Оразақын Асқар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Асқар Оразақын бетінен бағытталған)
Jump to navigation Jump to search

Оразақын Асқар (16.05.1935, ҚХР, Іле аймағы, Мүкей-Қаратас ауылы — 24.01.2019, Алматы) — ақын.

Оразақын Асқар 1935 жылы 16 мамырда Шығыс Түркістан өлкесінің Іле аймағына қарасты Мүкей Қаратас деген жерде дүниеге келген. Бастауыш білімді Сарыбұлақ мектебінде алып, Құлжа қаласындағы «Білім жұрты» деп аталатын гимназияда оқыған. 1951 жылы Үрімші қаласында ашылған Ұлттар институтының тіл және әдебиет факультетіне түсіп, оның екінші курсын аяқтағаннан кейін «Шыңжаң газеті» редакциясына қызметке тұрды. Бұл жылдары сол газетке және «Шұғыла» журналына өлеңдері жиі жариялана бастайды.

1955 жылы ата-мекені Қазақстанға көшіп келіп, 1961 жылы Қазақ Мемлекеттік университетінің филология факультетін бітіріп шығады. 1955 жылы жарық көрген «Қос жүрек» атты жас ақындардың ұжымдық жинағына өлеңдері енген.

Біраз жыл Қазақ КСР Ғылым академиясының Ш. Уәлиханов атындағы Тарих, этнография және археология институтында кіші ғылыми қызметкер, одан кейін Қазақстан Жазушылар одағының көркем әдебиетті насихаттау бюросында нұсқаушы, республикалық Кітап палатасында бөлім меңгерушісі, «Жалын» баспасында аға редактор болған. Қазақтың қара өлеңін жинап, екі томын бастырды.

«Балауса» баспасында «Әдеби мұра» бағдарламасына орай, «Әлем балалар әдебиетінің» қазақ тіліндегі елу томдығын шығару жұмысына атсалысты.

1996 жылдан Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының мүшесі. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. «Ерен еңбегі үшін», «Тәуелсіздіктің 10 жылы» медальдарының иегері. Мұқағали атындағы сыйлықтың иегері. Панфилов ауданының Құрметті азаматы.

"Тұңғыш" (1964), "Мейірім" (1969), "Күнгей" (1975), "Ләйла" (1977), "Көкорай" (1979), "Балқарағай" (1981), "Сәулет" (1984), "Таудайбол!" (1984), "Белжайлау" (1985), "Өркеш" (1987), "Керімсал" (1991), "Баркөрнеу" (1992), "Орбұлақ" (2000), "Тәуелсіздік тартулары" (2001) атты жинақтары жарық көрді. Асқар қазақтың қара өлең түрлерін ұзақ жылдар бойы ел ішінен жинап, жиырма мың жолдық екі кітабын жариялады ("Қара өлең" (1989, 1997).[1]

Жетістіктері[өңдеу]

1996 жылдан Қазақстан жазушылар одағы басқармасының мүшесі. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. «Ерен еңбегі үшін», «Тәуелсіздіктің" 10 жылы» медальдарының иегері. Мұқағали атындағы сыйлықтың иегері.[2]

Шығармалары[өңдеу]

  1. Тұңғыш. Өлеңдер. А., ҚМКӘБ. 1964;
  2. Мейірім. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1975;
  3. Күнгей. Өлеңдер мен дастандар. А., «Жазушы», 1975;
  4. Ләйлә. Өлеңдер. А., «Жалын», 1977;
  5. Көкорай. Өлеңдер. А., «Жалын», 1979;
  6. Балқарағай. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жазушы», 1981;
  7. Сәулет. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жазушы», 1984;
  8. Таудай бол! Өлеңдер. А., «Жалын», 1984;
  9. Белжайлау. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жалын», 1985;
  10. Расти большим. А., «Жалын», 1985;
  11. Өркеш. Таңдамалы, А., «Жалын», 1987;
  12. Қара өлең. А., «Жазушы», 1989;
  13. Баркөрнеу. Таңдамалы, А., «Жалын», 1992;
  14. Құран хикаялары. Аударма. А., «Жалын», 1992;
  15. Керімсал. А., «Жазушы», 1994;
  16. Жарапазан. А., «Балауса», 1995;
  17. Суретті әліппе. А., «Өнер», 1996;
  18. Әрі итер әлеміне саяхат. А., «Интерпечать», 1999.
  19. Орбұлақ. Өлеңдер. А., «Ануар», 2000;
  20. Тәуелсіздік тартулары. А., «Өнер», 2001;
  21. Отан деп оянғанда. Өлеңдер мен дастандар. А., «Жалын», 2004;
  22. Атамекенге оралғанда. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жалын», 2005;
  23. Ұяда нені көрсең... Өлеңдер. А., «Балауса», 2005;
  24. Қос қоңырау. Өлеңдер. А., «Балауса», 2005;
  25. Сүт сыйлықтары. Өлеңдер. А., «Балауса», 2005;
  26. Ұлттық ойындар. Өлеңдер. А., «Балауса», 2005;
  27. Жаңа баталар. Өлеңдер. А., «Балауса», 2005;
  28. Жеткіншек. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Балалар әдебиеті», 2005;
  29. Әріп - дыбыстық таңбасы. Өлеңдер. А., «Аруна», 2005;
  30. Дербестік дес бер-генде. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жалын», 2006;
  31. Мерекелер. Өлеңдер. А., 2007;
  32. Алтын абдыра. А., «Балауса», 2007;
  33. Елеулі елу ертегі, жебе дей жетпіс жұмбақ. А., «Ана тілі», 2007;
  34. Ел ішінде. Өлеңдер мен поэмалар. А., «Жалын», 2008;
  35. Інжу маржан. Әлем елдерінің халықтық жырлары. Аударма. А., «Балауса», 2008;
  36. Балаларым - бақытым. Өлеңдер. А., «Алматыкітап», 2008;
  37. Ақша туралы ақиқат. Өлеңдер. А., «Мектеп», 2008;
  38. История денег. Стихи. А., «Мектеп», 2008;
  39. Логопедтік әліппе. Өлеңдер. А., 2008.[3]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
  2. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
  3. Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]