Ассириялықтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Assyrian/Chaldean/Syriac people

Sūrāyē / Sūryāyē / Āṯūrāyē [1]

Бүкіл халық саны

3.3 million[2] - 4.2 million (1994)[3]

Маңызды жұрты бар аумақтар
Таяу Шығыс
  Iraq 911,987 - 600,000 - 800,000 [4][5][6]
  Syria 877,000 - 1,139,000 [7][8]
  Iran 74,000 – 80,000 [9][10]
  Turkey 24,000 – 70,000 [9][11]
  Lebanon 100,000 [12]
Диаспора
  Sweden 100,000 - 120,000 [13][14]
  United States 100,000 - 490,000 [15][9]
  Jordan 100,000 - 150,000 [16][17]
  Germany 90,000 [18]
  Australia 24,505 - 60,000 [19][20]
  [[Канада|]] 38,000 [21]
  Russia 70,000 [22]
  Netherlands 20,000 [22]
  France 20,000 [22]
  Belgium 15,000 [22]
  Switzerland 10,000 [22]
  Denmark 10,000 [22]
  [[Италия|]] 3,000 [22]
Тіл(дер)і
Syriac, Neo-Aramaic
(also various Neo-Aramaic dialects)
Arabic, Persian, Turkish
Дін(дер)і
Қатысты этникалық топтары
Mhallami
Басқа Семиттік топтар

Ассириялықтар , айсорлар (өз атауы — атурай) — халық. Жалпы саны 350 мың (1992) адам. Негізінен Иракта (120 мың), Иранда (100 мың), Түркияда (70 мың), Ресей Федерациясында (0,6 мың), Сирияда, Иорданияда, [[Ливан]да, АҚШ-та, Грузияда тұрады. Тілі семит-хамит тілдер шоғырына жатады. Өздерін б.з.б. 2 — б.з. 7 ғ-ларда өмір сүрген Ассирия империясының мұрагеріміз деп санайды. Ассириялықтардың Иранның, Араб Халифатының, Моғолдардың, Осман империясының қол астында болуы себепті басқа халықтармен сіңісіп кетсе де, ғасырлар бойы өзіндік ерекшеліктерін сақтап қалған. Сирия жазуының негізінде қалыптасқан төл әліпбиі бар, христиан (несториан) дінін ұстанады. Несториандар 7-8 ғ-ларда қазақ жеріне келіп, Жетісуда, жергілікті тайпалар арасында өз діндерін таратпақшы болғаны тарихтан белгілі. Негізгі шаруашылығы егіншілік пен бағбаншылық. Иранда мал шаруашылығымен де айналысады, фольклоры өте бай.

  1. also transliterated Sūrōyē / Sūryōyē / Ōṯūrōyē; all of ā, ō and word-final ē transliterate Aramaic Ālaph ܐ. Nicholas Awde, Nineb Limassu, Nicholas Al-Jeloo, Modern Aramaic Dictionary & Phrasebook: (Assyrian/Syriac) (2007), ISBN 9780781810876, p. 4; see also Names of Syriac Christians.
  2. [1], UNPO estimates
  3. SIL Ethnologue estimate for the "ethnic population" associated with Assyrian Neo-Aramaic. [2]
  4. [3], CIA World Factbook
  5. Christians in Iraq GlobalSecurity.org total estimated to be some 500,000 after the Iraq war
  6. Iraqi Christians' long history, BBC
  7. [4]
  8. Assyrians Face Escalating Abuses in "New Iraq", Lisa Söderlindh, Inter Press Service 1,139,000 including some 300,000 Assyrian refugees from Iraq
  9. a b c atour.com name="Population" _moz_dirty="" Population, atour.com
  10. [5], SIL Ethnologue "Assyrian Neo-Aramaic 15,000 in Iran (1994). Ethnic population: 80,000 (1994)" See also Christianity in Iran.
  11. [6], SIL Ethnologue "Turoyo [tru] 3,000 in Turkey (1994 Hezy Mutzafi). Ethnic population: 50,000 to 70,000 (1994). Hértevin [hrt] 1,000 (1999 H. Mutzafi). Originally Siirt Province. They have left their villages, most emigrating to the West, but some may still be in Turkey." See also Christianity in Turkey.
  12. Brief History of Assyrians, AINA.org
  13. Demographics of Sweden, Swedish Language Council "Sweden has also one of the largest exile communities of Assyrian and Syriac Christians (also known as Chaldeans) with a population of around 100,000."
  14. Brief History of Assyrians, AINA.org
  15. American Community Survey, U.S. Census Bureau
  16. Thrown to the Lions, Doug Bandow, The America Spectator
  17. Jordan Should Legally Recognize Displaced Iraqis As Refugees, AINA.org. Assyrian and Chaldean Christians Flee Iraq to Neighboring Jordan, ASSIST News Service
  18. 70,000 Syriac Christians according to REMID (of which 55,000 Syriac Orthodox).
  19. Ancestry (full classification list) Australian Bureau of Statistics
  20. [7][8] More than two thirds of Iraqis in Australia (80,000) are Christians
  21. http://www.radiovaticana.org/en1/articolo.asp?c=49496
  22. a b c d e f g Brief History of Assyrians, AINA.org