Нитраттар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
ш («Nitrat.jpg» деген аластатылды, бұны Ортаққордың қатысушысы Martin H. жойған, себебі: Copyright violation: unfree image [[commons:Commons:Image casebo)
[[Сурет:Nitrate-ion-resonance-hybrid-2D.png|thumb|]]
==Нитраттар==
[[Сурет:Chilisalpeter (Sodium nitrate).jpg|thumb|]]
'''Аллюминий нитраты'''
'''Нитраттар'''(Нитраты; [[Грек тілі|грек]], nitron - сода, селитра) — өнеркосіпте, осіресе ауыл шаруашылығында көп қолданылатын [[азот]] қышқылының түздары. [[Аммоний]] нитраты, сілтілік және сілтілік жер металларының нитраттары [[селитра]] деп аталады. Белгілі бір мөлшерден артық пайдаланғанда Нитраттар тамақ өнімдерінде жиналады да, адамды уландырады.<ref> Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі:Экология және табиғат қорғау/ Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдаламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов.
– Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5 </ref>
==Пайдаланған әдебиет==
<references/>
 
[[Санат:category Экология]]
'''Нитраттар'''– [[азот]] қышқылының (HNO3) [[тұздар]]ы мен эфирлері. Тұздары – [[кристал]]дар; эфирлері – түссіз немесе ашық сары түсті жағымды иісті сұйықтық. Түзілуіне байланысты екі топқа бөлінеді: [[бейорганик]] және [[органик]]. Бейорганикалық нитраттар – түссіз кристалды заттар, бөлме температурасында тұрақты, жоғары темп-рада [[оттег]]ін тез бөліп, күшті [[тотықтырғыш]] болады (мыс. 2KNO3= 2KNO2+O2). Барлығы суда жақсы ериді. Қопарғыш заттар алуда, [[тыңайтқыш]]тар ретінде кеңінен қолданылады. Органикалық Нитраттар молекуласында бір немесе бірнеше ONO2 тобы органикалық радикалдармен байланыста болатын қосылыстар. Түссіз, ашық сары түсті, жағымды иісі бар сұйықтықтар, суда мүлде ерімейді, тек эфир мен [[спирт]]те ғана ериді. Көпшілігінің қопарғыштық қасиеті басым, термо тұрақты емес. Спирт немесе фенолдың HNO3-пен әрекеттесуінен алынады. ВВ-витаминінің синтезінде, түтінсіз оқ-дәрі және зымыран жанармайын алуда қолданылады.
[[Санат: Табиғат қорғау]]
{{stub}}
[[Санат:H]]
 
{{stubStub}}
{{wikify}}
[[ru:Нитраты]]
[[Санат:category]]
[[bg:Нитрати]]
[[cs:Dusičnany]]
[[da:Nitrat]]
[[de:Nitrate]]
[[en:Nitrate]]
[[es:Nitrato]]
[[fi:Nitraatti]]
[[fr:Nitrate]]
[[gl:Nitrato]]
[[it:Nitrati]]
[[nl:Nitraat]]
[[nn:Nitrat]]
[[no:Nitrat]]
[[pl:Azotany]]
[[pt:Nitrato]]
[[sr:Нитрат]]
[[sv:Nitrat]]
2215

өңдеме

Бағыттау мәзірі