Дәрілік өсімдіктер — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
Түйіндемесі өңделмейді
[[Сурет:Aloe arborescens Compton.JPG|200px|thumb|Алоэ]]‎
'''Дәрілік өсімдіктер''' ({{lang-la|Plantae medicinalis}}) , шипалы [[өсімдіктер]] – [[медицина|медицинада]] және мал дәрігерлігінде емдеу және [[ауру|аурудың]] алдын алу мақсатында қолданылатын [[өсімдіктер]]. Дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеті олардың құрамында стероид, тритерпен, алкалоид пен гликозидтердің, витаминдердің, эфир [[майлар|майлары]] мен тұтқыр заттар сияқты түрлі химиялық қосылыстардың болуына байланысты. Қазақстанда өсетін алты мыңнан астам өсімдік түрінің бес жүздей түрі дәрілік өсімдіктерге жатады:
* [[Айыр]]
* [[Алоэ]]
* [[Аралия]]
* [[Арша]]
* [[Асқабақ]]
* [[Ақшайыр]]
* [[Аюқұлақ]]
* [[Бақалақ]]
* [[Бәрпі]]
* [[Валериана]]
* [[Дәрмене]]
* [[Дермене]]
* [[Диоcкорея]]
* [[Долана]]
* [[Жалбыз]]
* [[Жалбызтікен]]
* [[Жалынгүл]]
* [[Женьшень]]
* [[Жерқонақ]]
* [[Жолжелкен]]
* [[Жөке]]
* [[Жуа]]
* [[Жусан]]
* [[Жүгері]]
* [[Итбүлдірген]]
* [[Итжидек]]
* [[Итжүзім]]
* [[Итмұрын]]
* [[Итошаған]]
* [[Көкшегүл]]
* [[Қаражоңышқа]]
* [[Қалақай]]
* [[Қаражидек]]
* [[Қасқыржидек]]
* [[Қырықбуын]]
* [[Қырыққұлақ]]
* [[Қыша]]
* [[Лапыз]]
* [[Ламинария]]
* [[Левзея]]
* [[Меруертгүл]]
* [[Мия]]
* [[Наперстянка]]
* [[Ойраншөп]]
* [[Олеандр]]
* [[Өгейшөп]]
* [[Раувольфия]]
* [[Рауғаш]]
* [[Сарыағаш]]
* [[Секуринега]]
* [[Сенна]]
* [[Скумпия]]
* [[Таңқурай]]
* [[Томағашөп]]
* [[Шай]]
* [[Шайқурай]]
* [[Шалфей]]
* [[Шәңкіш]]
* [[Шөпшай]]
* [[Шытыр]]
* [[Эвкалипт]]
* [[Элеутерококк]]
 
Дәрілік өсімдіктер кептірілген шөп, [[тұнба]], қайнатынды, [[шай]], [[ұнтақ]], т.б. түрінде қолданылады. Дәрілерді дайындау үшін шикізат ретінде пайдаланылатын дәрілік өсімдіктер бөлек іріктеледі. Дәріні, көбінесе, жабайы өсімдіктерден алады.
 
Кейбір дәрілік шөптер, егер оларды ұсынылғанынан артық мөлшерде қабылдаған жағдайда, өте улы келеді. Бұл орайда, осы заманғы дәрілер әлдеқайда қауіпсіз, себебі олардың мөлшерін оңай анықтауға болады.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref>
 
<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref>
== Қазақстанда өсетін дәрілік өсімдіктер ==
 
Қазақстанда өсетін алты мыңнан астам өсімдік түрінің бес жүздей түрі дәрілік өсімдіктерге жатады:<ref name=bi1>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: [[Биология]] / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – [[Павлодар]]: [[2007]] - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref>
 
* [[Айыр]];
* [[Алоэ]];
* [[Аралия]];
* [[Арша]];
* [[Асқабақ]];
* [[Ақшайыр]];
* [[Аюқұлақ]];
* [[Бақалақ]];
* [[Бәрпі]];
* [[Валериана]];
* [[Дәрмене]];
* [[Дермене]];
* [[Диоcкорея]];
* [[Долана]];
* [[Жалбыз]];
* [[Жалбызтікен]];
* [[Жалынгүл]];
* [[Женьшень]];
* [[Жерқонақ]];
* [[Жолжелкен]];
* [[Жөке]];
* [[Жуа]];
* [[Жусан]];
* [[Жүгері]];
* [[Итбүлдірген]];
* [[Итжидек]];
* [[Итжүзім]];
* [[Итмұрын]];
* [[Итошаған]];
* [[Көкшегүл]];
* [[Қаражоңышқа]];
* [[Қалақай]];
* [[Қаражидек]];
* [[Қасқыржидек]];
* [[Қырықбуын]];
* [[Қырыққұлақ]];
* [[Қыша]];
* [[Лапыз]];
* [[Ламинария]];
* [[Левзея]];
* [[Меруертгүл]];
* [[Мия]];
* [[Наперстянка]];
* [[Ойраншөп]];
* [[Олеандр]];
* [[Өгейшөп]];
* [[Раувольфия]];
* [[Рауғаш]];
* [[Сарыағаш]];
* [[Секуринега]];
* [[Сенна]];
* [[Скумпия]];
* [[Таңқурай]];
* [[Томағашөп]];
* [[Шай]];
* [[Шайқурай]];
* [[Шалфей]];
* [[Шәңкіш]];
* [[Шөпшай]];
* [[Шытыр]];
* [[Эвкалипт]];
* [[Элеутерококк]] т.б.
 
 
== Пайдаланған әдебиет==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Дәрілік өсімдіктер| ]]
 
[[ay:Qhanachu]]
21 868

өңдеме

Бағыттау мәзірі