Ғаламшар — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
ш
r2.7.2) (Боттың үстегені: km:ភព; косметические изменения
ш
ш (r2.7.2) (Боттың үстегені: km:ភព; косметические изменения)
'''Ғаламшар''' немесе '''Планета''' (көне лат. planeta, грек. aster planetеs — кезбе жұлдыздар) — өз [[орбита|орбитасы]]сы бойынша [[Күн|Күнді]]ді не басқа [[жұлдыз|жұлдызды]]ды айнала қозғалатын, гравитациялық өріс жасауға өз салмағы жеткілікті, соның нәтижесінде шар тәріздес орбитаға ие [[аспан денесі]].
[[FileСурет:1e7m comparison Uranus Neptune Sirius B Earth Venus.png|thumb|alt=A.|Uranus (left), Neptune (right), Earth (lower left), Sirius B (lower center), and Venus (lower right).]]
Ғаламшар — өздігінен жарық шығармайтын, жұлдызды айнала қозғалатын, орталық жарық көзімен салыстырғандағы массасы шағын аспан денесі. [[Күн жүйесі|Күн жүйесінде]]нде 9 үлкен планета, 43 планета серіктері, бірнеше ондаған мың [[кіші планеталар]] ([[астероид|астероидтар]]тар) белгілі. Үлкен планеталардың пішіні сфера тәрізді, соған жақынырақ болады. Күн жүйесіндегі Планеталар Күн жарығын шағылдырғандықтан көрінеді. Кейбір жақын жұлдыздың айналасындағы Планета осы жүйенің масса центрінің түзу сызықты қозғалыс траектория маңайында тербелуін бақылау арқылы анықталады. Қазіргі космогон. теория бойынша планеталық жүйелер [[Галактика|Галактикада]]да кеңінен тараған құбылыс болып табылады.
 
[[2006]] ж. тамызында [[Прага]] қаласында 75 елден жиналған 2,5 мыңдай астроном [[Халықаралық астрономиялық одақ]] маслихатында ресми түрде ғаламшар мәртебесін алу үшін [[аспан денесі|аспан денесіне]]не қажетті көрсеткіштерді бекітті.
 
1930 жылы ашылған содан бері Күн жүйесіндегі 9-шы ғаламшар саналып келген [[Плутон]] мәртебесінен айырылды. Жаңа жіктелім бойынша [[Плутон (шағын ғаламшар)|Плутон]] енді шағын ғаламшарлар немесе планетоидтар санатына жатады.
 
{{Footer_SolarSystem}}
== Пайдаланылған әдебиет</span> ==
“Қазақ Энциклопедиясы”, VII-том
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Санат:Ғаламшарлар]]
 
 
 
{{Link FA|el}}
[[kaa:Planeta]]
[[kg:Mweta]]
[[km:ភព]]
[[kn:ಗ್ರಹ]]
[[ko:행성]]
29 187

өңдеме

Бағыттау мәзірі