылдаған ақ көңілін жайып салған өлеңі бар:
<blockquote>
«''Сөзіңнің қарап тұрсам мағынасы мол,''<br>
''Бастаушы адасқанға болғандай жол,''<br>
''Өзге сөздің патшасы - сенің сөзің,'' <br>
''Я бар бол бұл дүниеде, яки жоқ бол...''»
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Сөзіңді үлгі қылды білген адам,''<br>
''Түсінбес оқыса да бітеу надан,''<br>
''Наданға құр қу ағаш құрған тезің,''<br>
''Көткеншек алға қарай баспас қадам...»''
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Сөзіңнің жылдан-жылға қадірі артты,''<br>
''Оқуға құмар қылды талай жасты,''<br>
''Құмар болған кеудесі - сәулелі ар,''<br>
''Айтпаймын ауылдағы шыбай масты...»''
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Саналы көзі ашыққа сөзің алтын,''<br>
''Санасызға - жел сөз - соққан салқын,''<br>
''Ойында санасыздың еш нәрсе жоқ,''
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Ай, жыл өтер, дүние көшін тартар,''<br>
''Өлтіріп талай жанды жүгін артар,''<br>
''Көз ашып, жұртың ояу болған сайын,''<br>
''Хакім ата, тыныш бол, қадірің артар»,''
</blockquote>
- деп шын өнердің мәңгілік екенін, оны дүниеге әкелген дарынның әрқашан қадір-құрметке бөленерін ізбасар ақын мықтап ұғынды. Абай ақындығына ден қойып, одан медет тілегендер көбіне халық қамы жайындағы кешелі ойлардан өріс алып, үлгі шашуға талпынды. Әрине, олардың ішінде Шәкәрімнің орны бөлек. Кенбай да Абай рухын насихаттаулардың ірісі болғаны рас. [[Тайыр Жомартбаев]]тың, қазақтың тұңғыш публицист қызы [[Нәзипа Құлжанова]]ның Абайға арнаған өлеңдері мен сүбелі ойлары [[Қазақ газеті]]нде жарияланды «Уақ» деген бүркеншік атпен 1914 жылы жазған автор сол ойларды мәнді түйіндеп, күніне жүз оқысаң да жабықтырмайтын, бір ойынан бір пікірі асып түсетін жыр маржанын айта келіп:
<blockquote>
''«Сөзі рас, сөзі таза, сөзі ақыл,''<br>
''Көңілге бір жері жоқ, жабыспайтын.''<br>
''Қазақта мұнан артық сөз шыққан жоқ,''<br>
''Бағалап мынау не деп пар ұстайтын...''<br>
''Есіл ер бұл заманда болмайды-ау деп,''<br>
''Қазақта қабырға жоқ қабыспайтын...»''
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Зырла, экспресс, ұш, зырла!''<br>
''Жұлдыздай-ақ құлдырла!''<br>
''Аямай жүгір бәрің де!...»''
</blockquote>
 
<blockquote>
''«Егер мінсе - шыдасын!''<br>
''Қорқақтар мейлі жыласын,''<br>
''Шыдамаса құласын!''<br>
''Аямай сілте барыңды...»''
</blockquote>
27

өңдеме

Бағыттау мәзірі